Η Σύναξη των Εβδομήκοντα Αποστόλων

Ο Κύριος δεν διάλεξε μόνο τους δώδεκα μαθητές που τον ακολουθούσαν παντού, αλλά ξεχώρισε και άλλους εβδομήκοντα από το πλήθος των πιστών του ακολούθων. Τους έστειλε δύο δύο μπροστά του, χωρίς σακούλι και χωρίς σανδάλια, για να ετοιμάσουν κάθε πόλη που σκόπευε να επισκεφθεί. Ο ευαγγελιστής Λουκάς διασώζει αυτή την αποστολή με ζωντανές εικόνες μέσα στο δέκατο κεφάλαιο του ευαγγελίου του.

Οι δώδεκα έμεναν κοντά του ως μάρτυρες της ζωής και του έργου του Διδασκάλου. Οι εβδομήκοντα προετοίμαζαν τις καρδιές των ανθρώπων για να δεχθούν τον Σωτήρα Χριστό. Ο αριθμός αυτός συμβολίζει την πληρότητα και το πλήθος, αφού το επτά είναι σημείο τελειότητας και το δέκα σημείο ποσότητας.

Με το πέρασμα του χρόνου αρκετοί μαθητές απομακρύνθηκαν από τον Κύριο και έπαψαν να τον υπηρετούν πιστά. Ο ευαγγελιστής Ιωάννης σημειώνει πως πολλοί έφυγαν και δεν περπατούσαν πια μαζί του στους δρόμους. Όταν έφτασαν οι ημέρες των παθών, ο κύκλος των μαθητών είχε στενέψει σημαντικά γύρω από τον Διδάσκαλο.

Μετά την Ανάσταση και την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος, ο χορός των εβδομήκοντα συμπληρώθηκε σταδιακά από νέους εργάτες του ευαγγελίου. Πρώτος μέσα στους εβδομήκοντα αναδείχθηκε ο άγιος Ιάκωβος, ο αδελφόθεος, που τοποθετήθηκε από τον ίδιο τον Χριστό πρώτος επίσκοπος Ιεροσολύμων. Οι Ιουδαίοι τον γκρέμισαν από τη στέγη του ναού και τον αποτελείωσαν με χτύπημα ροπάλου στο κεφάλι του.

Ο ευαγγελιστής Μάρκος, μαθητής του αποστόλου Πέτρου, έγραψε το ιερό του ευαγγέλιο και έγινε επίσκοπος της Αλεξάνδρειας. Εκεί οι ειδωλολάτρες τον έδεσαν και τον έσυραν στις πέτρες, ώσπου παρέδωσε το πνεύμα του στον Χριστό. Ο ευαγγελιστής Λουκάς, αγαπημένος γιατρός και συνοδοιπόρος του αποστόλου Παύλου, συνέταξε επίσης τις Πράξεις των Αποστόλων με μεγάλη ακρίβεια.

Κήρυξε κυρίως στη Βοιωτία και τελείωσε τη ζωή του μαρτυρικά στην Αχαΐα ομολογώντας τον Χριστό. Ο Κλεόπας, μικρότερος αδελφός του Ιωσήφ του μνήστορος, είδε τον αναστάντα Κύριο στον δρόμο προς Εμμαούς. Ο Συμεών, συγγενής του Κυρίου κατά σάρκα, διαδέχθηκε τον Ιάκωβο στον θρόνο της Ιερουσαλήμ και σταυρώθηκε για τον Εσταυρωμένο.

Ο Βαρνάβας συνεργάστηκε με τον Παύλο και τελικά λιθοβολήθηκε στην ιδιαίτερη πατρίδα του την Κύπρο. Ο Ιωσής, που ονομαζόταν επίσης Βαρσαβάς και Ιούστος, μαρτύρησε ως επίσκοπος Ελευθερουπόλεως κηρύσσοντας τον Χριστό. Ο πρωτομάρτυρας Στέφανος δέχθηκε πρώτος τον στέφανο του μαρτυρίου, καθώς οι Ιουδαίοι τον λιθοβόλησαν έξω από τα τείχη της πόλεως.

Λίγο πριν αναχωρήσει, αξιώθηκε να δει ανοιγμένους τους ουρανούς και τον Κύριο να στέκεται στα δεξιά του Πατέρα. Ο διάκονος Φίλιππος βάπτισε τον Σίμωνα τον μάγο στη Σαμάρεια και τον ευνούχο της βασίλισσας Κανδάκης στον έρημο δρόμο. Έγινε επίσκοπος στις Τράλλεις και κοιμήθηκε ειρηνικά σε βαθιά γεράματα, αφού οδήγησε πολλούς στην αληθινή πίστη.

Ο Πρόχορος συνόδευσε τον Ιωάννη τον Θεολόγο στους κόπους του και έγινε πρώτος επίσκοπος Νικομηδείας, ενώ τελείωσε τη ζωή του μαρτυρικά στην Αντιόχεια. Ο Νικάνωρ θανατώθηκε μαζί με δύο χιλιάδες πιστούς την ίδια ημέρα που λιθοβολήθηκε ο πρωτομάρτυρας Στέφανος στα Ιεροσόλυμα. Ο Τίμων ποίμανε ως επίσκοπος την πόλη Βόστρα της Αραβίας και βγήκε σώος από αναμμένο καμίνι μέσα στις φωτιές.

Ο Παρμενάς εκπλήρωνε την αποστολική διακονία μπροστά στα μάτια των ίδιων των αποστόλων, ώσπου παρέδωσε το πνεύμα του μαρτυρικά. Ο Τιμόθεος συνεργάστηκε στενά με τον απόστολο Παύλο, που του απηύθυνε δύο γνωστές επιστολές παρηγορίας. Έγινε επίσκοπος Εφέσου και τελείωσε εκεί τη ζωή του με μαρτυρικό θάνατο για τον Σωτήρα Χριστό.

Ο Τίτος υπηρέτησε επίσης μαζί με τον Παύλο και έγινε επίσκοπος Γορτύνης στο νησί της Κρήτης. Έφτασε σε βαθιά γεράματα και κοιμήθηκε ειρηνικά κοντά στο ποίμνιό του. Ο Φιλήμων, στον οποίο ο Παύλος απηύθυνε ιδιαίτερη επιστολή για τον δούλο Ονήσιμο, μαρτύρησε στη Γάζα την εποχή του Νέρωνα.

Ο Ονήσιμος κήρυξε στην Ισπανία, στην Ελλάδα και στη Μικρά Ασία, και τελικά λιθοβολήθηκε στη Ρώμη. Ο Επαφράς ποίμανε τις εκκλησίες των Κολοσσών, της Λαοδικείας και της Ιεραπόλεως ως φλογερός εργάτης του ευαγγελίου. Ο Άρχιππος διαδέχθηκε τον Επαφρά στους Κολοσσούς και έλαβε εκεί τον στέφανο του μαρτυρίου με γενναιότητα.

Ο Σίλας υπέφερε πολλά μαζί με τον Παύλο, μαστιγώσεις και φυλακές, και έγινε επίσκοπος Κορίνθου. Ο Σιλουανός κήρυξε δίπλα στον Πέτρο και τον Παύλο, και ποίμανε με ζήλο την εκκλησία της Θεσσαλονίκης. Ο Κρήσκης δίδαξε τον Χριστό στη Γαλατία και έπειτα στη Γαλλία, όπου τοποθέτησε τον μαθητή του Ζαχαρία στη Βιέννη.

Ο Κρίσπος, αρχισυνάγωγος της Κορίνθου, πίστεψε μαζί με όλο το σπίτι του χάρη στο κήρυγμα του Παύλου. Έγινε επίσκοπος στο νησάκι της Αίγινας ανάμεσα στο Αιγαίο και το Ιόνιο πέλαγος. Ο Επαίνετος έγινε επίσκοπος Καρθαγένης και θεωρείται απαρχή της Αχαΐας για τον Χριστό σύμφωνα με τη μαρτυρία του Παύλου.

