Η Δικαία Μαριάμ, η αδελφή του Μωυσή

Μια μικρή κοπέλα στάθηκε κρυμμένη στις καλαμιές του Νείλου και παρακολουθούσε το καλάθι που κρατούσε μέσα του τον αδελφό της, τον μελλοντικό Μωυσή. Η ίδια κοπέλα έμελλε αργότερα να ανακηρυχθεί προφήτισσα και να βαδίσει μπροστά από τον λαό του Ισραήλ, μαζί με τον Μωυσή και τον Ααρών. Η Δικαία Μαριάμ καταγόταν από τη φυλή του Λευί, όπως ακριβώς και τα δύο μεγάλα αδέλφια της.

Η μνήμη της τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις δεκατρείς Δεκεμβρίου, λίγο πριν από τη μεγάλη γιορτή της Γεννήσεως του Χριστού. Στα χρόνια εκείνα, ο Φαραώ είχε διατάξει τις Εβραίες μαμές να σκοτώνουν κάθε αρσενικό βρέφος που γεννούσαν οι γυναίκες του λαού. Οι μαμές όμως αρνήθηκαν να υπακούσουν σε αυτή τη φοβερή εντολή και προστάτευσαν τα παιδιά.

Η μητέρα του Μωυσή κατάφερε να κρύψει το μωρό της για τρεις ολόκληρους μήνες μέσα στο σπίτι. Όταν δεν μπόρεσε πια να συνεχίσει αυτή την επικίνδυνη απόκρυψη, έπλεξε ένα μικρό καλάθι από καλάμια. Μέσα σε αυτό τοποθέτησε με πόνο το βρέφος και το άφησε στα νερά του ποταμού Νείλου.

Η μικρή Μαριάμ ακολούθησε από μακριά το καλάθι και παρακολουθούσε από κρυφό σημείο τι θα συμβεί στον αδελφό της. Όταν η θυγατέρα του Φαραώ κατέβηκε στον ποταμό και βρήκε το βρέφος, η Μαριάμ βγήκε αμέσως από την κρυψώνα της. Με θάρρος πλησίασε την πριγκίπισσα και της πρότεινε να βρει μια Εβραία τροφό για να θηλάσει το παιδί.

Η πρόταση έγινε δεκτή και η κοπέλα έτρεξε αμέσως να φέρει την ίδια της τη μητέρα στο παλάτι. Έτσι, η μητέρα του Μωυσή ανέθρεψε το παιδί της μέχρι να μεγαλώσει και στη συνέχεια το παρέδωσε στη θυγατέρα του Φαραώ. Στο βιβλίο της Εξόδου, η Μαριάμ αναφέρεται με τον τιμητικό τίτλο της Προφήτιδος του λαού του Ισραήλ.

Ο προφήτης Μιχαίας μάλιστα παραδίδει λόγια του ίδιου του Θεού, ο οποίος δηλώνει πως έστειλε μπροστά από τους Εβραίους τον Μωυσή, τον Ααρών και τη Μαριάμ. Τα τρία αυτά πρόσωπα οδήγησαν μαζί τον λαό έξω από τη γη της σκλαβιάς της Αιγύπτου. Η Μαριάμ απέκτησε μεγάλη θέση ανάμεσα στους ηγέτες του Ισραήλ, με χάρισμα προφητικό και αναγνωρισμένη πνευματική αυθεντία στον λαό.

Στο δωδέκατο κεφάλαιο του βιβλίου των Αριθμών διηγείται μια κρίσιμη στιγμή στη ζωή της Δικαίας Μαριάμ. Εκεί η Μαριάμ και ο Ααρών φαίνονται να επικρίνουν τον Μωυσή για τον γάμο του με μια γυναίκα από την ξένη γη του Χους. Στην πραγματικότητα όμως η ξένη καταγωγή της γυναίκας ήταν μόνο μια πρόφαση για τη βαθύτερη δυσαρέσκεια των δύο αδελφών.

Στενοχωρούνταν επειδή ο Μωυσής ήταν ο μοναδικός μεσίτης ανάμεσα στον Θεό και στον λαό του Ισραήλ. Η Μαριάμ άλλωστε ήταν και η ίδια προφήτισσα και πίστευε πως ο Θεός μιλούσε εξίσου και σε εκείνη. Έτσι ρώτησαν δυνατά τον αδελφό τους αν ο Κύριος μίλησε μόνο μέσω του Μωυσή ή και μέσω των δύο τους.

Ο Θεός όμως απάντησε ο ίδιος και αποκάλυψε την ξεχωριστή θέση του Μωυσή ανάμεσα σε όλους τους ανθρώπους. Δήλωσε πως με τον Μωυσή μιλούσε πρόσωπο με πρόσωπο και με τρόπο φανερό και άμεσο. Στη Μαριάμ και στον Ααρών αντίθετα παρουσιαζόταν μόνο μέσα από οράματα κατά τη διάρκεια του ύπνου τους.

Η διαφορά αυτή φανέρωσε καθαρά την ιεραρχία της θείας αποκάλυψης μέσα στον περιούσιο λαό. Επειδή τόλμησε να μιλήσει εναντίον του Μωυσή, η Μαριάμ τιμωρήθηκε από τον Θεό με τη φοβερή αρρώστια της λέπρας. Ο Ααρών τότε παρακάλεσε θερμά τον αδελφό του να μη λογαριάσει εις βάρος τους αυτό το βαρύ αμάρτημα.

Εξήγησε πως ενήργησαν από άγνοια και ζήτησε συγχώρεση τόσο για τον εαυτό του όσο και για την αδελφή τους. Παρά τη μεσιτεία όμως, η Μαριάμ απομονώθηκε έξω από το στρατόπεδο για επτά ολόκληρες ημέρες. Μετά το πέρας αυτού του διαστήματος θεραπεύτηκε πλήρως και της επιτράπηκε να επιστρέψει ξανά κοντά στον λαό της.

Η εμπειρία αυτή έγινε για όλους μάθημα ταπείνωσης απέναντι στον εκλεκτό υπηρέτη του Θεού. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά μέχρι σήμερα την προφήτιδα Μαριάμ ως μια από τις μεγάλες γυναικείες μορφές της Παλαιάς Διαθήκης. Σε ένα από τα στιχηρά των αίνων που ψάλλονται την Κυριακή πριν από τη Γέννηση του Χριστού γίνεται ειδική μνεία της.

Εκεί η Σάρρα, η Ρεβέκκα, η Άννα και η Μαριάμ ονομάζονται με έμφαση το καύχημα και η δόξα όλων των γυναικών. Τα τέσσερα αυτά ευλογημένα πρόσωπα παρουσιάζονται να ανταλλάσσουν μεταξύ τους τα χαρμόσυνα μηνύματα της σωτηρίας του ανθρώπινου γένους.