Όσιος Αλέξανδρος του Όσεβεν, ο φωτιστής του Καργκοπόλ

Ένα παιδί υποσχεμένο από την ίδια την Παναγία και τον Άγιο Κύριλλο της Λευκής Λίμνης ήρθε στον κόσμο μέσα στα ρωσικά δάση. Πολλά χρόνια αργότερα, ο ίδιος αυτός άνθρωπος θα εμφανιζόταν σε άλλον ασκητή και θα του έδειχνε πώς ο Θεός θρέφει τους δικούς του στην έρημο. Ο Όσιος Αλέξανδρος, κατά κόσμον Αλέξιος, γεννήθηκε τον Μάρτιο του χιλίοις τετρακοσίοις είκοσι επτά στην περιοχή του Βυζεοζέρου της Ρωσίας.

Οι γονείς του, ο Νικηφόρος και η Φωτεινή Όσεβεν, είχαν παρακαλέσει θερμά τον Θεό για το παιδί αυτό, και η Παναγία μαζί με τον Άγιο Κύριλλο φανερώθηκαν στη μητέρα του. Ο μικρός Αλέξιος ήταν το πέμπτο και τελευταίο παιδί της οικογένειας, και οι γονείς του στήριζαν σε αυτόν τις ελπίδες για τα γηρατειά τους. Έμαθε γράμματα και ετοιμαζόταν να γίνει νοικοκύρης σε δικά του κτήματα.

Όταν συμπλήρωσε τα δεκαοκτώ του χρόνια, οι γονείς του διάλεξαν μια πλούσια νύφη και επιχείρησαν να τον παντρέψουν. Εκείνος όμως ζήτησε πρώτα να πάει για προσευχή στη μονή του Αγίου Κυρίλλου της Λευκής Λίμνης, και εκεί αποφάσισε να μείνει για πάντα. Ο ηγούμενος της μονής παρατήρησε αμέσως την ταπείνωση και την προθυμία του νεαρού δοκίμου.

Του πρότεινε λοιπόν να γίνει μοναχός, αλλά εκείνος αρνήθηκε, θέλοντας να δοκιμάσει πρώτα ο ίδιος τις δυνάμεις του. Έζησε έξι ολόκληρα χρόνια κοντά στους πατέρες με υπακοή και ταπεινή διακονία της αδελφότητας. Μελετούσε καθημερινά τις Γραφές και τα έργα των Αγίων Πατέρων, με προσοχή και αληθινή δίψα.

Μετά από αυτή τη μακρά περίοδο εκάρη μοναχός και πήρε το όνομα Αλέξανδρος. Στο μεταξύ οι γονείς του είχαν μεταφερθεί στο χωριό Βολόσοβο, τριάντα χιλιόμετρα μακριά από την πόλη Καργκοπόλ. Ο Νικηφόρος, με την άδεια του άρχοντος Ιωάννου του Νόβγκοροντ, ίδρυσε στις όχθες του ποταμού Κουργιούγκα ένα χωριό που ονόμασε Όσεβεν.

Ο νέος μοναχός ζήτησε από τον ηγούμενο την άδεια να συναντήσει τους γονείς του και να πάρει την ευχή τους. Ήθελε επίσης τη συγχώρεσή τους για τον αναχωρητικό βίο που είχε διαλέξει με όλη του την καρδιά. Ο ηγούμενος δίστασε στην αρχή, γιατί φοβόταν τους πειρασμούς που περιμένουν τον μοναχό έξω από τη μονή του.

Ο Αλέξανδρος επέμενε, καθώς φοβόταν μήπως πέσει στην αλαζονεία από τη φήμη ασκητού που είχε αποκτήσει μέσα στην αδελφότητα. Τελικά πήρε την ευλογία και ξεκίνησε για το πατρικό του σπίτι. Ο Νικηφόρος χάρηκε πολύ που είδε τον γιο του και του πρότεινε να εγκατασταθεί κοντά στον ποταμό Κουργιούγκα.

Του υποσχέθηκε μάλιστα να τον βοηθήσει με όλες του τις δυνάμεις στο χτίσιμο μιας μονής μέσα στην έρημο. Ο Όσιος δέχθηκε με χαρά και έστησε στον τόπο εκείνο έναν σταυρό ως σημάδι του μελλοντικού μοναστηριού. Υποσχέθηκε ενώπιον του Θεού να μείνει εκεί μέχρι το τέλος της ζωής του.

Επέστρεψε όμως πρώτα στη μονή του Αγίου Κυρίλλου και διακόνησε ταπεινά στην κουζίνα, στο αρτοποιείο και στη χορωδία. Σύντομα χειροτονήθηκε διάκονος και συνέχισε με ζήλο τη μοναστική του πορεία. Τότε διηγήθηκε στον ηγούμενο ότι τρεις φορές άκουσε μια μυστηριώδη φωνή που τον καλούσε να χτίσει μοναστήρι.

Ο ηγούμενος τον άφησε να φύγει με την ευλογία του και με τις εικόνες της Παναγίας της Οδηγήτριας και του Αγίου Νικολάου. Ο Όσιος καθαγίασε τον τόπο με τις άγιες εικόνες και άφησε τον πατέρα του να επιβλέπει την οικοδόμηση. Στη συνέχεια πήγε στον Επίσκοπο του Νόβγκοροντ, ο οποίος τον χειροτόνησε πρεσβύτερο και τον τοποθέτησε ηγούμενο του νέου μοναστηριού.

Οι ιδιοκτήτες των γειτονικών κτημάτων ήθελαν να χαρίσουν στη μονή όλα τα γύρω χωράφια και τις εκτάσεις. Ο Όσιος όμως δέχθηκε μόνο όσα ήταν απολύτως απαραίτητα για τις ανάγκες της κοινότητας. Όταν τελείωσε ο ναός, καθαγιάσθηκε με μεγάλη ευλάβεια προς τιμήν του Αγίου Νικολάου.

Με τον καιρό μαζεύτηκε γύρω από τον γέροντα μια αληθινή αδελφότητα μοναχών που δίψαγαν για πνευματική ζωή. Ο Όσιος εισήγαγε αυστηρούς κανόνες πολιτείας και ησυχίας μέσα στο μοναστήρι. Επέβαλε απόλυτη σιωπή στον ναό, στην τράπεζα και κατά την ανάγνωση των Βίων των Αγίων.

Δεν επέτρεπε σε κανέναν να μένει στο κελί του χωρίς εργασία ή πνευματική μελέτη. Όριζε επίσης ψαλμωδίες και τη συνεχή επανάληψη της ευχής του Ιησού κατά τη διάρκεια κάθε διακονήματος. «Αδελφοί, μην αφήνετε τις δυσκολίες της ερήμου να σας τρομάζουν», έλεγε συχνά στους μαθητές του.

Τους θύμιζε ότι ο δρόμος προς τη Βασιλεία των Ουρανών περνά μέσα από αγώνες, αγάπη και ταπείνωση. Έλεγε πως ο Θεός είναι αγάπη και αγαπά πάντοτε όσους ταπεινώνονται μπροστά του. Οι σκληροί ασκητικοί αγώνες κλόνισαν όμως την υγεία του γέροντα και τον έριξαν σε βαριά αρρώστια.

Τότε ο Όσιος επικαλέστηκε με δάκρυα τον προστάτη του Άγιο Κύριλλο της Λευκής Λίμνης. Εκείνος εμφανίστηκε με λευκό ένδυμα, τον σταύρωσε και του είπε με στοργή λόγια παρηγοριάς. «Μη θλίβεσαι, αδελφέ, εγώ θα προσευχηθώ για σένα και θα ξαναβρείς την υγεία σου σύντομα».

Του παρήγγειλε όμως αυστηρά να μην εγκαταλείψει ποτέ το μοναστήρι που του εμπιστεύθηκε ο Θεός. Όταν ξύπνησε, ο Όσιος Αλέξανδρος διαπίστωσε με συγκίνηση ότι είχε πραγματικά θεραπευθεί. Το επόμενο πρωί λειτούργησε με τους αδελφούς και τους διηγήθηκε τη θαυμαστή εμφάνιση του Αγίου Κυρίλλου.

Έζησε ακόμη είκοσι επτά ολόκληρα χρόνια στη μονή που είχε ιδρύσει με τόσο κόπο. Κοιμήθηκε με ειρήνη το έτος χίλια τετρακόσια εβδομήντα εννέα, αφήνοντας πίσω του πλούσια πνευματική κληρονομιά. Μετά την κοίμησή του το μοναστήρι άρχισε σιγά σιγά να παρακμάζει και να φτωχαίνει.

Ο Όσιος όμως δεν έπαψε να προστατεύει την αδελφότητα από τους ουρανούς με τις πρεσβείες του. Πολλά χρόνια αργότερα, ένας υπηρέτης του μοναστηριού, ο Μάρκος, αξιώθηκε ένα παρήγορο όραμα. Είδε στον ύπνο του το μοναστήρι να σφύζει πάλι από ζωή, εργασία και προσευχή.

Ένας στάρετς με άσπρα μαλλιά, ντυμένος ως Επίσκοπος, ευλογούσε με σταυρό όσους εργάζονταν στις οικοδομές. Ένας άλλος γέροντας με μακριά γενειάδα ράντιζε με αγιασμό τον τόπο και τους εργάτες της μονής. Ένας τρίτος, μετρίου αναστήματος και με μαλλιά ανοιχτά καστανά, θυμιάτιζε τους χώρους με μεγάλη ευλάβεια.

Από μακριά παρακολουθούσε σιωπηλά ένας τέταρτος, νεαρότερος στην ηλικία και πιο διακριτικός στη στάση του. Ο τρίτος από αυτούς ήταν ο ίδιος ο Όσιος Αλέξανδρος, που εξήγησε στον Μάρκο όλο το όραμα. Του φανέρωσε ότι ο πρώτος γέροντας ήταν ο Άγιος Νικόλαος και ο δεύτερος ο Άγιος Κύριλλος της Λευκής Λίμνης.

Ο νεαρός που στεκόταν χωριστά ήταν ο σκευοφύλακας Μάξιμος, που πρόσφατα είχε γίνει μοναχός στη μονή. Σύμφωνα με την προφητεία του Οσίου, ο Μάξιμος θα γινόταν αργότερα ηγούμενος της αδελφότητας. Θα διακονούσε μέχρι το έτος χίλια πεντακόσια είκοσι πέντε και θα ξαναζωντάνευε την παλιά πνευματικότητα του τόπου.

Ο Όσιος Αλέξανδρος εμφανίστηκε αργότερα και στον Όσιο Διόδωρο του Λόφου του Γεωργίου, όταν η μονή του είχε μείνει χωρίς τρόφιμα. Του θύμισε πώς ο Κύριος έθρεψε τους πέντε χιλιάδες στην έρημο και τον πρόσταξε να στείλει τους μοναχούς για ψάρεμα.