Άγιος Άνθιμος ο Ίβηρας, Μητροπολίτης Ουγγροβλαχίας

Από σκλάβος των Τούρκων στην Κωνσταντινούπολη έγινε Μητροπολίτης Ουγγροβλαχίας και τύπωσε εξήντα τρία βιβλία σε τέσσερις γλώσσες για τον λαό του Θεού. Οι στρατιώτες που τον οδηγούσαν εξορία στο Σινά τον κατακρεούργησαν και έριξαν τα κομμάτια του σώματός του στον ποταμό Τούντζα. Ο άγιος γεννήθηκε στη Γεωργία από ευσεβείς γονείς, τον Ιωάννη και τη Μαρία, οι οποίοι τον ανέθρεψαν με βαθιά ορθόδοξη πίστη και χριστιανική αγωγή.

Στο άγιο βάπτισμα έλαβε το όνομα Ανδρέας και μεγάλωσε μέσα στη θαλπωρή της οικογενειακής προσευχής και της εκκλησιαστικής ζωής. Σε νεαρή ηλικία όμως, όταν οι Τούρκοι εισέβαλαν στην πατρίδα του, αιχμαλωτίστηκε μαζί με πολλούς άλλους και οδηγήθηκε σκλάβος στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί, μέσα στις δυσκολίες της δουλείας, ο νεαρός Ανδρέας έμαθε με υπομονή την ελληνική, την αραβική και την τουρκική γλώσσα.

Παράλληλα καλλιέργησε σπάνια καλλιτεχνικά χαρίσματα και έγινε επιδέξιος στην ξυλογλυπτική, στο κέντημα και στη ζωγραφική. Ύστερα από μερικά χρόνια σκληρής σκλαβιάς κατάφερε να δραπετεύσει και κατέφυγε για προστασία στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Εκεί βρήκε καταφύγιο, πνευματική στήριξη και την ευκαιρία να αφιερώσει τα ταλέντα του στην υπηρεσία της Εκκλησίας του Χριστού.

Γύρω στα χίλια εξακόσια ενενήντα, ο ηγεμόνας της Ουγγροβλαχίας Κωνσταντίνος Μπραγκοβεάνου άκουσε για τα πολλά χαρίσματα του νεαρού Ανδρέα και τον προσκάλεσε στην αυλή του. Έτσι ο νεαρός Γεωργιανός βρέθηκε σε μια χώρα όπου η ορθόδοξη πίστη και η παιδεία ανθούσαν κάτω από την προστασία του ευσεβούς ηγεμόνα. Έπειτα από έναν περίπου χρόνο παραμονής στη Βλαχία, ο Ανδρέας αποφάσισε να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στον Θεό και έλαβε το αγγελικό σχήμα.

Με την κουρά του πήρε το νέο όνομα Άνθιμος και αργότερα χειροτονήθηκε πρεσβύτερος, για να υπηρετήσει το μυστήριο της θείας ευχαριστίας. Ο ηγεμόνας τού εμπιστεύθηκε τη διεύθυνση του βασιλικού τυπογραφείου στο Βουκουρέστι, αναγνωρίζοντας τη μόρφωση και τη φιλεργία του. Λίγο αργότερα ο Άνθιμος ίδρυσε ένα ακόμη τυπογραφείο μέσα στην ιστορική μονή του Σνάγκοβ, κοντά στην πρωτεύουσα.

Από εκείνο το μοναστηριακό τυπογραφείο τυπώθηκαν εξήντα τρία βιβλία σε γλώσσα ρουμανική, ελληνική, αραβική και γεωργιανή, για τις ανάγκες της Ορθοδοξίας. Ο ίδιος ο άγιος υπήρξε συγγραφέας τριάντα οκτώ από αυτά τα σπουδαία και πολύτιμα βιβλία. Το χίλια εξακόσια ενενήντα έξι αναδείχθηκε ηγούμενος της μονής του Σνάγκοβ και συνέχισε ακούραστα το πολυσχιδές πνευματικό του έργο.

Το χίλια επτακόσια πέντε χειροτονήθηκε επίσκοπος Ριμνίκου, και ύστερα από τρία χρόνια ανυψώθηκε στον θρόνο της μητροπόλεως Ουγγροβλαχίας. Ως μητροπολίτης ανέπτυξε ένα τεράστιο ποιμαντικό και κοινωνικό έργο, με ιδιαίτερη φροντίδα για τη μόρφωση των φτωχών παιδιών της επαρχίας του. Ίδρυσε σχολεία για τα άπορα παιδιά, ανήγειρε εκκλησίες και ανέπτυξε μοναστικά κέντρα, ώστε ο λαός να βρίσκει παντού πνευματική τροφή.

Καθώς ο ίδιος ήταν έμπειρος ξυλογλύπτης, χρησιμοποίησε το χάρισμά του για να στολίσει με τα ίδια του τα χέρια πολλούς ναούς. Υπήρξε ζηλωτής ποιμένας που χόρταινε την πείνα του ποιμνίου του για τη γνώση της αλήθειας του Θεού. Κήρυττε στη ρουμανική γλώσσα του λαού και δίδασκε με σαφήνεια τις σωτήριες αλήθειες της ορθόδοξης πίστεως.

Με τα κηρύγματά του πρόσφερε λόγια παρηγοριάς, ενθαρρύνσεως και πνευματικής στηρίξεως στους πιστούς που τον άκουγαν. Τα οικοδομητικά βιβλία και οι ομιλίες του παραμένουν μέχρι σήμερα πολύτιμο τμήμα της πνευματικής κληρονομιάς της Ρουμανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Με τον λόγο και το παράδειγμά του φώτισε γενιές κληρικών και λαϊκών, αφήνοντας ανεξίτηλο το αποτύπωμα της αγιότητάς του.

Το χίλια επτακόσια δεκαέξι όμως οι Τούρκοι κατάφεραν να συλλάβουν τον μητροπολίτη Άνθιμο, μετά από συκοφαντίες και πολιτικές μηχανορραφίες. Τον καταδίκασαν σε εξορία στην ιερά μονή της Αγίας Αικατερίνης στο όρος Σινά, μακριά από το ποίμνιό του. Ο άγιος όμως δεν έφτασε ποτέ στον τόπο της εξορίας του, καθώς ο Κύριος προετοίμαζε γι’ αυτόν τον δρόμο του μαρτυρίου.

Στις είκοσι επτά Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους, οι στρατιώτες που τον συνόδευαν στράφηκαν εναντίον του με αγριότητα. Τον θανάτωσαν με τα σπαθιά τους, κατατεμάχισαν το ιερό του σώμα σε μικρά κομμάτια και τα έριξαν στον ποταμό Τούντζα, νοτίως του Δούναβη. Έτσι ο πιστός δούλος του Χριστού έλαβε τον αμάραντο στέφανο του μαρτυρίου, ενώνοντας την επίγεια ζωή με την αιωνιότητα.

Ο άγιος Άνθιμος υπήρξε αληθινός ποιμένας του ποιμνίου του και στοργικός πατέρας του ιερού του κλήρου. Ένωσε μέσα του τη γεωργιανή καταγωγή, την ελληνική παιδεία και τη ρουμανική αγάπη, για να υπηρετήσει την οικουμενική Ορθοδοξία. Η αγιοκατάταξή του από τη Ρουμανική Ορθόδοξη Εκκλησία πραγματοποιήθηκε επίσημα το χίλια εννιακόσια ενενήντα δύο.