Ο Νεομάρτυρας Αναστάσιος του Ναυπλίου

Ένας νεαρός ζωγράφος του Ναυπλίου έχασε τα λογικά του από μάγια που του έκαναν οι συγγενείς της αρραβωνιαστικιάς του και περιπλανιόταν στους δρόμους. Οι Τούρκοι τον βρήκαν σε εκείνη την κατάσταση και τον ανάγκασαν να αλλαξοπιστήσει, όμως ο Θεός τον λυπήθηκε και του χάρισε ξανά την υγεία του. Ο Αναστάσιος ήταν γέννημα και θρέμμα του Ναυπλίου, με μεγάλη επιδεξιότητα στην τέχνη της ζωγραφικής, και αγαπητός στους συμπολίτες του.

Είχε αρραβωνιαστεί την κόρη ενός χριστιανού της πόλης, αλλά μετά από λίγες ημέρες άκουσε δυσάρεστα λόγια για το ήθος της. Έτσι αποφάσισε να διαλύσει τον αρραβώνα και να απομακρυνθεί από την οικογένειά της. Οι συγγενείς της κοπέλας θύμωσαν με την απόρριψη και κατέφυγαν σε μάγια, για να τον κάνουν να την αγαπήσει ξανά και να την πάρει.

Ο νέος έπεσε σε σύγχυση από την επήρεια των μαγικών και τριγυρνούσε άσκοπα μέσα στους δρόμους της πόλης. Οι Τούρκοι εκμεταλλεύτηκαν την παράξενη εικόνα του και τον έπεισαν να δεχθεί τη μουσουλμανική θρησκεία στην κατάστασή του. Έβαλαν στο κεφάλι του άσπρο σαρίκι και τον παρουσίασαν στους ομοθρήσκους τους ως νέο πιστό του Ισλάμ.

Όμως ο φιλάνθρωπος Θεός δεν εγκατέλειψε το πλάσμα του στη σκοτεινή αυτή πλάνη. Σε λίγες μέρες ο Θεός σπλαχνίστηκε τον νέο και του χάρισε ξανά τη διαύγεια του νου και την υγεία της ψυχής. Όταν συνήλθε ο Αναστάσιος, κατάλαβε με φρίκη ότι παρουσιαζόταν πλέον ως Τούρκος στα μάτια του κόσμου.

Αντιλήφθηκε ότι φορούσε στο κεφάλι του το άσπρο σαρίκι του ξένου θρησκεύματος και η καρδιά του γέμισε αγανάκτηση. Αμέσως πέταξε το σαρίκι του στο χώμα μέσα στην πλατεία, μπροστά σε πλήθος Τούρκων που τον περιτριγύριζαν. Με δυνατή φωνή και θαυμαστή τόλμη ομολόγησε ότι ήταν, είναι και θα παραμείνει για πάντα χριστιανός.

Οι Τούρκοι ξαφνιάστηκαν στην αρχή από την παρρησία του και έμειναν για λίγο άναυδοι μπροστά στην ομολογία του. Όταν συνειδητοποίησαν τη μεταστροφή του, όρμησαν καταπάνω του με οργή και αλαλαγμούς εκδίκησης. Άρχισαν να τον χτυπούν, να τον σπρώχνουν και να τον σύρουν με βία προς τον τόπο της κρίσης.

Τον μετέφεραν δεμένο και αιμόφυρτο μπροστά στον Τούρκο κριτή, για να απολογηθεί για την τόλμη του. Σε όλη τη διαδρομή ο νέος δεν σταμάτησε να επαναλαμβάνει το όνομα του Χριστού με γενναιότητα. Η καρδιά του φλεγόταν από επιθυμία να εξαλείψει με το αίμα του την προηγούμενη πτώση και άρνηση.

Ο κριτής τον υποδέχτηκε με φαινομενική ηρεμία και προσπάθησε να τον μεταπείσει με τεχνάσματα και πανουργίες. Άλλοτε τον κολάκευε με υποσχέσεις για πλούτη, αξιώματα και ασφαλή ζωή κοντά στους ισχυρούς της εποχής. Άλλοτε τον φοβέριζε με σκληρά βασανιστήρια, μαρτυρικό θάνατο και ατιμωτικό τέλος μπροστά στους συμπολίτες του.

Ο γενναίος Αναστάσιος δεν λογάριαζε τίποτε από όσα του έλεγαν οι σκληροί διώκτες του εκείνες τις ώρες. Στάθηκε ακλόνητος μπροστά στον κριτή και ομολόγησε με παρρησία την πίστη του στον αληθινό Θεό. Είπε ότι πιστεύει στον Κύριο Ιησού Χριστό ως δημιουργό, σωτήρα και προστάτη της ζωής του.

Πρόσθεσε ότι Τον προσκυνά με όλη την καρδιά του και δεν θα Τον αρνηθεί ποτέ ξανά. Δήλωσε επίσης ότι δεν χρειάζεται την πίστη στον Αλλάχ και ότι την αποστρέφεται με όλη του την ψυχή. Ο κριτής εξοργίστηκε από τη σταθερότητα του νέου και έδωσε αμέσως εντολή να αποκεφαλιστεί δημόσια.

Σκέφθηκε πως ένας γρήγορος θάνατος θα έδινε ένα αυστηρό παράδειγμα στους χριστιανούς της πόλης. Όμως ο πραγματικός νικητής εκείνης της ώρας δεν ήταν ο δικαστής του οθωμανικού κριτηρίου. Οι Τούρκοι δεν περίμεναν τη νόμιμη εκτέλεση της αποκεφαλιστικής απόφασης του κριτή.

Μόλις έβγαλαν τον Μάρτυρα από το κριτήριο, όρμισαν επάνω του με ανείπωτη αγριότητα και μανία. Θύμισαν τους παλιούς Ιουδαίους που λιθοβόλησαν τον πρωτομάρτυρα Στέφανο μέσα στη μέθη του μίσους τους. Άλλοι τον χτυπούσαν με ξύλα, άλλοι με σπαθιά και άλλοι κατατρυπούσαν το κορμί του με αιχμηρά μαχαίρια.

Κατέκοψαν το σώμα του νεαρού ζωγράφου σε μικρά κομμάτια μέσα στους δρόμους του αγαπημένου του Ναυπλίου. Έτσι παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο την πρώτη Φεβρουαρίου του έτους χίλια εξακόσια πενήντα πέντε μετά Χριστόν. Σύμφωνα με άλλες πηγές, το μαρτύριο συντελέστηκε ένα χρόνο νωρίτερα, μέσα στους ίδιους σκληρούς καιρούς της δουλείας.

Ο ευλογημένος Αναστάσιος έλαβε από τον αθλοθέτη Χριστό το ακήρατο στεφάνι του μαρτυρίου ως πιστός ομολογητής. Τώρα ευφραίνεται μαζί με τους χορούς των Μαρτύρων εις δόξαν του Τριαδικού και φιλανθρώπου Θεού. Με βασιλικό διάταγμα της δέκατης τέταρτης Νοεμβρίου του χίλια εννιακόσια τριάντα πέντε καθιερώθηκε επίσημα η ημέρα της εορτής του.

Ακολουθίες προς τιμήν του συνέθεσαν ο πρώην Καρπάθου και Κάσου Νείλος Σμυρνιωτόπουλος και ο υμνογράφος Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης.