Ο Άγιος Τρύφων ο βοσκός των χηνών

Ένα δεκαεπτάχρονο αγόρι που έβοσκε χήνες σε μια λίμνη της Φρυγίας έλαβε από τον Θεό την εξουσία να διώχνει δαίμονες από βασιλικά παλάτια. Όταν ο δαίμονας που βασάνιζε την κόρη του αυτοκράτορα Γορδιανού φώναξε δυνατά μέσα από τα χείλη της, ομολόγησε ότι κανείς άλλος δεν μπορούσε να τον εκδιώξει εκτός από τον νεαρό Τρύφωνα. Ο Άγιος Τρύφων καταγόταν από το χωριό Καμψάδα, κοντά στην Απάμεια της Φρυγίας, και ανήκε σε μια ταπεινή και φτωχή οικογένεια της Λαμψάκου.

Οι ευσεβείς γονείς του τον γαλούχησαν με αγάπη προς το Ευαγγέλιο και με σεβασμό προς τις θείες εντολές. Μέσα στη φτώχεια του ο μικρός φύλακας των πουλερικών μελετούσε με ζήλο τις Γραφές και εκτελούσε με ευλάβεια τα θρησκευτικά του καθήκοντα. Η ψυχή του ήταν τόσο καθαρή, ώστε ο Κύριος του δώρισε νωρίς το χάρισμα να θεραπεύει αρρώστιες ανθρώπων και ζώων.

Με τη δύναμη της προσευχής του απομάκρυνε επίσης μια φοβερή πληγή ακρίδων που απειλούσε τα χωράφια της πατρίδας του. Έτσι σώθηκαν οι κάτοικοι από τη βέβαιη πείνα και δόξασαν τον αληθινό Θεό για τη βοήθειά του. Η φήμη του νεαρού θαυματουργού έφτασε γρήγορα μέχρι τη Ρώμη, όπου η κόρη του αυτοκράτορα υπέφερε ανελέητα από πονηρό πνεύμα.

Οι γιατροί δοκίμασαν κάθε τρόπο, αλλά κανείς δεν μπόρεσε να την ανακουφίσει από τη φοβερή της δοκιμασία. Ο αυτοκράτορας έστειλε ανθρώπους σε όλη την επικράτεια και τελικά βρήκαν τον Τρύφωνα να φυλάει τα πτηνά του δίπλα στη λίμνη. Όταν ο Άγιος πλησίαζε τη Ρώμη, ο δαίμονας ταράχτηκε και βγήκε από την κόρη πριν ακόμη φτάσει εκείνος μπροστά της.

Στο παλάτι ο αυτοκράτορας ζήτησε από τον νέο να φανερώσει τον δαίμονα μπροστά σε όλους τους αυλικούς. Ύστερα από έξι ημέρες νηστείας και προσευχής ο Τρύφων διέταξε το πονηρό πνεύμα να εμφανιστεί ορατό στα μάτια όλων. Ο δαίμονας πρόβαλε με τη μορφή ενός μαύρου σκύλου με πύρινα μάτια και ομολόγησε δημόσια την αδυναμία του απέναντι στους πιστούς.

Πολλοί ειδωλολάτρες της αυλής πίστεψαν τότε στον Χριστό και απαρνήθηκαν τα είδωλά τους. Ο αυτοκράτορας γέμισε τον Άγιο με δώρα, εκείνος όμως τα μοίρασε στους φτωχούς κατά την επιστροφή. Όταν ανέβηκε στον θρόνο ο σκληρός Δέκιος, ξέσπασε άγριος διωγμός εναντίον των πιστών σε ολόκληρη την αυτοκρατορία.

Κάποιοι κατήγγειλαν τον Τρύφωνα στον έπαρχο της Ανατολής Ακυλίνο, ως τολμηρό κήρυκα της νέας πίστης και θεραπευτή των ασθενών. Ο Άγιος δεν κρύφτηκε στα βουνά ούτε έφυγε στην έρημο για να σώσει τη ζωή του. Παραδόθηκε μόνος του στους στρατιώτες που έφτασαν να τον συλλάβουν, οπλισμένος με την προσευχή και το σημείο του σταυρού.

Μπροστά στο δικαστήριο της Νίκαιας στάθηκε ήρεμος και ομολόγησε με παρρησία το όνομα του Χριστού. Ο έπαρχος προσπάθησε πρώτα με κολακείες και υποσχέσεις να τον λυγίσει, έπειτα όμως πέρασε στις απειλές και στις πιο σκληρές τιμωρίες. Τον κρέμασαν σε ξύλο και τον χτυπούσαν με ξύλινα ραβδιά για τρεις ολόκληρες ώρες, χωρίς εκείνος να βγάλει ούτε έναν στεναγμό.

Στη συνέχεια τον έδεσαν πίσω από το άλογο του Ακυλίνου και τον έσερναν ξυπόλητο πάνω σε χιόνι και πέτρες. Τα δάχτυλα των ποδιών του τραυματίστηκαν φοβερά, εκείνος όμως έψαλλε τους ψαλμούς του Δαβίδ. Όταν τον επανέφεραν στη Νίκαια, ο έπαρχος ζήτησε ξανά να προσκυνήσει το άγαλμα του αυτοκράτορα και τα είδωλα των θεών.

