Η Δακρυρροούσα Εικόνα της Παναγίας Σόκολα

Δάκρυα ζωντανά κύλησαν από τα μάτια της Παναγίας στο μοναστήρι Σόκολα της Ρουμανίας, μπροστά στα έκπληκτα μάτια καθηγητών, μαθητών και ενός Αυστριακού αξιωματικού. Ένας στρατιωτικός που ήρθε ως δύσπιστος ερευνητής έφυγε φωνάζοντας με τρόμο πως αντίκρισε ολοζώντανο θαύμα της Μητέρας του Θεού. Η ιερή αυτή εικόνα φυλασσόταν στον ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, μέσα στην Ορθόδοξη Θεολογική Σχολή της Μονής Σόκολα.

Τον Φεβρουάριο του χίλια οκτακόσια πενήντα τέσσερα έγινε ξακουστή σε ολόκληρη τη Ρουμανία για το παράδοξο σημείο των δακρύων της. Μετά τη Θεία Λειτουργία της πρώτης Φεβρουαρίου, ένας τρομαγμένος υπηρέτης του ναού έτρεξε στον ιερομόναχο Ησαΐα, τον εκκλησιάρχη της μονής. Του ανήγγειλε πως είδε δάκρυα να κυλούν στο πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου μέσα στον ναό.

Πολλοί από τους διακονητές έσπευσαν αμέσως στην εκκλησία για να διαπιστώσουν με τα μάτια τους το γεγονός. Εκεί όλοι μαζί αντίκρισαν τα δάκρυα να τρέχουν από τα άχραντα μάτια της Μητέρας του Κυρίου. Η είδηση διαδόθηκε αστραπιαία στους πατέρες, στους καθηγητές και στους νεαρούς σπουδαστές της σχολής.

Καθένας ένιωσε πως μπροστά του ξεδιπλωνόταν ένα σημείο της παρουσίας της Παναγίας στη Μολδαβία. Ο επίσκοπος Φιλάρετος Σκριμπάν, σχολάρχης της θεολογικής σχολής, αποφάσισε να εξετάσει ο ίδιος προσεκτικά την ιερή εικόνα. Αφαίρεσε με σεβασμό την εικόνα της Θεοτόκου από το προσκυνητάρι και την έλεγξε με προσοχή σε όλες της τις πλευρές.

Σκέφτηκε πως ίσως είχε ραντιστεί με αγιασμό κατά την εορτή του αγίου Τρύφωνα την προηγουμένη. Σκούπισε λοιπόν τα δάκρυα με μια καθαρή πετσέτα και ξανατοποθέτησε την εικόνα στη συνηθισμένη της θέση. Έπειτα ζήτησε από όλους να φύγουν, εξέτασε ολόκληρο τον ναό και κλείδωσε ο ίδιος τις πόρτες.

Λίγες ώρες αργότερα, οι καθηγητές και οι σπουδαστές μπήκαν μαζί του στον ναό για την ακολουθία του Εσπερινού. Με δέος αντίκρισαν τα ίδια ζωντανά δάκρυα να κυλούν ξανά από τα μάτια της Παναγίας πάνω στο ξύλο. Ο επίσκοπος Φιλάρετος τέλεσε αμέσως Παράκληση και Ακάθιστο Ύμνο προς τη Μητέρα του Θεού.

Σύντομα ολόκληρη η Ρουμανία πληροφορήθηκε το θαυμαστό γεγονός και πλήθη πιστών ξεκίνησαν για τη μονή. Άνθρωποι από κάθε γωνιά της χώρας έσπευσαν να προσκυνήσουν τη νεοφανερωμένη Δακρυρροούσα Εικόνα της Θεοτόκου. Τα δάκρυα άλλοτε έτρεχαν καθημερινά και άλλοτε εμφανίζονταν με διαφορά δύο, τριών ή τεσσάρων ημερών.

Πολλοί προσκυνητές κατάφεραν να δουν με τα ίδια τους τα μάτια τη στιγμή που κυλούσαν τα δάκρυα στο πρόσωπο της Παναγίας. Όσοι δεν πρόλαβαν τη ζωντανή ροή, πείθονταν για το θαύμα από τα στεγνωμένα ίχνη πάνω στην ιερή επιφάνεια. Στα χρόνια του Κριμαϊκού Πολέμου, η ηγεμονία της Μολδαβίας βρισκόταν υπό την κατοχή των αυστριακών στρατευμάτων.

Ο στρατηγός Παάρ, διοικητής του αυστριακού στρατού, άκουσε για τη φήμη της εικόνας στη μονή Σόκολα. Διέταξε λοιπόν έναν αξιωματικό του επιτελείου να ερευνήσει το αναφερόμενο θαύμα και να συντάξει επίσημη έκθεση. Ο συνταγματάρχης έφτασε στο μοναστήρι και εξέτασε την εικόνα, την ώρα που εκείνη δεν έδειχνε κανένα σημάδι δακρύων.

