Ο Άγιος Ιάκωβος και το θαύμα στη λίμνη Νέρο

Ένας επίσκοπος απλώνει τον μανδύα του πάνω στα νερά μιας λίμνης και ταξιδεύει επάνω του σαν να ήταν βάρκα. Λίγο πιο πριν είχε σώσει από τον θάνατο μια καταδικασμένη γυναίκα, μιμούμενος τον ίδιο τον Χριστό απέναντι στην αμαρτωλή. Ο Άγιος Ιάκωβος καταγόταν από την περιοχή του Ροστόβ και από νεαρή ηλικία ασπάστηκε με ζήλο τον μοναχικό βίο.

Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, έλαβε το μοναχικό σχήμα στη μονή Κοπύρσκ, κοντά στον ποταμό Ουχτόμα, και για πολλά χρόνια διακόνησε εκεί ως ηγούμενος. Η ευλάβεια και η σύνεσή του τον ανέδειξαν ποιμένα, και το έτος χίλια τριακόσια ογδόντα πέντε χειροτονήθηκε επίσκοπος Ροστοβίας. Τότε μητροπολίτης ήταν ο Πιμένας και μέγας ηγεμόνας ο Δημήτριος Ιωάννου ο Ντονσκόι.

Η ποιμαντορία του όμως δεν κράτησε πολύ, καθώς σύντομα ξέσπασε ένα γεγονός που έμελλε να αλλάξει την πορεία της ζωής του. Μια γυναίκα είχε ελεγχθεί για βαριά αμαρτήματα και ο ηγεμόνας μαζί με τους άρχοντες του Ροστόβ την καταδίκασαν σε θάνατο. Εκείνη έτρεξε στα πόδια του αγίου επισκόπου και τον ικέτευσε να τη γλιτώσει από την εκτέλεση.

Ο Άγιος Ιάκωβος τη σπλαχνίστηκε και θυμήθηκε τον Χριστό, που δεν καταδίκασε τη μοιχαλίδα γυναίκα μπροστά στους κατηγόρους της. Κάλεσε λοιπόν όποιον θεωρούσε τον εαυτό του αναμάρτητο να ρίξει πρώτος τον λίθο εναντίον της. Δεν παρέδωσε τη γυναίκα στους δημίους, αλλά της όρισε ξεχωριστό τόπο για να μετανοήσει μέχρι το τέλος της ζωής της.

Η πράξη αυτή εξόργισε τον ηγεμόνα και τους άρχοντες, που θεώρησαν πως ο επίσκοπος υπερέβη τα δικαιώματά του. Με θυμό και αχαριστία έδιωξαν τον καλό ποιμένα τους από τον επισκοπικό θρόνο και τον εξόρισαν από την πόλη. Φεύγοντας, ο άγιος προχώρησε ώς την όχθη της λίμνης Νέρο και στάθηκε εκεί ήρεμος και ατάραχος.

Έβγαλε από πάνω του την αρχιερατική μανδύα, την άπλωσε στην επιφάνεια του νερού και έκανε το σημείο του σταυρού. Στη συνέχεια ανέβηκε επάνω σε αυτήν και άρχισε να ταξιδεύει πάνω στα νερά, σαν να βρισκόταν σε καράβι. Αφού διέπλευσε περίπου ενάμισι βέρστι μακριά από την πόλη, βγήκε στην απέναντι όχθη.

Στο σημείο εκείνο όπου πάτησε το πόδι του βρίσκεται σήμερα η ονομαστή μονή του Αγίου Ιακώβου, μάρτυρας του ουρανίου θαύματος. Η είδηση συγκλόνισε αμέσως τον ηγεμόνα, τους άρχοντες και ολόκληρο τον λαό του Ροστόβ. Όλοι κατάλαβαν ότι φέρθηκαν άδικα και σκληρά στον άγιο ποιμένα τους και ζήτησαν ταπεινά συγχώρεση.

Με δάκρυα στα μάτια τον παρακαλούσαν να επιστρέψει στον επισκοπικό του θρόνο και να αναλάβει πάλι την ποίμνη του. Ο πράος και άκακος ιεράρχης τους συγχώρησε αμέσως το βαρύ τους σφάλμα, γιατί η καρδιά του δεν γνώριζε μνησικακία απέναντι σε κανέναν άνθρωπο. Αρνήθηκε όμως κατηγορηματικά να επιστρέψει στον θρόνο και προτίμησε τη σιωπή της ερήμου και της προσευχής.

Στο μέρος εκείνο, ενάμισι βέρστι μακριά από την πόλη, έκτισε μια ταπεινή καλύβα για να μένει μόνος με τον Θεό. Σύντομα πολλοί ευλαβείς πιστοί και μοναχοί άρχισαν να καταφθάνουν εκεί, ζητώντας να μείνουν κοντά του και να ωφεληθούν πνευματικά. Έτσι ο άγιος έκτισε κελιά για τους αδελφούς και ναό προς τιμήν της συλλήψεως της αγίας Άννας, ξεκινώντας τη φημισμένη αδελφότητα της μετέπειτα μονής.

Στους χρόνους της αρχιερατείας του εμφανίστηκε στο Ροστόβ κάποιος αιρετικός με το όνομα Μαρκιανός, που τάραξε τον λαό με τις πλάνες του. Δίδασκε ότι δεν πρέπει να προσκυνούν οι πιστοί τις άγιες εικόνες και τις χαρακτήριζε ψεύτικα είδωλα. Παράλληλα σκόρπιζε και άλλες ασεβείς ιδέες, εκμεταλλευόμενος τη ρητορική του δεινότητα και τη βιβλιακή του παιδεία.

Είχε καταφέρει μάλιστα να τραβήξει την προσοχή του ηγεμόνα, των αρχόντων και μέρους του απλού λαού. Ο Άγιος Ιάκωβος όμως δεν δίστασε καθόλου μπροστά στην απειλή αυτή για την ορθόδοξη πίστη. Παρουσία του ηγεμόνα και πλήθους κόσμου, αναμετρήθηκε με τον αιρετικό σε δημόσιο θεολογικό διάλογο.

Με τη χάρη του Θεού και τη δύναμη της αλήθειας έλεγξε ολοκληρωτικά τη διδασκαλία του, ώστε ο Μαρκιανός αναγκάστηκε να φύγει με ντροπή από την πόλη. Ο άγιος συμπλήρωσε τη ζωή του μέσα στη μονή που ίδρυσε, την εικοστή έβδομη Νοεμβρίου του χιλίου τριακοσίου ενενήντα δύο. Τα τίμια λείψανά του αναπαύονται μέχρι σήμερα στη μονή που έλαβε το όνομά του προς τιμήν του ιδρυτή της.

Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του δύο φορές, την εικοστή έβδομη Νοεμβρίου και την εικοστή τρίτη Μαΐου, ευλογώντας τον ποιμένα αυτόν της πραότητας και της παρρησίας.