Ο Όσιος Κυριακός ο Αναχωρητής της Παλαιστίνης

Ένα παιδί δεκαοκτώ ετών άκουσε στην εκκλησία της Κορίνθου τα λόγια του Ευαγγελίου για την άρνηση του εαυτού και έφυγε αμέσως κρυφά, χωρίς να περάσει καν από το σπίτι του. Ζώντας αργότερα στη φοβερή έρημο της Σουσακίμ, είχε για συντροφιά ένα ήμερο λιοντάρι που φύλαγε τον μικρό του κήπο από τα άγρια κατσίκια. Καταγόταν από ιερατική οικογένεια της Κορίνθου, καθώς ο πατέρας του Ιωάννης υπηρετούσε ως πρεσβύτερος στον καθεδρικό ναό της πόλης.

Η μητέρα του Ευδοξία ήταν γυναίκα ευλαβής και προσευχητική, ενώ ο θείος του Πέτρος κατείχε τον επισκοπικό θρόνο της Κορίνθου. Ο μικρός Κυριακός ορίστηκε αναγνώστης στον ναό από τον ίδιο τον θείο του, όταν ήταν ακόμη παιδί. Μελετούσε τις Γραφές από το πρωί ως το βράδυ και θαύμαζε πώς ο Θεός δόξαζε τους φίλους του σε κάθε γενιά.

Η καρδιά του φλεγόταν από πόθο για τον Χριστό και αναζητούσε τρόπο να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στην υπηρεσία του. Όταν άκουσε εκείνη την Κυριακή την ευαγγελική προτροπή, κατάλαβε ότι ο λόγος απευθυνόταν προσωπικά σε αυτόν. Κατέβηκε αμέσως στο λιμάνι, βρήκε καράβι που έφευγε για την Παλαιστίνη και επιβιβάστηκε με μόνο εφόδιο την ελπίδα του στον Θεό.

Φτάνοντας στα Ιεροσόλυμα, ο νεαρός Κυριακός προσκύνησε τα άγια προσκυνήματα και βρήκε καταφύγιο κοντά στον λόφο της Σιών. Εκεί φιλοξενήθηκε από έναν ενάρετο γέροντα ονόματι Ευστόργιο, ο οποίος είχε ιδρύσει μικρό μοναστήρι και τον δέχτηκε με χαρά. Πέρασε όλο τον χειμώνα κοντά του και μυήθηκε σταδιακά στην αυστηρή μοναχική ζωή.

Ακούγοντας όμως για τους πνευματικούς αγώνες του Μεγάλου Ευθυμίου στην έρημο, ζήτησε την ευλογία να αναχωρήσει για τη φημισμένη λαύρα του. Ο Μέγας Ευθύμιος διέκρινε αμέσως τα χαρίσματα που έκρυβε μέσα του ο νεαρός Κορίνθιος και του φόρεσε το αγγελικό σχήμα με τα ίδια του τα χέρια. Φοβήθηκε ωστόσο μήπως σκανδαλιστούν οι μεγαλύτεροι μοναχοί από τη νεαρή του ηλικία και τον έστειλε στον όσιο Γεράσιμο τον Ιορδανίτη.

Εκεί ο Κυριακός εργαζόταν στο μαγειρείο, έκοβε ξύλα και κουβαλούσε νερό με χαρά και ευγνωμοσύνη. Νήστευε τόσο αυστηρά ώστε γευόταν ψωμί και νερό μόνο κάθε δεύτερη ημέρα. Τη νύχτα στεκόταν όρθιος στην προσευχή, κοιμόταν ελάχιστα και ποτέ δεν παραπονέθηκε για τους κόπους του.

Ο μέγας Γεράσιμος τον αγάπησε βαθιά για την υπακοή και την εγκράτειά του και τον έπαιρνε μαζί του κάθε χρόνο. Συνήθιζε ο όσιος Γεράσιμος να αποσύρεται την Αγία Τεσσαρακοστή στη βαθιά έρημο της Ρουβά, μακριά από κάθε ανθρώπινη παρουσία. Έπαιρνε μαζί τον αγαπημένο του μαθητή και κάθε Κυριακή τον κοινωνούσε με τα Άχραντα Μυστήρια στη μέση της απέραντης ερημιάς.

