Η Κυριακή του Παραλύτου

Τριάντα οκτώ ολόκληρα χρόνια ένας άνθρωπος έμενε παράλυτος δίπλα στην Προβατική Κολυμβήθρα της Ιερουσαλήμ, περιμένοντας μάταια κάποιον να τον ρίξει στο νερό. Εκεί τον συνάντησε ο Κύριος μέσα στις ημέρες του Πάσχα, τον σπλαχνίστηκε και τον θεράπευσε με έναν Του λόγο. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη αυτού του γεγονότος την Τετάρτη Κυριακή μετά το Πάσχα, μέσα στη χαρά της Αναστάσιμης περιόδου.

Το θαύμα αυτό συνδέει την Καινή Διαθήκη με πολλά παράδοξα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης, όπου το νερό υπήρξε όργανο της θείας δυνάμεως και της σωτηρίας του λαού. Θυμόμαστε τον Μωυσή, ο οποίος ύψωσε τη ράβδο του και χτύπησε τα νερά του Νείλου μπροστά στον Φαραώ. Τότε όλα τα νερά της Αιγύπτου, ποτάμια, διώρυγες, λίμνες και δεξαμενές, μεταβλήθηκαν σε αίμα και πάγωσε ο τόπος.

Λίγο αργότερα, ο ίδιος προφήτης διχοτόμησε με τη ράβδο τη θάλασσα και οδήγησε ασφαλείς τους Εβραίους στην απέναντι όχθη. Όταν πέρασαν, τα νερά επέστρεψαν στη θέση τους και οι Αιγύπτιοι διώκτες πνίγηκαν μέσα στα κύματα. Έτσι το νερό άλλοτε γίνεται κρίση και άλλοτε γίνεται δρόμος σωτηρίας μέσα στη Γραφή.

Στη μακρά πορεία των σαράντα ετών προς τη Γη της Επαγγελίας, οι Εβραίοι στρατοπέδευσαν κάποτε στη Ραφιδείν χωρίς ούτε σταγόνα νερού. Ο λαός γόγγυσε κατά του Μωυσή, αναρωτιόμενος γιατί τους έβγαλε από την Αίγυπτο, μέσα σε τέτοια δίψα και απελπισία. Ο Θεός τότε πρόσταξε τον προφήτη να χτυπήσει τον βράχο στο Χωρήβ, ώστε να ξεδιψάσει ολόκληρος ο λαός.

Από τον σκληρό βράχο ανέβλυσε άφθονο νερό και όλοι ήπιαν, δοξάζοντας τη μεγάλη ευσπλαχνία και την πρόνοια του Κυρίου. Ένα ακόμη παράδειγμα μάς δίνει ο Γεδεών στο βιβλίο των Κριτών, με τη γνωστή σκηνή της ποκάδας. Έστρωσε ο Γεδεών ένα μαλλί προβάτου στη γη και ζήτησε σημείο από τον Θεό για τη νίκη.

Όταν το έστιψε το επόμενο πρωί, η δροσιά πάνω στο μαλλί ήταν τόση, ώστε γέμισε ολόκληρη λεκάνη με νερό. Όλες αυτές οι εικόνες προετοιμάζουν την καρδιά μας για να καταλάβουμε σε βάθος το θαύμα της Προβατικής Κολυμβήθρας. Στα παλαιά εκείνα θαύματα το νερό φανερώνει τη δύναμη του Θεού πάνω στη φύση και στις ανάγκες των ανθρώπων.

Στην Καινή Διαθήκη όμως το νερό γίνεται φορέας μιας ακόμη βαθύτερης πραγματικότητας, που σχετίζεται με τη σωτηρία της ψυχής. Στην Προβατική Κολυμβήθρα κατέβαινε κάθε χρόνο άγγελος Κυρίου και τάραζε τα νερά, δίνοντας σε αυτά θεραπευτική δύναμη. Όποιος έμπαινε πρώτος μέσα μετά την ταραχή θεραπευόταν από την ασθένειά του, μία και μόνη φορά ετησίως.

Ο παράλυτος όμως δεν είχε κανέναν να τον σηκώσει και να τον βάλει εγκαίρως στο νερό. Πάντοτε προλάβαινε κάποιος άλλος και έτσι ο πόνος του απλωνόταν για τριάντα οκτώ ολόκληρα χρόνια αναμονής. Ο Κύριος, πηγαίνοντας στην Ιερουσαλήμ για τη γιορτή του Πάσχα, παρέμεινε εκεί διδάσκοντας και επιτελώντας θαύματα στον λαό.

Είδε τον ταλαιπωρημένο εκείνο άνθρωπο, αισθάνθηκε βαθιά συμπάθεια και τον απάλλαξε με τον δικό Του τρόπο. Ο ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος σημειώνει ότι το θαυμαστό αυτό γεγονός συνέβη ημέρα Σάββατο. Πολλά θαύματα του Χριστού, όπως και πολλά θαύματα της Παλαιάς Διαθήκης, έχουν στενή σχέση με το νερό.

Όλα αυτά προεικονίζουν το άγιο Βάπτισμα της Εκκλησίας, μέσα από το οποίο καθαριζόμαστε από κάθε αμαρτία. Στην Προβατική Κολυμβήθρα μόνο ένας θεραπευόταν κάθε χρόνο, ενώ ο Χριστός σώζει πλήθη αναρίθμητα μέσω του θείου Βαπτίσματος. Κάποτε μάλιστα, όπως στην περίπτωση του αγίου Βλαδιμήρου, το Βάπτισμα θεραπεύει ακόμη και τις σωματικές αρρώστιες του ανθρώπου.

Στον Κανόνα της Κυριακής του Παραλύτου ο άγγελος που τάραζε το νερό αναγνωρίζεται ως ο αρχάγγελος Μιχαήλ. Μερικά τροπάρια τον ονομάζουν «αρχηγό των αγγέλων» και «αρχιστράτηγο» μέσα στην πρώτη ωδή του ιερού αυτού ύμνου. Στην τρίτη ωδή τον παρακαλούμε να μας προστατεύσει από την πτώση στα πάθη και στις παγίδες της ζωής.

Στην έκτη ωδή τον ικετεύουμε να μας οδηγεί με ασφάλεια στους δύσκολους δρόμους της καθημερινής μας πορείας. Στην όγδοη ωδή του ζητούμε να πρεσβεύει μαζί με όλες τις ασώματες δυνάμεις του ουρανού για χάρη μας. Έτσι ευχόμαστε να μας χαριστεί άφεση των πταισμάτων, διόρθωση της ζωής και απόλαυση των αιωνίων αγαθών.

Καθώς λοιπόν ενθυμούμαστε τον παράλυτο της Προβατικής, ας παρακαλέσουμε τον Χριστό με όλη την καρδιά μας. Ας Τον ικετεύσουμε να σηκώσει τις ψυχές μας, οι οποίες παρέλυσαν από τις αμαρτίες και τις άστοχες πράξεις μας. Το κοντάκιο της εορτής μάς δίνει αυτή την προσευχή ως πνευματικό κλειδί για ολόκληρη την Αναστάσιμη περίοδο.

Ο παράλυτος της Ιερουσαλήμ γίνεται έτσι εικόνα κάθε πιστού, ο οποίος αναζητά ανάσταση και ίαση στη χάρη του Χριστού. Στο πρόσωπό του βλέπουμε την ανθρώπινη αδυναμία, αλλά και τη θεραπευτική φιλανθρωπία του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού.