Άγιος Γαβριήλ ο Επίσκοπος Ιμερετίας

Μέσα σε μία μόνο επιδημία έχασε τη σύζυγο και τα πέντε παιδιά του, και ωστόσο σήκωσε τον σταυρό του και έγινε ποιμένας ολόκληρης της Γεωργίας. Στις διαθήκες του βρέθηκαν καταγεγραμμένοι οι ζητιάνοι που έθαψε ο ίδιος, οι γυμνοί που έντυσε και οι άρρωστοι που στήριξε με τα φάρμακά τους. Ο Άγιος Γαβριήλ, κατά κόσμο Γεράσιμος Κικόντζε, γεννήθηκε στο χωριό Μπάχβι της Γουρίας, στη δυτική Γεωργία, στα μέσα της δεκαετίας του χιλίων οκτακοσίων είκοσι.

Ο πατέρας του ήταν ο ιερέας Μαξίμ Κικόντζε και του μετέδωσε από νωρίς αγάπη για την Εκκλησία. Σπούδασε στην Τιφλίδα και ύστερα στις θεολογικές σχολές του Πσκωφ και της Αγίας Πετρούπολης. Το χίλια οκτακόσια σαράντα εννέα αποφοίτησε με μάστερ από τη Θεολογική Ακαδημία της Αγίας Πετρούπολης.

Την ίδια χρονιά νυμφεύθηκε και επέστρεψε στην πατρίδα του, όπου τοποθετήθηκε κοσμήτορας στο σεμινάριο της Τιφλίδας. Λίγα χρόνια αργότερα χειροτονήθηκε διάκονος και κατόπιν πρεσβύτερος, και άρχισε να διακονεί με ζήλο και ταπείνωση. Ο νεαρός κληρικός ξεχώριζε για τη μόρφωση, την πραότητα και τη φλογερή του πίστη στον Χριστό.

Η μεγάλη δοκιμασία ήρθε ξαφνικά και τον σημάδεψε για πάντα μέσα στην οικογένεια του. Μέσα σε μία επιδημία που σάρωσε την πρωτεύουσα έχασε τη σύζυγο και τα πέντε του παιδιά. Με ευλογία του εξάρχου Ισιδώρου, εκάρη μοναχός στην ιστορική μονή Νταβίτ Γκαρέτζι της Γεωργίας.

Το χίλια οκτακόσια πενήντα οκτώ ενθρονίστηκε ηγούμενος της μονής και την ίδια χρονιά χειροτονήθηκε επίσκοπος Γκόρι. Δύο χρόνια αργότερα μετατέθηκε στην Ιμερετία και ποίμανε με αυταπάρνηση το πλήρωμα της επαρχίας του ως το τέλος του βίου του. Στα τέλη της δεκαετίας του εξήντα του εμπιστεύθηκαν επιπλέον την επισκοπή της Αμπχαζίας.

Ο Άγιος Γαβριήλ ταξίδευε ακούραστα στα χωριά, κήρυττε τον λόγο του Θεού και στήριζε όσους είχαν ανάγκη. Όμως περισσότερο από τα λόγια του δίδασκε με την ίδια τη ζωή και τον χαρακτήρα του. Στα μάτια του δεν υπήρχε καμία διάκριση ανάμεσα στους ανθρώπους που τον πλησίαζαν για βοήθεια και παρηγοριά.

Νέοι και γέροι, άρχοντες και φτωχοί, συγγενείς, γνωστοί ή ξένοι ήταν όλοι ίσοι ενώπιόν του. Η απλότητα του χαρακτήρα του φαινόταν στα ρούχα, στο κελί και στο τραπέζι που μοιραζόταν με τους ανθρώπους. Πολλοί επισκέπτες, όταν τον έβλεπαν με το παλιωμένο μοναχικό ράσο, τον περνούσαν για απλό υπηρέτη της επισκοπής.

Μοίραζε με γενναιοδωρία ελεημοσύνες στις χήρες και στα ορφανά της περιοχής που τον είχαν ανάγκη. Συμπονούσε βαθιά τους κόπους των απλών ανθρώπων και πάλεψε για να εδραιωθεί ένα σύστημα γενικής πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Στήριζε πολλούς νέους, τους πρόσφερε στέγη και αναλάμβανε ο ίδιος τα έξοδα των σπουδών τους.

