Ο Άγιος Θεόδωρος ο Τήρων και το θαύμα των κολλύβων

Ένας νεαρός Ρωμαίος στρατιώτης τόλμησε να μπει μόνος του σε πυκνό δάσος του Πόντου και να σκοτώσει με τη λόγχη του ένα τρομερό θηρίο που τρομοκρατούσε ολόκληρη την περιοχή της Ευχαΐτας. Λίγο αργότερα, ο ίδιος νεαρός εισέβαλε νύχτα στον ειδωλολατρικό ναό της Ρέας, της μητέρας των θεών, και διέλυσε τον βωμό σε μικρά κομμάτια. Ο άγιος αυτός μάρτυρας του Χριστού καταγόταν από την Αμάσεια του Πόντου και υπηρετούσε ως λεγεωνάριος στα στρατεύματα του Μαξιμιανού.

Από παιδί ήταν χριστιανός, όμως κρατούσε την πίστη του κρυφή, περιμένοντας με υπομονή το σημείο που θα του έστελνε ο Θεός. Η μονάδα του είχε σταθμεύσει κοντά στην πόλη της Ευχαΐτας, στην περιοχή του Ελληνοπόντου, και εκεί έμαθε για τον φόβο των κατοίκων. Στο πρόσωπο εκείνου του θηρίου διέκρινε την απάντηση του Θεού για το αν είχε φθάσει η ώρα του μαρτυρίου.

Στο δάσος συνάντησε την Ευσεβία, μια χριστιανή πριγκίπισσα που ζούσε ολομόναχη σε ένα ερημωμένο χωριό. Εκείνη του φανέρωσε τη φωλιά του θηρίου και ο Θεόδωρος βάδισε με θάρρος προς τη μάχη. Με τη δύναμη του σταυρού θανάτωσε το θηρίο και κατάλαβε πως ήταν έτοιμος και για τον πνευματικό δράκοντα.

Επιστρέφοντας στο στρατόπεδο, ο Θεόδωρος ήταν αποφασισμένος να ομολογήσει ανοιχτά την πίστη του στον Χριστό. Ο διοικητής της κοόρτης διέταξε όλους τους στρατιώτες να προσφέρουν θυσία στους θεούς της αυτοκρατορίας, όμως ο νεαρός λεγεωνάριος έμεινε στη σκηνή του ακίνητος. Στους απεσταλμένους που τον αναζήτησαν δήλωσε με σταθερή φωνή ότι λατρεύει μόνο τον Χριστό και κανέναν άλλον βασιλιά.

Με τα λόγια του εμψύχωσε και τους άλλους χριστιανούς στρατιώτες να φανερωθούν και να σταθούν άξιοι του ουράνιου βασιλέα. Την ίδια νύχτα κατευθύνθηκε προς τον ειδωλολατρικό ναό και κατέστρεψε ολοσχερώς τον βωμό της θεάς Ρέας. Οι ειδωλολάτρες τον συνέλαβαν επ’ αυτοφώρω και τον οδήγησαν αμέσως στον ηγεμόνα Πούπλιο.

Σε ολόκληρη την πόλη ξέσπασε αναταραχή μεγάλη μόλις έγινε γνωστό το συμβάν. Ο μάρτυρας απάντησε με γαλήνη στις απειλές του δικαστή και του απέδειξε το παράλογο της λατρείας ενός κομματιού ξύλου. Όταν ο ηγεμόνας τον απείλησε με φοβερά βασανιστήρια, ο Θεόδωρος δήλωσε πως οι απειλές δεν τον φοβίζουν διόλου.

Ο δικαστής τότε διέταξε να τον ρίξουν σε σκοτεινή φυλακή. Μέσα στο σκοτάδι του κελιού του ο Κύριος Ιησούς Χριστός εμφανίσθηκε στον πιστό δούλο του και τον ενίσχυσε με ουράνια λόγια. Του υποσχέθηκε ότι η Χάρις Του θα ήταν τροφή, ποτό και προστασία στα δεινά που τον περίμεναν.

Παρηγορημένος ο μάρτυρας έψαλλε όλη τη νύχτα ύμνους μαζί με τους αγγέλους που τον περιστοίχιζαν. Οι φύλακες άκουσαν τις φωνές και νόμισαν ότι μέσα κρύβονταν κι άλλοι χριστιανοί, αν και οι πόρτες παρέμεναν σφραγισμένες. Όταν του πρόσφεραν λίγο ψωμί και νερό, ο άγιος τα αρνήθηκε και είπε πως ο Χριστός του υποσχέθηκε ουράνια τροφή.

Στη δεύτερη ανάκριση ο Πούπλιος του πρότεινε υψηλό ιερατικό αξίωμα στους ειδωλολατρικούς ναούς. Ο Θεόδωρος γέλασε με την προσφορά και βεβαίωσε τον ηγεμόνα ότι ήταν έτοιμος να πεθάνει για τον Χριστό. Διέταξαν τότε να τον κρεμάσουν από τις φτέρνες και να ξεσχίσουν τις σάρκες του με σιδερένια νύχια.

Οι δήμιοι κουράστηκαν, όμως ο μάρτυρας έμενε ασάλευτος στην ομολογία του. Φοβούμενος το παράδειγμά του, ο δικαστής τον καταδίκασε στη φωτιά για να μην παρασύρει και άλλους. Φθάνοντας στην πυρά, ο μάρτυρας έβγαλε μόνος του τα ρούχα του και προσευχήθηκε θερμά για όλους τους άλλους χριστιανούς αγωνιστές.

Βάδισε αποφασιστικά μέσα στις φλόγες, που τον περικύκλωσαν μα δεν τον άγγιξαν, σαν να υποτάσσονταν στον δίκαιο. Μέσα στον θριαμβευτικό εκείνον κύκλο της φωτιάς παρέδωσε ευχαριστώντας το πνεύμα του στον Θεό. Η ευσεβής Ευσεβία αγόρασε το τίμιο σώμα του και το μετέφερε με ευλάβεια στην Ευχαΐτα.

Εκεί ανεγέρθηκε ναός προς τιμήν του, όπου πολλοί προσκυνητές έβρισκαν θεραπεία ψυχής και σώματος. Πενήντα χρόνια αργότερα, ο Ιουλιανός ο Παραβάτης προσπαθούσε με κάθε τρόπο να επαναφέρει τα ειδωλολατρικά έθιμα στην αυτοκρατορία. Γνωρίζοντας ότι οι χριστιανοί αγιάζονταν την πρώτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, διέταξε τον έπαρχο της Κωνσταντινουπόλεως να ραντίσει όλες τις τροφές της αγοράς με αίμα ειδωλόθυτων ζώων.

Έτσι κανείς χριστιανός δεν θα γλίτωνε από τη μόλυνση. Ο Θεός όμως δεν εγκατέλειψε τον λαό του, αλλά απέστειλε τον μάρτυρά του να ντροπιάσει τον τύραννο. Ο άγιος Θεόδωρος φανερώθηκε ολοζώντανος στον πατριάρχη Ευδόξιο και του αποκάλυψε τα πάντα.

Ο μάρτυρας συμβούλεψε τον αρχιεπίσκοπο να καλέσει επειγόντως τους πιστούς και να τους απαγορεύσει να αγοράζουν τρόφιμα από την αγορά εκείνες τις μέρες. Στη θέση τους έπρεπε να καταναλώσουν κόλλυβα, δηλαδή βρασμένο σιτάρι με μέλι, όπως συνήθιζαν στην Ευχαΐτα. Έτσι, χάρη στην επέμβαση του αγίου μεγαλομάρτυρα, ο χριστιανικός λαός διατηρήθηκε αμόλυντος από κάθε μίασμα ειδωλολατρίας.

Όταν ο παράνομος αυτοκράτορας είδε τα σχέδιά του να καταρρέουν, ντροπιάστηκε βαθιά και διέταξε να επανέλθουν στην αγορά καθαρές τροφές. Έκτοτε η Εκκλησία όρισε τον εορτασμό του θαύματος αυτού το πρώτο Σάββατο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, για να θυμίζει στους πιστούς ότι η νηστεία και η εγκράτεια έχουν δύναμη να καθαρίζουν κάθε ψυχικό μολυσμό. Ο εορτασμός αυτός καθιερώθηκε από τον πατριάρχη Νεκτάριο της Κωνσταντινουπόλεως.

Ο άγιος έκανε και άλλα πολλά θαύματα σε όσους τον επικαλούνταν με πίστη ζωντανή. Σε μία φτωχή χήρα φανερώθηκε λάμποντας πάνω σε άσπρο άλογο και της έφερε πίσω τον μοναχογιό της που είχαν αιχμαλωτίσει οι Σαρακηνοί. Οδηγούσε ληστές σε μετάνοια και επανέφερε ξεστρατισμένους κοντά στα παιδιά τους, αποδεικνύοντας πως είναι ουράνιος προστάτης των πιστών.