Ο Νεομάρτυς Αγγελής από το Άργος

Ένας πραγματικός γιατρός από το Άργος της Πελοποννήσου κάποτε προκάλεσε σε μονομαχία έναν οπλισμένο Γάλλο άθεο, κρατώντας ο ίδιος μόνο ένα ξύλο. Η δύναμη της πίστης του έκανε τον αντίπαλο να τραπεί σε φυγή μέσα στη νύχτα, χωρίς να ριχτεί ούτε μία βολή. Ο Αγγελής ζούσε στο Κουσάντασι της Μικράς Ασίας, κοντά στην αρχαία Έφεσο, στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα.

Εκεί εξασκούσε με ευσυνειδησία την πρακτική ιατρική και ξεχώριζε για την ησυχία, την ελεημοσύνη και την προσήλωσή του στις ακολουθίες της Εκκλησίας. Σε κάποια συνάντηση βρέθηκε μπροστά σε έναν Γάλλο που χλεύαζε ανοιχτά τη χριστιανική πίστη και τα ιερά της σύμβολα. Ο νεαρός γιατρός αντέκρουσε με παρρησία τα επιχειρήματα του ξένου και του πρότεινε αμέσως ένοπλη αναμέτρηση.

Έτρεξε στον πνευματικό του πατέρα, εξομολογήθηκε με δάκρυα και ζήτησε την ευλογία του για το τολμηρό εγχείρημα. Ο ιερέας πάσχισε να τον αποτρέψει από αυτή την επικίνδυνη απόφαση, όμως εκείνος επέμενε με θέρμη. Πέρασε ολόκληρη τη νύχτα άγρυπνος σε προσευχή, ζητώντας από τον Θεό ενίσχυση απέναντι στον βλάσφημο αντίπαλό του.

Όταν εμφανίστηκε την επόμενη ημέρα στον τόπο της μονομαχίας, ο Γάλλος κυριεύτηκε από ανεξήγητο τρόμο και δειλία. Μπροστά στα μάτια όλων εγκατέλειψε καταντροπιασμένος τον αγώνα, ενώ ο Αγγελής αναγνωρίστηκε ως νικητής χωρίς αιματοχυσία. Μετά από αυτό το θαυμαστό γεγονός, ο γιατρός εγκατέλειψε εντελώς το επάγγελμά του και κάθε δεσμό με τα εγκόσμια πράγματα.

Έμενε διαρκώς κλεισμένος στο σπίτι του, αφιερωμένος ολοκληρωτικά στην προσευχή και στη μελέτη των θείων. Μόνο δύο πιστοί φίλοι τον επισκέπτονταν τακτικά και του έφερναν την αναγκαία τροφή για την επιβίωσή του. Σιγά σιγά όμως άρχισε να τον κυριεύει η υπερηφάνεια, ότι τάχα νίκησε τον αντίπαλο χάρη στη δική του μεγάλη πίστη.

Φανταζόταν νύχτα και ημέρα τα στίγματα του Χριστού πάνω στο σώμα του και ονειρευόταν συνεχώς το μαρτύριο. Βρίσκοντας τότε ευκαιρία ο ανθρωποκτόνος διάβολος, του έβαλε την ολέθρια ιδέα να εξωμόσει πρώτα τη χριστιανική του πίστη. Σκέφτηκε ότι έπειτα θα μπορούσε να ξαναομολογήσει τον Χριστό και να αξιωθεί έτσι το μαρτυρικό τέλος που λαχταρούσε.

Έτσι, το Σάββατο του Λαζάρου του έτους χίλια οκτακόσια δεκατρία, ο Αγγελής παρουσιάστηκε στους Τούρκους και ζήτησε να γίνει μουσουλμάνος. Αρχικά εκείνοι τον έδιωξαν με βρισιές, όμως τελικά υποχώρησαν μπροστά στην επίμονη απαίτησή του. Αμέσως μετά την αποστασία του άρχισε να κάνει διάφορες παράξενες πράξεις, ελπίζοντας να οδηγηθεί σύντομα στο δικαστήριο.

Οι Τούρκοι όμως τον θεώρησαν τρελό, δεν τον πήραν στα σοβαρά και τον έστειλαν τελικά εξόριστο στη Χίο. Εκεί ο νεαρός γιατρός συνήλθε από την πτώση του και άρχισε να μετανοεί πικρά για την άρνηση της πίστης του. Επισκεπτόταν συνεχώς τις εκκλησίες του νησιού, έπεφτε με λυγμούς στο δάπεδο και χτυπούσε αλύπητα το κεφάλι του στις πλάκες.

Συμμετείχε στις ιερές ακολουθίες λέγοντας τόσο κατανυκτικές προσευχές, ώστε όλοι οι πιστοί θαύμαζαν τη βαθιά συντριβή του. Πήγαινε επίσης συχνά στον τάφο του αγίου Μακαρίου Νοταρά, καθοδηγητή πολλών νεομαρτύρων, και αγκάλιαζε με δάκρυα το ιερό μνημείο. Παρακαλούσε τον άγιο να μεσιτεύσει, ώστε να αξιωθεί να σφραγίσει με το αίμα του την επιστροφή του.

Στη Χίο παρέμεινε έξι ολόκληρους μήνες, προετοιμαζόμενος πνευματικά για τον αγώνα που τόσο σφοδρά επιθυμούσε στην καρδιά του. Έδινε λειτουργίες στους ιερείς και ελεημοσύνες στους φτωχούς, ζητώντας να προσεύχονται όλοι θερμά για την επιτυχή έκβαση του αγώνα του. Άλλοτε πάλι κατέβαινε σε ένα ερημικό εξωκλήσι, όπου συναντιόταν κρυφά με έναν έμπειρο πνευματικό πατέρα.

Προσευχόταν εκεί με τόση κατάνυξη και συντριβή, που έμενε για ώρα ακίνητος και εκστατικός μπροστά στις ιερές εικόνες. Μόλις συνειδητοποίησε ότι είχε εξαπατηθεί από τον δόλιο δαίμονα της υπερηφάνειας, αναγνώρισε ταπεινά την ανθρώπινη αδυναμία του. Μια καθαρή ημέρα ξύρισε τα γένια του και παρουσιάστηκε με θάρρος μπροστά στους Τούρκους στο τελωνείο του νησιού.

Όταν εκείνοι τον ρώτησαν απορημένοι για την αλλαγή της εμφάνισής του, τους απάντησε αταλάντευτος και αποφασισμένος. Τους δήλωσε ανοιχτά ότι ξανάγινε χριστιανός και έκοψε τα περιττά γένια κατά τη συνήθεια των πιστών. Οι Τούρκοι πάσχισαν αρχικά να τον συνετίσουν με λόγια και υποσχέσεις, όμως εκείνος έμεινε σταθερός στην ομολογία του Χριστού.

Βλέποντας ότι δεν κατάφερναν τίποτα με τα λόγια, οι Τούρκοι τον έκλεισαν σιδηροδέσμιο μέσα στο σκοτεινό κάστρο του νησιού. Ολόκληρη τη νύχτα τον βασάνιζαν σκληρά, ελπίζοντας να κάμψουν την αποφασιστικότητα του γενναίου μάρτυρα. Την επόμενη ημέρα τον οδήγησαν μπροστά στον διοικητή, όπου είχαν συγκεντρωθεί όλοι οι αγάδες του νησιού.

Προσπάθησαν με νέες υποσχέσεις και τρομερές απειλές να τον μεταπείσουν, όμως δεν κατάφεραν τίποτα απολύτως. Θέλησαν μάλιστα να τον ανεβάσουν βιαίως στο τζαμί, σέρνοντάς τον και χτυπώντας τον άσπλαχνα στον δρόμο. Ο μάρτυρας όμως φώναζε με δύναμη πως προτιμούσε χίλιες φορές τον θάνατο από την άρνηση του Χριστού.

Επειδή έμενε αμετακίνητος, τον έριξαν ξανά στη φυλακή με τα πόδια του δεμένα στο σκληρό ξύλινο τουμπρούκι. Την τρίτη ημέρα του Δεκεμβρίου του έτους χίλια οκτακόσια δεκατρία τον οδήγησαν στη θέση Βουνάκι της πόλεως. Εκεί απέκοψαν με το ξίφος την τίμια κεφαλή του, και έτσι ο Αγγελής έλαβε τον στέφανο του μαρτυρίου που τόσο διακαώς επιθυμούσε.

Το μαρτυρικό του λείψανο παρέμεινε τρία ολόκληρα μερόνυχτα άταφο στον τόπο της εκτέλεσης, υπό την αυστηρή φρούρηση των Τούρκων. Οι ευλαβείς χριστιανοί προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να πάρουν κάτι από τα ενδύματα ή από το αίμα του νέου μάρτυρα. Έδιναν μάλιστα χρήματα στους φρουρούς, ώστε να αποσπάσουν έστω και ένα μικρό ευλογημένο αντικείμενο για ευλογία.

Ένας ευσεβής χριστιανός πρότεινε χιλιάδες γρόσια στους Τούρκους, για να παραλάβει το άγιο λείψανο και να του δώσει χριστιανική ταφή. Οι αλλόθρησκοι όμως αρνήθηκαν πεισματικά κάθε τέτοια συμφωνία, παρά τις μεγάλες προσφορές των χριστιανών της Χίου. Όταν κάποιος τολμηρός ιερέας άρπαξε την τίμια κάρα και την καταφιλούσε μπροστά τους, εκείνοι σκλήρυναν ακόμη περισσότερο τη στάση τους.

Σήκωσαν τότε το άγιο λείψανο μαζί με την κεφαλή και το ποτισμένο από το αίμα χώμα. Τα έριξαν όλα μαζί στο ανοιχτό πέλαγος, σε βάθος είκοσι πέντε περίπου οργυιών μακριά από την ακτή. Τη νύχτα κάποιοι φιλομάρτυρες χριστιανοί προσπάθησαν να ανασύρουν τα ιερά λείψανα, αλλά τελικά δεν το κατόρθωσαν ποτέ.