Επέστρεφαν στη μονή την Κυριακή των Βαΐων, γεμάτοι πνευματική ωφέλεια και δύναμη για τη συνέχεια του αγώνα. Σε εκείνη την έρημο αποκαλύφθηκε στον Γεράσιμο η ένδοξη ανάληψη της ψυχής του Μεγάλου Ευθυμίου στους ουρανούς. Πήρε αμέσως μαζί τον Κυριακό και έσπευσαν στη λαύρα για να αποδώσουν την οφειλόμενη ταφή στο τίμιο σώμα του οσίου.

Στον ένατο χρόνο της παραμονής του κοντά στον Γεράσιμο, εκοιμήθη και αυτός ο μεγάλος ασκητής του Ιορδάνη. Ο Κυριακός ήταν τότε εικοσιεπτά ετών και επέστρεψε στη λαύρα του Ευθυμίου, όπου ζήτησε ένα ησυχαστικό κελί. Εκεί συνδέθηκε με τον μοναχό Θωμά, άνδρα μεγάλης άσκησης και πνευματικής τελειότητας, και αναπαύονταν ο ένας στον άλλον.

Ο Θωμάς όμως στάλθηκε στην Αλεξάνδρεια και χειροτονήθηκε επίσκοπος για την Αιθιοπία, όπου και κήρυξε το Ευαγγέλιο. Στερημένος τον φίλο του ο Κυριακός, έβαλε στον εαυτό του υπόσχεση βαθιάς σιωπής για δέκα ολόκληρα έτη. Όταν ξέσπασε διχόνοια ανάμεσα στις μονές του Ευθυμίου και του Θεοκτίστου, ο Κυριακός απομακρύνθηκε για να αποφύγει κάθε σκάνδαλο και ταραχή.

Κατέφυγε στη λαύρα του οσίου Χαρίτωνος στη Σουκά και άρχισε από την αρχή τις ταπεινές διακονίες της αδελφότητας. Εργάστηκε τέσσερα χρόνια στον φούρνο και στο νοσοκομείο, κερδίζοντας τον έπαινο και την αγάπη όλων των πατέρων. Στα σαράντα του χρόνια χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και του ανατέθηκε το διακόνημα του κανονάρχου, το οποίο υπηρέτησε δεκαοκτώ ολόκληρα έτη.

Συνολικά πέρασε στη μονή του Χαρίτωνος περισσότερα από τριάντα χρόνια αδιάκοπης άσκησης και προσευχής. Ο ίδιος μαρτυρούσε πως ποτέ στη ζωή του ο ήλιος δεν τον είδε να τρώει την τροφή του ή να οργίζεται εναντίον κάποιου αδελφού. Κάθε βράδυ στεκόταν στο κελί του και διάβαζε το Ψαλτήριο μέχρι το σήμαντρο του μεσονυκτικού.

Ο ύπνος του ήταν ελάχιστος και η εγκράτειά του ξεπερνούσε ακόμη και τους γεροντότερους ασκητές της λαύρας. Στα εβδομήντα του χρόνια αποφάσισε να ακολουθήσει αυστηρότερη ζωή και αποσύρθηκε στην έρημο της Νατουφά. Πήρε μαζί έναν μαθητή και βάδισε ώρες πολλές μέχρι να φτάσει στον τόπο της νέας του άσκησης.

Στην απάνθρωπη εκείνη ερημιά δεν υπήρχε τίποτα φαγώσιμο, εκτός από κάτι άγρια χόρτα με αφόρητη πικρία στη γεύση τους. Ο όσιος προσευχήθηκε με πίστη και ο Θεός μεταμόρφωσε θαυματουργικά την πικράδα σε γλυκύτητα, ώστε να μπορούν να τρέφονται. Έτσι έζησαν για τέσσερα ολόκληρα χρόνια, ευχαριστώντας τον Κύριο για την παράδοξη αυτή πρόνοιά του.

Στο πέμπτο έτος ένας πατέρας έφερε τον δαιμονισμένο γιο του και ο όσιος τον θεράπευσε με την προσευχή του και το σημείο του σταυρού. Η φήμη του απλώθηκε σε όλη την περιοχή και πλήθος ανθρώπων άρχιζε να συρρέει για παρηγοριά και θεραπεία. Επειδή αγαπούσε την απόλυτη μόνωση, έφυγε ξανά στη βαθύτερη έρημο της Ρουβά, όπου παρέμεινε πέντε ακόμη χρόνια.