Ο Άγιος αρνήθηκε με γενναιότητα και ξεσκέπασε με σοφία τους παλιούς μύθους για τον Δία και τους άλλους ψεύτικους θεούς. Τότε ο έπαρχος διέταξε να καρφώσουν σιδερένια καρφιά στα πόδια του και να τον σύρουν γυμνό μέσα από τους δρόμους της πόλης. Στην αγορά οι στρατιώτες συνέχισαν τα φρικτά μαρτύρια με μεγαλύτερη μανία και κακία.

Του έσπασαν τα μέλη, του έκαψαν τα πλευρά με αναμμένες λαμπάδες και τον χτυπούσαν με σιδερένια εργαλεία. Ο μάρτυρας υπέμενε όλα τα βασανιστήρια με χαρά και προσευχόταν μάλιστα για τους ίδιους τους δημίους του. Ξαφνικά ένα ουράνιο φως έλαμψε γύρω του και ένα όμορφο στεφάνι από λουλούδια κατέβηκε από τον ουρανό πάνω στο κεφάλι του.

Οι στρατιώτες έπεσαν στο έδαφος από τον φόβο μπροστά σε αυτό το θαυμαστό σημείο. Ο έπαρχος, ταπεινωμένος από την ολοφάνερη αδυναμία του, έβγαλε την τελική απόφαση για τον αποκεφαλισμό του Αγίου έξω από την πόλη. Οι στρατιώτες έβγαλαν τον μάρτυρα από τα τείχη της Νίκαιας προς τον τόπο της εκτέλεσης.

Ο Άγιος Τρύφων στράφηκε προς την ανατολή και προσευχήθηκε θερμά στον Κύριο για όσους θα τιμούσαν στο εξής το όνομά του. Ζήτησε από τον Χριστό να δέχεται με ευμένεια τις προσευχές και τις προσφορές των πιστών που θα κατέφευγαν στη μεσιτεία του. Παρακάλεσε επίσης να προστατεύονται τα χωράφια, οι κήποι και τα φυτά τους από ακρίδες, βλαβερά έντομα και κάθε καταστροφή.

Πριν προλάβει ο δήμιος να σηκώσει το σπαθί, ο μάρτυρας παρέδωσε ειρηνικά την ψυχή του στα χέρια του Θεού. Αυτό συνέβη στη Νίκαια της Βιθυνίας γύρω στα διακόσια πενήντα μετά Χριστόν, την πρώτη Φεβρουαρίου. Οι χριστιανοί της πόλης τύλιξαν με σεβασμό το τίμιο λείψανο σε καθαρά σεντόνια και το άλειψαν με ευωδιαστά μύρα.

Ήθελαν να το κρατήσουν στη Νίκαια ως προστάτη του τόπου τους και πολύτιμο θησαυρό. Ο Άγιος όμως φανερώθηκε σε όραμα και ζήτησε να μεταφερθεί το σώμα του στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Έτσι έφτασε με τιμές στο χωριό Καμψάδα της Λαμψάκου.

Από τον τάφο του πήγαζαν πλούσιες ιάσεις και θαύματα για όσους κατέφευγαν με πίστη στην πρεσβεία του. Αργότερα τμήματα των ιερών λειψάνων του μεταφέρθηκαν στην Κωνσταντινούπολη και στη συνέχεια στη Ρώμη για ευλογία των πιστών. Ο μέγας Ιουστινιανός έκτισε προς τιμήν του περίλαμπρο ναό στην τοποθεσία του Πελαργού της Βασιλεύουσας.

Κοντά στη Μητρόπολη Χαλκηδόνος αναφέρεται και ξακουστή μονή του Αγίου Τρύφωνος μετά τα μέσα του ένατου αιώνα μετά Χριστόν. Σε αυτό ακριβώς το μοναστήρι έγινε μοναχός ο μετέπειτα Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Νικόλαος ο Μυστικός. Η Σύναξη του Αγίου τελούνταν παλαιότερα στο μαρτύριό του, μέσα στο σεπτό Αποστολείο του Ιωάννου του Θεολόγου.

Ο μάρτυρας του Χριστού θεωρείται μεσίτης για την προστασία των κήπων, των αμπελιών και των χωραφιών από κάθε επιδρομή ακρίδων και βλαβερών εντόμων. Οι αγρότες τον επικαλούνται με ιδιαίτερη ευλάβεια κάθε χρόνο για ευλογία στους κόπους τους. Στη ρωσική παράδοση τιμάται επίσης ως προστάτης των πτηνών και των κυνηγών μετά από ένα γνωστό θαύμα στη Μόσχα.

Ένας πιστός ιερακοθηρευτής βρήκε χαμένο γεράκι μέσω οράματος του Αγίου και έκτισε εκκλησία στη μνήμη του.