Ο Ανδρόνικος, συγγενής και συναιχμάλωτος του αποστόλου των εθνών, υπηρέτησε ως επίσκοπος στην Παννονία και κοιμήθηκε ειρηνικά. Ο Στάχυς τοποθετήθηκε από τον πρωτόκλητο Ανδρέα πρώτος επίσκοπος Βυζαντίου, και ανήγειρε ναό στο Αργυρούπολη. Ο Άπλιος κήρυξε στη Διόσπολη και θανατώθηκε στην Οδυσσούπολη από Έλληνες ειδωλολάτρες για το κήρυγμά του.

Ο Ουρβανός υπηρέτησε ως επίσκοπος Μακεδονίας και τελείωσε τη ζωή του με μαρτυρικό τρόπο. Ο Νάρκισσος έγινε επίσκοπος Αθηνών και ποίμανε με σύνεση τους πρώτους χριστιανούς της ένδοξης αυτής πόλης. Ο Απελλής διακόνησε ως επίσκοπος Σμύρνης, ενώ ο Αριστόβουλος κήρυξε στη μακρινή Βρετανία και κοιμήθηκε εκεί ύστερα από πολλούς κόπους.

Ο Ηρωδίων, συγγενής του Παύλου, ποίμανε την εκκλησία των Πατρών και έλαβε τέλος μαρτυρικό στη Ρώμη. Ο Άγαβος είχε χάρισμα προφητείας και προείπε τη σύλληψη του Παύλου δένοντας τα χέρια του με τη ζώνη του. Ο Ρούφος έγινε επίσκοπος Θηβών στην Ελλάδα και διηκόνησε με αφοσίωση τους πιστούς του ποιμνίου του.

Ο Ασύγκριτος υπηρέτησε στην Υρκανία της Μικράς Ασίας υπομένοντας πολλά παθήματα για το όνομα του Κυρίου. Ο Φλέγων ποίμανε ως επίσκοπος τον Μαραθώνα της Θράκης, ενώ ο Ερμάς μαρτύρησε στη Φιλιππούπολη της ίδιας περιοχής. Ο Πατρόβας οδήγησε πολλούς στον Χριστό κηρύσσοντας στην Πουτεόλους και στη Νεάπολη της Ιταλίας με ζήλο.

Ο Ερμής διηκόνησε ως επίσκοπος Δαλματίας, και ο Λίνος διαδέχθηκε τον απόστολο Πέτρο στον θρόνο της Ρώμης. Ο Γάιος έγινε επίσκοπος Εφέσου μετά τον Τιμόθεο, ενώ ο Φιλόλογος χειροτονήθηκε από τον Ανδρέα στη Σινώπη. Ο Λούκιος ποίμανε τη Λαοδίκεια της Συρίας, και ο Ιάσων υπέφερε πολλά για τον Χριστό ως επίσκοπος Ταρσού.

Ο Σωσίπατρος διακόνησε στο Ικόνιο και κοιμήθηκε ειρηνικά, ενώ ο Όλυμπας αποκεφαλίστηκε στη Ρώμη με τον Ηρωδίωνα. Ο Τέρτιος, που έγραψε με το χέρι του την επιστολή προς Ρωμαίους, έγινε δεύτερος επίσκοπος Ικονίου και έλαβε τον μαρτυρικό στέφανο. Ο Έραστος υπηρέτησε ως διάκονος και ταμίας της εκκλησίας Ιεροσολύμων, και έπειτα έγινε επίσκοπος στις Πανεάδες.

Ο Κούαρτος ποίμανε την εκκλησία της Βηρυτού με αξιοθαύμαστη υπομονή και αγάπη για τους νεοφώτιστους. Ο Ευόδιος διαδέχθηκε τον Πέτρο στον θρόνο της Αντιόχειας, καθώς μαρτυρεί ο Ιγνάτιος ο Θεοφόρος προς τους Αντιοχείς. Ο Ονησιφόρος, που πολλές φορές ανέπαυσε τον Παύλο μέσα στα δεσμά του, μαρτύρησε ως επίσκοπος Κολοφώνος και Κυρήνης.

Ο Κλήμης συναγωνίστηκε στο ευαγγέλιο μαζί με τον Παύλο και έγινε επίσκοπος Σαρδικής μαρτυρώντας τον Σωτήρα Χριστό. Ο Σωσθένης, άλλοτε αρχισυνάγωγος της Κορίνθου, οδηγήθηκε στην πίστη και ποίμανε αργότερα την εκκλησία του Κολοφώνος. Ο Απολλώς, ευγλωττότατος Ιουδαίος από την Αλεξάνδρεια, δίδαξε σωστά τα του Κυρίου και έγινε επίσκοπος Καισαρείας.

Ο Τυχικός διαδέχθηκε τον Σωσθένη στον Κολοφώνα, ενώ ο Επαφρόδιτος ποίμανε την εκκλησία της Αδριακής με αυταπάρνηση. Ο Κάρπος, στον οποίο ο Παύλος άφησε τον φελόνη του στην Τρωάδα, έγινε επίσκοπος Βεροίας της Θράκης. Ο Κοδράτος ποίμανε τις Αθήνες και τη Μαγνησία, και έλαβε μαρτυρικό τέλος στα χρόνια του αυτοκράτορα Αδριανού.

Ο Μάρκος, που λεγόταν επίσης Ιωάννης, διηκόνησε στη Βύβλο της Φοινίκης κάνοντας πολλά θαύματα με τη χάρη του Πνεύματος. Ακόμα και η σκιά του θεράπευε τους ασθενείς που πλησίαζαν με πίστη ζητώντας ίαση από τον Κύριο. Ο Ζηνάς, που ήταν δάσκαλος του μωσαϊκού νόμου πριν πιστέψει, έγινε επίσκοπος Διοσπόλεως μετά την προσέλευσή του.

Ο Αρίσταρχος, πιστός σύντροφος του Παύλου στις φυλακές της Ρώμης, ποίμανε αργότερα την Απάμεια της Συρίας. Ο Πούδης, μέλος της ρωμαϊκής συγκλήτου, δεχόταν στο σπίτι του τον Πέτρο και τον Παύλο και πολλούς ομολογητές της πίστεως. Ο Τρόφιμος συνόδευσε τον Παύλο σε όλους τους διωγμούς και τελικά αποκεφαλίστηκε μαζί του στη Ρώμη επί Νέρωνος.

Ο άλλος Μάρκος, ανιψιός του Βαρνάβα, ποίμανε ως επίσκοπος την Απολλωνιάδα της Βιθυνίας με σύνεση. Ο Αρτεμάς διηκόνησε ως επίσκοπος στα Λύστρα, εκπληρώνοντας την αποστολή που του είχε αναθέσει ο Παύλος. Ο Ακύλας κήρυξε στην Ασία και στην Αχαΐα ως επίσκοπος Ηρακλείας και έλαβε στεφάνι μαρτυρίου.

Ο Φουρτουνάτος κήρυξε ακούραστα το όνομα του Χριστού, ενώ ο Αχαϊκός παρηγόρησε τον Παύλο μαζί με τον Στεφανά. Ο Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης έγινε πρώτος επίσκοπος Αθηνών και έπειτα κήρυξε στη Γαλλία, όπου αποκεφαλίστηκε. Ο Συμεών ο επιλεγόμενος Νίγερ ανήκε στους εβδομήκοντα, καθώς μαρτυρεί ο άγιος Επιφάνιος στους καταλόγους του.

Σ’ αυτούς προστίθενται ο Λάζαρος ο τετραήμερος, ο Ιωσήφ ο από Αριμαθαίας και ο Νικόδημος, που υπηρέτησαν την ταφή του Κυρίου. Ο Γαμαλιήλ, δάσκαλος του Παύλου, υπερασπίστηκε με σύνεση τους αποστόλους και έθαψε τον Στέφανο στο χωράφι του. Ο Ζακχαίος, ο εκατόνταρχος Κορνήλιος και ο εκατόνταρχος Λογγίνος που ομολόγησε τον Χριστό Υιό Θεού στον Σταυρό λαμπρύνουν τον χορό.

Ο Ιγνάτιος ο Θεοφόρος, ο Πολύκαρπος Σμύρνης, ο Ιερόθεος Αθηνών, ο Αντίπας Περγάμου και ο Δημήτριος Φιλαδελφείας αναπαύονται στη χορεία των ενδόξων αυτών αποστόλων.