Όσιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος

Μια νύχτα προσευχής, ένα άπλετο φως κατέβηκε από τους ουρανούς και τύλιξε ολόκληρο τον νεαρό Συμεών, που ένιωσε σαν να μην είχε καθόλου σώμα. Ο νέος αυτός, γόνος αρχοντικής οικογένειας της Παφλαγονίας, παράτησε αξιώματα και αυτοκρατορικές τιμές για να ακολουθήσει τον Χριστό. Γεννήθηκε το έτος εννιακόσια σαράντα εννέα μετά Χριστόν στη Γαλάτη, από τους ευσεβείς και εύπορους γονείς Βασίλειο και Θεοφανώ.

Ο θείος του, που κατείχε υψηλή θέση στον αυτοκρατορικό οίκο της Κωνσταντινουπόλεως, τον πήρε κοντά του από νωρίς, για να του προσφέρει εκλεκτή μόρφωση. Ο νεαρός όμως δεν έδειχνε ενδιαφέρον για τα γράμματα και τις κοσμικές σπουδές, γιατί η ψυχή του ζητούσε κάτι πολύ ανώτερο. Στην Κωνσταντινούπολη γνώρισε έναν μοναχό της περίφημης μονής του Στουδίου, που έφερε το ίδιο όνομα με τον ίδιο.

Ο γέροντας Συμεών ο Ευλαβής έγινε αμέσως ο πνευματικός του πατέρας και ο οδηγός της ψυχής του. Ο νεαρός παρομοίαζε αργότερα τον θείο του με τον Φαραώ και τον πνευματικό του πατέρα με τον Μωυσή, που τον έβγαλε από την αιχμαλωσία του κόσμου. Η σχέση αυτή σφράγισε ολόκληρη τη μετέπειτα πορεία του.

Κάποτε ο γέροντάς του τού έδωσε ένα βιβλίο με τα συγγράμματα του οσίου Μάρκου του Ασκητού και του Διαδόχου Φωτικής. Μια φράση από το έργο «Περί Νόμου Πνευματικού» χαράχτηκε βαθιά μέσα του, σαν να την άκουσε από το ίδιο το στόμα του Θεού. Αν ζητάς ωφέλεια, του έλεγε ο άγιος, φρόντισε τη συνείδησή σου και κάνε όσα εκείνη σου υπαγορεύει.

Από εκείνη τη στιγμή ο νεαρός παρέδωσε τον εαυτό του στις προσταγές της συνειδήσεως, που τον οδηγούσε αδιάκοπα προς τα ανώτερα. Αύξησε την προσευχή και τη μελέτη μέχρι τα χαράματα, ενώ η συνεχής νηστεία στήριζε τον αγώνα του. Έτσι, ακόμη και μέσα στον κόσμο, ζούσε σχεδόν ασώματο βίο και ετοιμαζόταν για όσα θαυμαστά θα ακολουθούσαν.

Σε μια νυκτερινή προσευχή είδε εκείνο το άκτιστο φως να κατεβαίνει από τους ουρανούς και να μεταβάλλει τα πάντα σε ολοκάθαρη ημέρα. Ένιωθε σαν να εξαφανίστηκε το δωμάτιο και ο ίδιος αρπάχθηκε ψηλά στον αέρα, χωρίς αίσθηση σώματος. Στα ύψη του ουρανού αντίκρυσε μια ολόφωτη νεφέλη, γεμάτη από την άρρητη δόξα του Θεού, με τον γέροντά του να στέκει στα δεξιά.

Μετά από αυτή τη θεωρία ο νεαρός παρακαλούσε επίμονα τον γέροντά του να τον κουρέψει μοναχό. Εκείνος όμως τον συγκράτησε, καθώς ήταν ακόμη νέος στην ηλικία και χρειαζόταν περισσότερη ωρίμανση. Έτσι ο Συμεών επέστρεψε για ένα διάστημα στο σπίτι του θείου του και αφοσιώθηκε στη μελέτη των πατερικών συγγραμμάτων.

Το έτος εννιακόσια εβδομήντα μετά Χριστόν επισκέφθηκε τους γονείς του και τους ανακοίνωσε την απόφασή του για τον μοναχικό βίο. Μάταια εκείνοι προσπάθησαν να μεταπείσουν τον μονάκριβο γιο τους, που είχε πάρει την οριστική απόφαση. Αρνήθηκε εγγράφως κάθε μερίδιο από την πατρική περιουσία και κατέφυγε στη μονή του Στουδίου, για να βρει τον πνευματικό του οδηγό.

Λίγο αργότερα μετέβη στη γειτονική μονή του Αγίου Μάμαντος του Ξηροκέρκου, υπό τον ηγούμενο Αντώνιο. Έπειτα από δύο χρόνια άσκησης τον έκειραν μοναχό, ώστε να φωτίζει όλους τους πιστούς με το φως της γνώσεως. Όταν μετά από λίγο εκοιμήθη ο ηγούμενος, ο Όσιος χειροτονήθηκε πρεσβύτερος με την ευλογία του πατριάρχη Νικολάου του Χρυσοβέργη.

Με τη σύμφωνη γνώμη των αδελφών ανέλαβε την ηγουμενία της μονής, παρά τη νεαρή του ακόμη ηλικία. Ως ηγούμενος ο Όσιος βρέθηκε αντιμέτωπος με πολλές δύσκολες καταστάσεις, τόσο για την κατάσταση των κτισμάτων όσο και για το ανθρώπινο στοιχείο της μονής. Το μοναστήρι έμοιαζε με κατάλυμα κοσμικών και νεκρών ψυχών, που είχαν λησμονήσει τον σκοπό της κλήσεώς τους.

