Shën Theodhori i Tironit dhe mrekullia e kollinjve

Një ushtar i ri romak guxoi të hynte i vetëm në një pyll të dendur të Pontit dhe të vriste me shtizën e tij një bishë të tmerrshme që terrorizoi të gjithë rajonin e Euchaita. Pak më vonë, i njëjti i ri hyri natën në tempullin pagan të Rheas, nënës së perëndive, dhe e copëtoi altarin në copa të vogla. Ky martir i shenjtë i Krishtit vinte nga Amasia e Pontit dhe shërbeu si legjionar në trupat e Maksimianit. Ai ishte i krishterë që në fëmijëri, por e mbajti të fshehur besimin, duke pritur me durim shenjën që do t'i dërgonte Zoti. Njësia e tij ishte vendosur në afërsi të qytetit Euchaita, në rajonin e Pontit grek dhe aty mësoi frikën e banorëve. Përballë asaj bishe ai dalloi përgjigjen e Zotit nëse kishte ardhur ora e martirizimit. Në pyll ai takoi Eusevia, një princeshë e krishterë që jetonte e vetme në një fshat të shkretë. Ajo i zbuloi atij strofkën e bishës dhe Teodori marshoi me guxim në betejë. Me fuqinë e kryqit ai vrau bishën dhe kuptoi se ishte gati edhe për dragoin shpirtëror. Pas kthimit në kamp, ​​Theodori ishte i vendosur të rrëfente hapur besimin e tij në Krishtin. Komandanti i kohortës urdhëroi të gjithë ushtarët të ofronin flijime për perënditë e perandorisë, por legjionari i ri mbeti i palëvizur në çadrën e tij. Lajmëtarëve që e kërkonin ai u deklaroi me zë të vendosur se adhuronte vetëm Krishtin dhe asnjë mbret tjetër. Me fjalët e tij ai inkurajoi ushtarët e tjerë të krishterë të tregoheshin dhe të qëndronin të denjë për mbretin qiellor. Po atë natë ai u drejtua për në tempullin pagan dhe shkatërroi plotësisht altarin e perëndeshës Rhea. Paganët e arrestuan menjëherë dhe e çuan menjëherë te sundimtari Publius. Një bujë e madhe ka bërë në të gjithë qytetin sapo u bë e ditur ngjarja. Dëshmori iu përgjigj me qetësi kërcënimeve të magjistratit dhe i tregoi atij absurditetin e adhurimit të një copë druri. Kur sundimtari e kërcënoi me tortura të tmerrshme, Teodori deklaroi se kërcënimet nuk e trembnin fare. Më pas gjykatësi urdhëroi që ta hidhnin në një burg të errët. Në errësirën e qelisë së tij, Zoti Jisu Krisht iu shfaq shërbëtorit të tij besnik dhe e forcoi me fjalë qiellore. Ai i premtoi atij se Hiri i Tij do të ishte ushqim, pije dhe mbrojtje në sprovat që e prisnin. I ngushëlluar, martiri këndoi himne gjithë natën me engjëjt që e rrethonin. Rojet i dëgjuan zërat dhe menduan se brenda fshiheshin të krishterë të tjerë, megjithëse dyert mbetën të mbyllura. Kur i ofruan bukë dhe ujë, shenjtori nuk pranoi dhe tha se Krishti i premtoi atij ushqim qiellor. Në pyetjen e dytë, Publius i propozoi atij një detyrë të lartë priftërore në tempujt paganë. Theodori qeshi me ofertën dhe e siguroi sundimtarin se ishte gati të vdiste për Krishtin. Më pas urdhëruan që ta varnin nga thembra dhe t'i grisnin mishin me kthetra hekuri. Xhelatët u lodhën, por dëshmori mbeti i panjollë në rrëfimin e tij. Nga frika e shembullit të tij, gjykatësi e dënoi me zjarr që të mos udhëhiqte edhe të tjerët. Me të mbërritur në pirë, martiri hoqi vetë rrobat dhe u lut me zjarr për të gjithë luftëtarët e tjerë të krishterë. Ai eci me vendosmëri nëpër flakët, që e rrethuan, por nuk e prekën, sikur i nënshtrohej drejtësisë. Në atë rreth triumfues zjarri ai e dorëzoi shpirtin e tij në falënderim ndaj Zotit. Euzevia e devotshme e bleu trupin e tij të ndershëm dhe e çoi me nderim në Euchaita. Aty për nder të tij u ngrit një tempull, ku shumë pelegrinë gjetën shërimin e shpirtit dhe trupit. Pesëdhjetë vjet më vonë, Julian Perverti po përpiqej në çdo mënyrë të rivendoste zakonet pagane në perandori. Duke ditur se të krishterët u shenjtëruan në javën e parë të Kreshmës së Madhe, ai urdhëroi prefektin e Kostandinopojës që të spërkaste të gjitha ushqimet në treg me gjakun e kafshëve idhujtare. Kështu asnjë i krishterë nuk do t'i shpëtonte kontaminimit. Por Zoti nuk e braktisi popullin e tij, por dërgoi dëshminë e tij për të turpëruar tiranin. Shën Teodori iu shfaq i gjallë patriarkut Eudoksi dhe i zbuloi gjithçka. Martiri e këshilloi kryepeshkopin që të thërriste urgjentisht besimtarët dhe t'i ndalonte të blinin ushqime nga tregu në ato ditë. Në vend të tyre duhej të hanin kolyva, d.m.th., grurë të zier me mjaltë, si dikur në Euchaita. Kështu, falë ndërhyrjes së dëshmorit të madh, populli i krishterë u mbajt i pandotur nga çdo miazmë idhujtarie. Kur perandori i paligjshëm pa planet e tij të rrëzoheshin, ai u turpërua shumë dhe urdhëroi që ushqimet e pastra të hidheshin përsëri në treg. Që atëherë, Kisha e ka caktuar kremtimin e kësaj mrekullie të shtunën e parë të Kreshmës së Madhe, për t'u kujtuar besimtarëve se agjërimi dhe abstenimi kanë fuqinë për të pastruar çdo ndotje mendore. Kjo festë u krijua nga Patriarku Nektarios i Kostandinopojës. Shenjtori bëri edhe shumë mrekulli të tjera për ata që e thirrën me besim të gjallë. Një vejushe të varfër ai iu shfaq duke ndriçuar mbi një kalë të bardhë dhe solli përsëri djalin e saj të vetëm që ishte zënë rob nga saraçenët. Ai i çoi hajdutët në pendim dhe i ktheu dezertorët te fëmijët e tyre, duke dëshmuar se ai është një mbrojtës qiellor i besimtarëve.