Η Εικόνα της Παναγίας του Μαξίμου

Μέσα στη νύχτα του χίλια διακόσια ενενήντα εννέα, η Παναγία στάθηκε στον ύπνο του Μητροπολίτη Μαξίμου και του παρέδωσε με τα ίδια της τα χέρια το ιερό ωμοφόριο. Όταν εκείνος άνοιξε τα μάτια του μέσα στο φτωχικό κελί του, βρήκε το άγιο ύφασμα να ξεδιπλώνεται πραγματικά πάνω στα χέρια του. Ο Μάξιμος ήταν Έλληνας στην καταγωγή και είχε μόλις φτάσει στην πόλη του Βλαντιμίρ ερχόμενος από το μακρινό Κίεβο.

Κουρασμένος από το ταξίδι, αναπαυόταν στο κελί του όταν η Μητέρα του Θεού φανερώθηκε μπροστά του με όλη τη γλυκύτητα της παρουσίας της. Του μίλησε με λόγια απλά και πατρικά, σαν να απευθυνόταν σε αγαπημένο παιδί της. «Δούλε μου Μάξιμε, καλώς ήρθες να επισκεφθείς την πόλη μου», του είπε με φωνή γεμάτη στοργή.

«Πάρε τούτο το ωμοφόριο και ποίμανε το λογικό ποίμνιο της πόλεως αυτής», συνέχισε η Δέσποινα του ουρανού. Ο ιεράρχης ένιωσε δέος ανείπωτο μπροστά στη θεϊκή φανέρωση και στην απρόσμενη εντολή της Παναγίας. Το ωμοφόριο που κρατούσε δεν ήταν όνειρο αλλά απτή πραγματικότητα και ζωντανή μαρτυρία της ουράνιας επίσκεψης.

Η συγκίνηση κυρίευσε τον άγιο άνδρα μπροστά στο μέγεθος της τιμής που δέχθηκε από τη Θεομήτορα. Η ουράνια αυτή εμφάνιση θεωρήθηκε αμέσως ως φανερό σημάδι θείας ευλογίας για τη μεταφορά της μητροπολιτικής έδρας από το Κίεβο στο Βλαντιμίρ. Ο Άγιος Μάξιμος, βαθιά συγκινημένος, ανέθεσε να αγιογραφηθεί η ιερά εικόνα που θα διέσωζε στους αιώνες τη μνήμη του θαυμαστού οράματος.

Η αγιογράφηση ολοκληρώθηκε μέσα στο ίδιο εκείνο έτος, με σεβασμό απόλυτο στα πραγματικά γεγονότα της θεϊκής επισκέψεως. Στην εικόνα η Μητέρα του Θεού παριστάνεται ολόσωμη, σε όρθια στάση μεγαλοπρεπή και γαλήνια. Στο αριστερό της χέρι κρατάει με τρυφερότητα το θείο Βρέφος, τον Κύριο και Σωτήρα του κόσμου.

Με το δεξί της χέρι προσφέρει το ιερό ωμοφόριο στον Άγιο Μάξιμο, που στέκεται πάνω σε έναν στύλο. Η διαφορά στο μέγεθος των δύο μορφών δηλώνει με σαφήνεια την απόσταση που χωρίζει την πνευματική κατάσταση της Θεοτόκου από εκείνη του ταπεινού ιεράρχη. Σε μια άλλη παραλλαγή της εικόνας, ο Άγιος Μάξιμος εικονίζεται γονατιστός στα πόδια της Δεσποίνης.

Λεπτομερής περιγραφή του θαυμαστού οράματος χαράχθηκε αργότερα στην αριστερή πλευρά της κρύπτης του αγίου ιεράρχου. Η εικόνα έχει διαστάσεις περίπου ενάμισι μέτρο επί εβδομήντα πέντε εκατοστά και έχει δοξαστεί διαμέσου των αιώνων με πλήθος θαυμάτων. Μετά την κοίμηση του Αγίου Μαξίμου, οι πιστοί κατασκεύασαν μια χρυσή θήκη για να φυλαχθεί μέσα της το ιερό ωμοφόριο της Παναγίας.

Το πολύτιμο αυτό κειμήλιο φυλάχθηκε με ευλάβεια στον καθεδρικό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην πόλη του Βλαντιμίρ. Εκεί παρέμεινε ως ιερότατο λείψανο και ως ζωντανή μαρτυρία της ουράνιας ευλογίας για εκατόν δώδεκα ολόκληρα χρόνια. Πλήθος πιστών προσέρχονταν για να προσκυνήσουν το θείο δώρο της Θεομήτορος και να αντλήσουν δύναμη από τη χάρη του.

Όμως το έτος χίλια τετρακόσια δώδεκα έπεσε βαριά δοκιμασία πάνω στην πόλη και στον καθεδρικό της ναό. Οι Τάταροι όρμησαν με αγριότητα και κατέλαβαν την περιοχή, ζητώντας με μανία τους κρυμμένους θησαυρούς του ναού. Ο νεωκόρος του καθεδρικού ναού, ονομαζόμενος Πατρίκιος, πρόλαβε και έκρυψε με σύνεση τη χρυσή θήκη μαζί με το πολύτιμο ωμοφόριο.

Όταν οι βάρβαροι εισέβαλαν και τον ανέκριναν με βία για τον τόπο της κρύψεως, εκείνος αρνήθηκε σταθερά να αποκαλύψει το μυστικό. Οι Τάταροι, εξαγριωμένοι από την άρνησή του, τον θανάτωσαν μαρτυρικά μέσα στον ίδιο τον ναό. Η χρυσή θήκη με το ιερό ωμοφόριο της Παναγίας δεν έχει βρεθεί ποτέ μέχρι σήμερα.