Παρέθετε δείπνα στους νέους και τους μιλούσε ώρες για την αρετή, την ταπείνωση και τον φόβο του Θεού. Έλεγε συχνά πως τίποτε δεν είναι δικό του, αλλά όλα ανήκουν στον Θεό και στους ανθρώπους. Από τα ημερολόγιά του γνωρίζουμε πόσους ζητιάνους έθαψε, πόσους γυμνούς έντυσε και πόσους άρρωστους βοήθησε.

Γνωρίζουμε επίσης πόσους μαθητές στήριξε στις σπουδές τους και πόσα φάρμακα αγόρασε για όσους υπέφεραν. Τις βαρυχειμωνιές έστελνε ανώνυμα ξύλα και χρήματα σε οικογένειες που υπέφεραν από πείνα και κρύο. Παρά τη συγκινητική του προσφορά, λάμβανε επιστολές που τον κατηγορούσαν για αδικίες, ανηθικότητα, φιλοδοξία και πώληση εκκλησιαστικών αγαθών.

Τα έντονα εθνικά του αισθήματα, ιδίως όσον αφορούσε τη γεωργιανή γλώσσα, δημιουργούσαν συγκρούσεις με τον Ρώσο έξαρχο Ευσέβιο. Έτσι μπλέχτηκε άθελά του στην πολιτική των γεωργιανορωσικών σχέσεων και αντιμετωπίστηκε με μεγάλη καχυποψία από τις αρχές. Οι αξιωματούχοι τον θεώρησαν αναξιόπιστο και διέταξαν κατασκόπους να παρακολουθούν κάθε κίνησή του.

Το χίλια οκτακόσια ογδόντα πέντε δολοφονήθηκε ο γραμματέας του, ο δημοσιογράφος Ευστάθιος Μτσεντλίτζε, γνωστός ως Μποσλέβελι. Άρχισε τότε να δέχεται και ο ίδιος απειλητικές επιστολές και σκέφτηκε σοβαρά να εγκαταλείψει τη Γεωργία. Έγραψε στα απομνημονεύματά του ότι φοβήθηκε όχι τόσο για τη ζωή του όσο για το όνομα της πατρίδας του.

Σκέφτηκε πως, αν τον σκότωναν, θα έπεφτε μεγάλη ντροπή στο έθνος που τόσο πιστά είχε αφοσιωθεί στον ποιμένα του. Τελικά όμως δεν έφυγε ποτέ από τη Γεωργία και παρέμεινε δίπλα στο ποίμνιό του ως το τέλος. Στα τελευταία του χρόνια υπέφερε από βαριά εσωτερική δοκιμασία και έβλεπε συχνά φοβερά οράματα.

Ο εχθρός του ανθρώπου εξαπέλυσε την τελευταία του επίθεση εναντίον του γέροντα, που ήταν ήδη σωματικά εξαντλημένος από τους κόπους. Ο Άγιος Γαβριήλ επαναλάμβανε αδιάκοπα την προσευχή «ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ». Καθώς έπνεε τα λοίσθια ψιθύρισε τα λόγια «μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθης εν τη βασιλεία σου».

Κοιμήθηκε εν Κυρίω στο Κουτάισι, στις είκοσι πέντε Ιανουαρίου του χίλια οκτακόσια ενενήντα έξι, αφήνοντας ολόκληρη τη Γεωργία σε πένθος. Εκείνη τη χρονιά ο χειμώνας ήταν ασυνήθιστα βαρύς σε όλη τη δυτική Γεωργία. Οι δρόμοι σκεπάστηκαν από χιόνια και ήταν αδύνατο να μεταφερθούν τα ιερά λείψανα από το Κουτάισι στη γειτονική μονή Γκελάτι.

Ο λαός περίμενε να καλυτερεύσει ο καιρός και τα ιερά λείψανα παρέμειναν στον μητροπολιτικό ναό του Κουτάισι. Ο ναός αυτός κατεδαφίστηκε αργότερα στη διάρκεια της κομμουνιστικής περιόδου, αλλά η μνήμη παρέμεινε ζωντανή. Επί σαράντα έξι ημέρες ολόκληρη η Γεωργία θρηνούσε τον ποιμενάρχη της και το σκήνωμά του δεν έδειξε κανένα σημάδι φθοράς.

Σύμφωνα με τη διαθήκη του, τα προσωπικά του υπάρχοντα μοιράστηκαν σε χήρες, ορφανά και πτωχούς. Ο αποχαιρετιστήριος λόγος του, με τον οποίο συγχωρούσε όλο το ποίμνιό του, δημοσιεύτηκε ως διαρκής μαρτυρία πίστεως.