Έτρωγε ρίζες ενός φυτού που λεγόταν μελαγρία και τρυφερά βλαστάρια από καλάμια του τόπου. Αλλά και εκεί τον εντόπιζαν οι άρρωστοι και οι πάσχοντες από πνεύματα ακάθαρτα, και ο όσιος τους χάριζε την υγεία τους. Στα ενενήντα του χρόνια αναζήτησε ακόμη πιο απομακρυσμένο τόπο και έφτασε στη Σουσακίμ, ενενήντα μίλια μακριά από τη μονή.

Εκεί έζησε μόνος, στις κοίτες δύο ξεραμένων ποταμών, σε τέλεια ησυχία και αδιάλειπτη προσευχή. Τότε ξέσπασε στην περιοχή θανατηφόρα επιδημία και βαριά πείνα, που σκόρπιζε τον τρόμο ανάμεσα στους κατοίκους. Οι πατέρες της Σουκάς ήρθαν στη Σουσακίμ και τον παρακάλεσαν θερμά να επιστρέψει, για να φυλαχτούν με τις προσευχές του.

Υπάκουσε ο όσιος και εγκαταστάθηκε στο σπήλαιο όπου είχε ασκητέψει παλιά ο μέγας Χαρίτων. Εκείνη την εποχή φούντωνε επικίνδυνα η αίρεση των ωριγενιστών, που παρέσερνε πολλούς μοναχούς της Παλαιστινιακής ερήμου. Ο Κυριακός πολέμησε την πλάνη με τη μάχαιρα του λόγου και τη βαθιά πνευματική του γνώση, στηρίζοντας τους ορθόδοξους και επιστρέφοντας τους πλανεμένους.

Προφήτευσε μάλιστα τον επικείμενο θάνατο των αρχηγών της αίρεσης, του Νόνου και του Λεοντίου, που πράγματι έγινε σύντομα πραγματικότητα. Σε όραμα του παρουσιάστηκε η Παναγία μαζί με τον Πρόδρομο και τον Θεολόγο Ιωάννη και τον προέτρεψε να φυλάει καθαρό το ορθόδοξο δόγμα. Όταν έφτασε στα ενενήντα εννέα του χρόνια, κουρασμένος από τη συνεχή ταραχή των ανθρώπων, επέστρεψε ξανά στη Σουσακίμ.

Πήρε μαζί τον μαθητή του Ιωάννη και έζησε εκεί άλλα οκτώ χρόνια σε άσκηση υπερβολική, με συντροφιά αγγέλους και αγίους. Ένα μεγαλόσωμο λιοντάρι τον υπηρετούσε πιστά και έδιωχνε από τον τόπο του τους ληστές και τους βαρβάρους. Κατά τη διάρκεια ενός καλοκαιριού η αποθηκευμένη βροχή στο βαθούλωμα του βράχου στέρεψε από την υπερβολική ζέστη του ήλιου.

Ο όσιος ύψωσε τα χέρια στον ουρανό και θυμήθηκε τον Θεό που πότισε τον Ισραήλ στην έρημο με νερό από τον βράχο. Αμέσως ένα μικρό σύννεφο σχηματίστηκε πάνω από τη Σουσακίμ και έβρεξε μόνο γύρω από το κελί του, γεμίζοντας ξανά τις κοιλότητες. Στο τέλος του όγδοου έτους της δεύτερης παραμονής του εκεί, οι πατέρες της Σουκάς συγκεντρώθηκαν και αποφάσισαν να τον πάρουν κοντά τους.

Δεν ήθελαν να φύγει από τον κόσμο τόσο μεγάλος γέροντας μακριά από τα μάτια τους, στερώντας τους την τελευταία του ευλογία. Πήγαν στη Σουσακίμ και τον παρακάλεσαν επίμονα να μεταβεί στο σπήλαιο του Χαρίτωνος, κοντά στο μοναστήρι. Ο όσιος υποχώρησε και πέρασε εκεί τα δύο τελευταία χρόνια της επίγειας ζωής του.

Παρά τα εκατόν επτά του χρόνια, διατηρούσε σώμα ρωμαλέο και πνεύμα ακμαίο, αφιερωμένο πάντοτε στην προσευχή ή στην εργασία. Ήταν προσιτός σε όλους, διορατικός, διδακτικός και γεμάτος από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Λίγο πριν από την κοίμησή του κάλεσε τον ηγούμενο και τους αδελφούς, τους νουθέτησε, τους ασπάστηκε και παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο.