Ο Προφήτης Σοφονίας και η φωνή της μετάνοιας

Μέσα στα σκοτεινά χρόνια της ειδωλολατρίας, ένας νεαρός άνδρας ευγενικής καταγωγής στάθηκε στην αυλή του βασιλιά Ιωσία και κήρυξε τη φοβερή ημέρα του Κυρίου. Ο Σοφονίας, ένατος ανάμεσα στους δώδεκα μικρούς προφήτες, καταγόταν από τη φυλή του Συμεών και έζησε τον έβδομο αιώνα προ Χριστού στα Ιεροσόλυμα. Το όνομά του σημαίνει ότι ο Θεός κρύπτει και προστατεύει εκείνους που ελπίζουν στο άγιο όνομά Του.

Ήταν γιος του Χουσί, εγγονός του Γοδολία, και η οικογένειά του ανέβαινε ώς τον ευσεβή βασιλιά Εζεκία. Έζησε σε εποχή που η Ιουδαία είχε ξεπέσει βαθιά μετά τη μακρά και ασεβή βασιλεία του Μανασσή και του Αμών. Οι κάτοικοι είχαν λησμονήσει την αληθινή λατρεία και είχαν στραφεί στα είδωλα των γειτονικών εθνών.

Όταν ανέβηκε στον θρόνο ο νεαρός Ιωσίας, άρχισε να αναστηλώνει τον ναό του Σολομώντος και να γκρεμίζει τους βωμούς των ψεύτικων θεών. Σε αυτή τη δύσκολη ώρα ο Κύριος ανέδειξε τον Σοφονία ως φωνή μετανοίας μέσα στον λαό. Ο προφήτης περπατούσε από πόλη σε πόλη και από χωριό σε χωριό, καλώντας τους ομοεθνείς του να επιστρέψουν στον αληθινό Θεό των πατέρων τους.

Το κήρυγμα του Σοφονία ήταν σύντομο αλλά φλογερό, και θύμιζε τους πύρινους λόγους του Ησαΐα και του Ιερεμία. Άνοιγε το στόμα του και ανήγγειλε ότι ο Κύριος ετοιμάζει μια μεγάλη θυσία και η ημέρα της είναι ήδη κοντά. Θα ήταν ημέρα οργής, στενοχώριας και ταραχής, ημέρα σκότους και βαθιάς θλίψης για τους ασεβείς.

Οι άνθρωποι θα βάδιζαν σαν τυφλοί, επειδή είχαν αμαρτήσει ενώπιον του Κυρίου και είχαν εγκαταλείψει τις εντολές Του. Ο προφήτης δεν στράφηκε μόνο στους Ιουδαίους, αλλά προφήτευσε και την καταστροφή των γύρω εθνών. Προανήγγειλε την πτώση της Γάζας, της Ασκάλωνος, της Αζώτου και της Δαμασκού, μαζί με την ερήμωση των Μωαβιτών και των Αμμωνιτών.

Προφήτευσε επίσης την καταστροφή των Αιθιόπων, των Ασσυρίων και της περήφανης Νινευή, που εξυβρίζαν τον λαό του Θεού. Τα εδάφη τους θα γίνονταν σαν τα Σόδομα και τα Γόμορρα, έρημοι τόποι γεμάτοι αγκάθια και αιώνια σιωπή. Όλα αυτά θα ερχόντουσαν εξαιτίας της αλαζονείας τους και της περιφρόνησης που έδειξαν προς τον λαό της επαγγελίας.

Έτσι ο Κύριος αποκάλυπτε τη δικαιοσύνη Του σε όλη την οικουμένη μέσα από τον ταπεινό προφήτη. Με πόνο ψυχής στράφηκε ξανά ο Σοφονίας προς την αγαπημένη του Ιερουσαλήμ, που δεν ήθελε να συνετιστεί από τα παραδείγματα των άλλων εθνών. Η πόλη δεν δεχόταν παιδαγωγία, δεν άκουγε φωνή, δεν είχε εμπιστοσύνη στον Κύριο και δεν πλησίαζε τον Θεό της.

Οι άρχοντές της ήταν σαν λιοντάρια που βρυχώνται, οι κριτές της σαν λύκοι της εσπέρας, και ο λαός της είχε γεμίσει υπερηφάνεια. Οι ιερείς της βεβήλωναν τα ιερά και καταπατούσαν με ασέβεια τον νόμο του Μωυσή. Γι' αυτό προφήτευε ο Σοφονίας ότι η ασεβής πόλη θα ερημωθεί και μαζί της θα συμπαρασυρθεί όλη η γη της Ιουδαίας.

Όμως ο προφήτης δεν έμεινε μόνο στις φοβερές αναγγελίες, γιατί το βλέμμα του διαπερνούσε τους αιώνες και έβλεπε τις μέρες της χάριτος. Έβλεπε τον ερχομό του Μεσσία και την παρηγοριά που θα ξεχυνόταν σε ολόκληρη την κτίση. Από όλο τον λαό θα έμενε ένα ταπεινό και πράο λείψανο, που θα φοβόταν τον Κύριο και θα Τον υπηρετούσε με καθαρή καρδιά.

Σε εκείνους τους πιστούς ο Θεός θα έδινε νέα χείλη και αληθινή λατρεία. Η ψυχή του προφήτη φλεγόταν τότε από χαρά, και αναφωνούσε με αγαλλίαση προς τη θυγατέρα Σιών να ευφραίνεται και να σκιρτά μέσα στην καρδιά της. Έλεγε ότι ο Κύριος αφαίρεσε τις αδικίες της και θα τη λυτρώσει από τα χέρια όλων των εχθρών της.

Ο ίδιος ο Βασιλιάς θα κατοικήσει ανάμεσα στον λαό Του και η Ιερουσαλήμ δεν θα ξαναδεί ποτέ πια το κακό. Σε εκείνη την ημέρα ο Θεός θα έλεγε στη Σιών να μη χάσει το θάρρος της και να μη χαλαρώσουν τα χέρια της από φόβο. Ο δυνατός Κύριος θα ερχόταν να σώσει τον λαό Του και θα τον ανακαίνιζε ολόκληρο μέσα στη φλόγα της αγάπης Του.

Η Εκκλησία βλέπει σε αυτά τα προφητικά λόγια σαφή αναφορά στη θριαμβευτική είσοδο του Κυρίου στα Ιεροσόλυμα. Γι' αυτό και στην ακολουθία της Κυριακής των Βαΐων διαβάζεται το συγκεκριμένο τμήμα από το βιβλίο του προφήτη Σοφονία. Ο άγιος προφήτης κοιμήθηκε ειρηνικά, με την προσδοκία της κοινής αναστάσεως όλων των ανθρώπων.

Σύμφωνα με την αρχαία παράδοση των πατέρων μας, τάφηκε με ευλάβεια μέσα στο πατρικό του σπίτι.