Ο νέος οσιομάρτυρας Ιωάσαφ ο Βατοπαιδινός

Στην καρδιά της Πόλης, μπροστά στο τουρκικό δικαστήριο, ένας ταπεινός μοναχός κήρυξε με παρρησία την πίστη στην Αγία Τριάδα και σφραγίστηκε με τον αποκεφαλισμό. Ο πνευματικός του πατέρας, ο άγιος Νήφων, πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, του είχε προείπει με ακρίβεια προφητική τον τόπο και τον τρόπο του τέλους του. Η καταγωγή του Ιωάσαφ μάς παραμένει άγνωστη, αφού οι παλιές πηγές σιωπούν για τα παιδικά του χρόνια και τους γονείς του.

Συνδέθηκε όμως πολύ νωρίς με τον άγιο Νήφωνα, όταν εκείνος ποίμαινε τον θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως. Μαζί με τον παραδελφό του Μακάριο τον ακολούθησε στη Βλαχία, όπου κήρυτταν τον λόγο του Θεού στον διψασμένο πιστό λαό. Όπως μαρτυρεί ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, ο Ιωάσαφ φρόντιζε πάντοτε να μιμείται όσο μπορούσε τις αρετές και τους αγώνες του ιερού διδασκάλου του.

Σπούδαζε με προσοχή κάθε κίνηση και κάθε λόγο εκείνου, για να ριζώσει βαθιά μέσα του η ζωή της μετανοίας. Έτσι, σιγά σιγά, διαμορφώθηκε σε αληθινό μαθητή και συνοδοιπόρο ενός μεγάλου ασκητή και ιεράρχη της Εκκλησίας. Όταν ο άγιος Νήφων επέστρεφε από τη Βλαχία, πέρασε από τη Μακεδονία και έφτασε ως το Μοναστήρι, τα σημερινά Βιτώλια, στηρίζοντας με τη διδασκαλία του τους εκεί χριστιανούς.

Ο Ιωάσαφ τον ακολουθούσε πιστά σε κάθε βήμα, σαν σκιά γεμάτη πόθο για τη μοναχική τελειότητα. Μαζί κατέληξαν στη μονή Βατοπαιδίου, όπου παρέμειναν αρκετό καιρό κάτω από την ησυχία και την ευλογία του Άθωνα. Εκεί ο μαθητής γεύτηκε βαθιά την κοινοβιακή ζωή και θεμελίωσε ακόμη περισσότερο την αγάπη του στον Χριστό.

Όταν ο συνασκητής τους Μακάριος έδωσε τη ζωή του ως μάρτυρας για την πίστη, η φωτιά για το μαρτύριο άρχισε να καίει και στην ψυχή του Ιωάσαφ. Σύντομα, ο άγιος Νήφων και ο μαθητής του αναχώρησαν κρυφά από τη μονή Βατοπαιδίου, αναζητώντας μεγαλύτερη αφάνεια και αυστηρότερη άσκηση μακριά από τιμές. Κατέληξαν στη μονή Διονυσίου, σε γωνιά βραχώδη και απάνεμη, όπου ο γέροντας προστάτευε τον μαθητή του από κάθε ανθρώπινο έπαινο.

Ο τόπος αυτός έγινε το πνευματικό εργαστήριο, μέσα στο οποίο ωρίμασε σιγά σιγά η μεγάλη απόφαση του οσιομάρτυρα. Στη μονή Διονυσίου ο Ιωάσαφ έφτασε σε τέλεια αγάπη προς τον Θεό και άρχισε να ποθεί έντονα να δώσει τη ζωή του για τον Χριστό με μαρτυρικό θάνατο. Φανέρωσε τον λογισμό του στον άγιο Νήφωνα, ζητώντας ταπεινά την ευχή και την ευλογία του πνευματικού του πατέρα.

Εκείνος διέκρινε με τη χάρη του Θεού ότι ο πόθος του μαθητή ήταν αληθινό θέλημα του Κυρίου και όχι ανθρώπινος ζήλος. Του προείπε τότε ότι θα τελείωνε τον δρόμο του μαρτυρίου μέσα στην ίδια την Κωνσταντινούπολη, την πρωτεύουσα της οθωμανικής δύναμης. Μετά την οσιακή κοίμηση του αγίου Νήφωνα, ο μαθητής του ξεκίνησε για την Πόλη, πιστός στα προφητικά λόγια του γέροντα.

Εκεί κήρυξε με μεγάλη παρρησία σε όλους το μυστήριο της Αγίας Τριάδας και τη σαρκωμένη οικονομία του Υιού και Λόγου του Πατρός. Οι Τούρκοι, ακούγοντας αυτή την ομολογία, οργίστηκαν και τον υπέβαλαν σε σκληρότατα βασανιστήρια χωρίς όμως να καμφθεί. Στο τέλος του απέκοψαν την κεφαλή στις είκοσι έξι Οκτωβρίου, και έλαβε άφθαρτο στεφάνι δόξας στους ουρανούς.