Ο Όσιος ανοικοδόμησε το κτίσμα, η αναγέννηση όμως των μοναχών απαιτούσε πολύ μεγαλύτερους και επώδυνους κόπους. Η αυστηρή διδασκαλία του συνάντησε την αδιαφορία και την οργή μιας ομάδας τριάντα μοναχών, που αντιστάθηκαν με σφοδρότητα. Κάποτε, μέσα στην πρωινή κατήχηση, του επιτέθηκαν με μανία, για να τον εκφοβίσουν και να σταματήσουν τα λόγια του.

Ο Όσιος έδεσε τα χέρια του στο στήθος, ύψωσε τον νου στον ουρανό και έμεινε ακλόνητος, χαμογελώντας ήρεμα προς τους ταραγμένους αδελφούς. Η στάση αυτή αφόπλισε εντελώς τους εξεγερμένους, που έτρεξαν αμέσως στον πατριάρχη Σισίννιο τον Δεύτερο, για να ζητήσουν δικαίωση. Εκείνος όμως έμεινε άναυδος από τον φθόνο τους και διέταξε την εξορία τους από την αυτοκρατορική πόλη.

Ο Όσιος όμως παρακάλεσε θερμώς τον πατριάρχη να τους συγχωρήσει και να τους επιστρέψει στα κελιά τους. Έτσι η αγάπη του νίκησε την κακία και κέρδισε ακόμη και τους εχθρούς του. Ο Όσιος, παρά τα πολλά καθήκοντα της ηγουμενίας, εύρισκε χρόνο να συγγράψει τους θείους ύμνους των ερώτων, τους κατηχητικούς λόγους και τα Πρακτικά, Γνωστικά και Θεολογικά Κεφάλαια.

Δυσάρεστα ζητήματα όμως του δημιούργησε ο σύγκελλος του πατριάρχη, ο μητροπολίτης Νικομηδείας Στέφανος, εξαιτίας του φθόνου του για την αγαθή φήμη του Οσίου. Επειδή δεν μπόρεσε να βρει καμία κατηγορία στον βίο του, στράφηκε εναντίον του κεκοιμημένου ήδη γέροντά του, Συμεών του Ευλαβούς. Τον κατηγόρησε ότι υμνούσε τον πνευματικό του πατέρα ως άγιο και έπεισε τη Σύνοδο να ερευνήσει το ζήτημα.

Μετά από μακρά διαδικασία όλοι αναγνώρισαν το δίκαιο του Οσίου, εκτός από τον ίδιο τον σύγκελλο. Εκείνος συνεργάστηκε τότε με εχθρικούς μοναχούς και έκλεψε από τη μονή την εικόνα όπου είχε αγιογραφηθεί ο γέροντας μαζί με τον Χριστό. Ο Όσιος κλήθηκε εκ νέου στη Σύνοδο, για να απολογηθεί, και πάλι βρέθηκε εντελώς αθώος από τις κατηγορίες.

Έμεινε ηγούμενος για είκοσι πέντε ολόκληρα χρόνια, στηρίζοντας με κάθε τρόπο την αδελφότητα. Στη συνέχεια αποσύρθηκε στο ερημόκαστρο της Χρυσουπόλεως, στο μέρος που ονομαζόταν Παλουκητόν, για βαθύτερη ησυχία. Εκεί, στη μονή της Αγίας Μαρίνας, ο Όσιος παρέδωσε τον εαυτό του στη νοερά προσευχή και στη συγγραφή των θεόπνευστων κειμένων του.

Στην ηγουμενία τον διαδέχθηκε ο μαθητής του Αρσένιος, ενώ ο ίδιος συνέχισε να καθοδηγεί πνευματικά πλήθος ψυχών. Εκοιμήθη με ειρήνη το έτος χίλια είκοσι δύο μετά Χριστόν, αφήνοντας πίσω του ανυπολόγιστο πνευματικό θησαυρό. Για τη θεολογική του κατάρτιση και δεινότητα ονομάστηκε Νέος Θεολόγος, ο Θεολόγος του φωτός ή ο Άγιος του φωτός.

Κατά τις πνευματικές του αναβάσεις, μέσα στη βαθιά ησυχία, ελευθερωνόταν από την ύλη και η γλώσσα του γινόταν γλώσσα πυρός. Συνέθετε και θεολογούσε θείους ύμνους, γινόταν ολόκληρος φως και θεωνόταν κατά χάριν, σύμφωνα με τις μαρτυρίες των μαθητών του. Άλλοτε στεκόταν πάνω στη γη με υψωμένα τα χέρια, ολόκληρος λαμπρότητα και φωτεινή παρουσία μέσα στην προσευχή.

Από τα συγγράμματά του σώζονται ενενήντα δύο λόγοι, διακόσια ογδόντα δύο πρακτικά και θεολογικά κεφάλαια, καθώς και πλήθος θρησκευτικών ποιημάτων. Δίδαξε με σαφήνεια τη δυνατότητα της θέας του ακτίστου φωτός μέσα από την πρακτική, τη γνώση και τη θεολογία. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις δώδεκα Οκτωβρίου, καθώς η ακριβής ημέρα της κοιμήσεώς του πέφτει μέσα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή.