Ο Πατριάρχης που Αποκαλύφθηκε με το Ωμοφόριο

Ένας ερημίτης γέροντας στην έρημο της Νεκράς Θάλασσας έπλυνε τα πόδια ενός άγνωστου επισκέπτη, ενώ ποτέ πριν δεν είχε κάνει κάτι τέτοιο σε κανέναν άλλον. Όταν τον ρώτησαν γιατί, αποκρίθηκε πως είδε τον ξένο να φορά ωμοφόριο και να κρατά στα χέρια του το ιερό Ευαγγέλιο. Ο επισκέπτης αυτός ήταν ο όσιος Γρηγόριος, ηγούμενος της λαύρας του Φαράν, ανάμεσα στο όρος Σινά και τη Ραϊθώ.

Κανείς ακόμη δεν γνώριζε πως ο Θεός τον είχε ήδη προορίσει για τον πατριαρχικό θρόνο της Αντιόχειας. Η ζωή του στη λαύρα κυλούσε με προσευχή, νηστεία και την καθημερινή φροντίδα των αδελφών που του είχαν εμπιστευθεί την πνευματική τους πορεία. Ο ίδιος ζητούσε συχνά να συναντήσει παλαιότερους ασκητές, για να ωφεληθεί από τη σοφία και την πείρα τους.

Έτσι παρακάλεσε επανειλημμένα τον αββά Γεώργιο τον Αρμένιο, μαθητή του αββά Σεργίου, να τον οδηγήσει στον γνωστό ερημίτη. Ο αββάς Γεώργιος δέχτηκε τελικά και ξεκίνησαν μαζί το ταξίδι προς την έρημη περιοχή, όπου ζούσε ο γέρων Σέργιος μέσα σε μια απλή σπηλιά. Όταν έφτασαν, ο γέρων Σέργιος υποδέχτηκε τον Γρηγόριο με ασυνήθιστη θερμότητα και αγάπη.

Ο ίδιος έφερε νερό, έπλυνε τα πόδια του επισκέπτη και κάθισε μαζί του ολόκληρη την ημέρα. Συζητούσαν με ηρεμία για τη σωτηρία της ψυχής, για τους πειρασμούς της ερήμου και για την αληθινή ταπείνωση του μοναχού. Την επόμενη μέρα, ο γέροντας αποχαιρέτησε με ευλογία τον φιλοξενούμενό του και τον άφησε να επιστρέψει στη μονή του.

Μετά την αναχώρηση, ο αββάς Γεώργιος πλησίασε τον δάσκαλό του με απορία και ταραχή μέσα στην καρδιά του. Του εξομολογήθηκε πως είχε σκανδαλιστεί, διότι είχε φέρει πολλούς επισκόπους, πρεσβυτέρους και πατέρες στη σπηλιά. Κανέναν όμως ποτέ δεν είχε τιμήσει ο γέροντας με τέτοιο τρόπο, παρά μόνο τον άγνωστο ηγούμενο του Φαράν.

Ο Σέργιος τότε αποκρίθηκε με απλότητα και βεβαιότητα, λέγοντας πως δεν γνώριζε ποιος ήταν ο άνθρωπος αυτός. Γνώριζε όμως καθαρά πως δέχτηκε στη σπηλιά του έναν πατριάρχη, αφού τον είδε να φέρει ωμοφόριο και Ευαγγέλιο. Ο λόγος του γέροντα Σεργίου ειπώθηκε με προφητικό πνεύμα, αν και ο ίδιος ο Γρηγόριος δεν είχε καμία υποψία για το μέλλον του.

Πέρασαν πέντε ολόκληρα χρόνια ήσυχης μοναχικής ζωής, μέχρι που οι κρίσεις του Θεού φανέρωσαν την αλήθεια της οράσεως. Με τρόπο απρόσμενο, ο όσιος Γρηγόριος ανέβηκε στον πατριαρχικό θρόνο της μεγάλης πόλης της Αντιόχειας. Δέχτηκε το βαρύ αυτό αξίωμα παρά τη θέλησή του, διότι αγαπούσε την ησυχία και τη σιωπή της μοναχικής ζωής.

Στην ποιμαντορία του διακρίθηκε για αρετές που σπάνια συναντούσε κανείς όλες μαζί σε έναν ιεράρχη. Η ελεημοσύνη του ήταν ασύλληπτη, καθώς μοίραζε χωρίς διάκριση όσα είχε στη διάθεσή του. Η αμνησικακία του εντυπωσίαζε όσους τον είχαν αδικήσει ή τον είχαν προσβάλει βαριά.

Συγχωρούσε με ειλικρίνεια καρδιάς, χωρίς να κρατά μέσα του ίχνος από πικρία ή θυμό. Η μετάνοιά του ήταν διαρκής, σαν να βρισκόταν ακόμη στα πρώτα βήματα της πνευματικής του πορείας. Η ταπείνωσή του φαινόταν σε κάθε λόγο, σε κάθε κίνηση και σε κάθε συνάντηση με τους πιστούς.

Ιδιαίτερα όμως ξεχώριζε η συμπόνια του προς όσους είχαν πέσει σε σοβαρά αμαρτήματα και ζητούσαν τη βοήθειά του. Δεν τους έδιωχνε ποτέ, ούτε τους ταπείνωνε με σκληρά λόγια, αλλά τους πλησίαζε με αγάπη και κατανόηση. Φρόντιζε να τους στηρίξει, ώστε να σηκωθούν ξανά και να συνεχίσουν τον δρόμο της σωτηρίας.

Μαζί με τις αρετές αυτές, απέκτησε και πολλές άλλες, που στόλιζαν την ψυχή του σαν πολύτιμα κοσμήματα. Ο άγιος Σωφρόνιος, ο πατριάρχης των Ιεροσολύμων, διέσωσε όλη την ιστορία αυτή στο γνωστό βιβλίο του, τον Λειμωνάριο. Ο ίδιος δίνει για τον μακάριο Γρηγόριο μια θαυμαστή μαρτυρία, την οποία διαβάζουμε με βαθύ σεβασμό.

Ένας τέτοιος άνδρας, λέει ο άγιος, αξίζει να συγκαταριθμηθεί ανάμεσα στους αγίους και τους οσίους της Εκκλησίας. Παρέλαβε τον πατριαρχικό θρόνο χωρίς να τον επιδιώξει και έζησε με αληθινή αγιότητα μέσα στον Χριστό. Η μνήμη του τιμάται στις είκοσι Απριλίου και παραμένει φωτεινό παράδειγμα ιεράρχη που συνδύασε μοναχική ησυχία και ποιμαντική αγάπη.

Στον Κύριό μας ανήκει η δόξα στους αιώνες των αιώνων, αμήν.