Καθώς δεν εντόπισε τίποτε ασυνήθιστο, επανατοποθέτησε την εικόνα στη θέση της μέσα στον ναό. Πήρε ύστερα ένα αναμμένο κερί και πλησίασε με προσοχή για να φωτίσει το πρόσωπο της Παρθένου. Ξαφνικά, δύο μικρά λαμπερά δάκρυα σχηματίστηκαν στα μάτια της Μητέρας του Θεού.

Σε μια στιγμή τα δάκρυα άρχισαν να κυλούν ζωντανά μπροστά του στο πρόσωπο της Παναγίας. Ο αξιωματικός οπισθοχώρησε έντρομος και αναφώνησε ότι δακρύζει αληθινά και πως πρόκειται για μέγα θαύμα. Κάλεσε αμέσως τους πατέρες να προσευχηθούν στον Θεό για όσα ο ίδιος μόλις αντίκρισε.

Ο συνταγματάρχης ανέφερε με ακρίβεια όσα είχαν συμβεί στον στρατηγό που τον είχε αποστείλει. Η περιγραφή της θαυμαστής ροής των δακρύων από την εικόνα είχε βαρύτητα ιδιαίτερη και αναμφισβήτητη. Είχε φτάσει στη μονή Σόκολα χωρίς καμία πίστη ότι ένα τέτοιο θαύμα μπορούσε να υπάρξει.

Όταν όμως έφυγε, ήταν πια απολύτως πεπεισμένος ότι το γεγονός αποτελούσε αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα. Η μαρτυρία του δεν ήταν ωστόσο η μόνη απόδειξη για το θαύμα της Παναγίας. Υπήρξαν πολλές άλλες μαρτυρίες αυτοπτών, ανάμεσά τους και ανθρώπων με ακέραιο και αναμφίβολο ήθος.

Οι ειδήσεις για τη δακρυρροούσα εικόνα της Σόκολα έφτασαν επίσης μέχρι τη μακρινή Ρωσία. Κάποιοι μάλιστα υποστηρίζουν πως η δακρυρροούσα εικόνα την οποία αναφέρει ο Τολστόι στο μυθιστόρημά του ίσως είχε ως πρότυπο τη συγκεκριμένη ιερή εικόνα. Ξεχωριστή θέση ανάμεσα στις μαρτυρίες κατέχει η αφήγηση του επισκόπου Μελχισεδέκ Στεφανέσκου από τη Ρουμανία.

Ο ίδιος υπήρξε από τους πρώτους που είδαν το θαύμα, όταν δίδασκε ως καθηγητής στη σχολή της μονής. Τριάντα πέντε χρόνια αργότερα, ο γέροντας θυμόταν ακόμη ζωντανά τα δάκρυα στα μάτια της Μητέρας του Θεού. Με συγκίνηση συλλογιζόταν τους λόγους για τους οποίους η Παναγία είχε δακρύσει εκείνες τις ημέρες.

Γνώριζε καλά ο σεβάσμιος ιεράρχης ότι και σε προηγούμενες εποχές υπήρξαν ανάλογες εικόνες της Παναγίας. Ορισμένες από αυτές δάκρυζαν κατά καιρούς, μέσα στους ναούς και στα μοναστήρια διαφόρων ορθοδόξων τόπων. Τα γεγονότα αυτά πάντοτε προμηνούσαν δύσκολες δοκιμασίες για την Εκκλησία του Χριστού και για την πατρίδα.

Η ιστορία επιβεβαίωσε γρήγορα και με τραγικό τρόπο το συμπέρασμα του γέροντος ιεράρχη. Λίγο μετά τη θαυμαστή εμφάνιση των δακρύων, οι ηγεμονίες της Μολδαβίας υπέστησαν σκληρές δοκιμασίες. Και η ίδια η μονή Σόκολα γνώρισε μεγάλη ταλαιπωρία και πικρή κατάπτωση στα χρόνια εκείνα.

Για τους Ρουμάνους η μονή είχε σημασία ανάλογη με εκείνη της Λαύρας του αγίου Σεργίου για τους Ρώσους πιστούς. Το μεγάλο θρησκευτικό και εκπαιδευτικό κέντρο της Ρουμανίας καταστράφηκε σχεδόν ολοκληρωτικά μέσα σε λίγα χρόνια. Η θεολογική σχολή μεταφέρθηκε στο Ιάσιο, ενώ οι καθηγητές και οι μοναχοί διασκορπίστηκαν σε διάφορους τόπους.

Εκεί όπου άλλοτε ακμάζε η ένδοξη ιστορική σχολή, η οποία λειτούργησε σχεδόν για έναν αιώνα ως φάρος θρησκευτικής μόρφωσης, απέμεινε μόνο ένα μικρό δημοτικό σχολείο. Όταν η σχολή μεταφέρθηκε από τη Σόκολα στο Ιάσιο, μεταφέρθηκε εκεί και η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας. Έκτοτε φυλάσσεται με ευλάβεια στον νέο Μητροπολιτικό Ναό της πόλης, ως ιερό κειμήλιο της ρουμανικής Ορθοδοξίας και μαρτυρία της φιλόστοργης παρουσίας της Θεοτόκου.