Η Άφιξη της Ιβηρίτισσας στη Γεωργία

Ένας στρατιώτης κάποτε χτύπησε με το δόρυ του την εικόνα της Παναγίας και αμέσως ανέβλυσε αίμα από το ξύλο. Η ίδια εικόνα ταξίδεψε αργότερα όρθια πάνω στα κύματα του Αιγαίου, ώσπου έφτασε μόνη της στις ακτές του Άθω. Η θαυματουργή αυτή εικόνα φυλασσόταν αρχικά στο σπίτι μιας ευσεβούς χήρας, που ζούσε κοντά στη Νίκαια της Μικράς Ασίας.

Στα χρόνια του αυτοκράτορα Θεοφίλου, οι εικονομάχοι έφτασαν στο σπίτι της πιστής γυναίκας και ένας στρατιώτης χτύπησε την ιερή μορφή της Θεοτόκου. Η χήρα τρόμαξε για την τύχη της εικόνας και πρόσφερε χρήματα στους στρατιώτες, ώστε να μην την αγγίξουν μέχρι το πρωί. Όταν οι άνδρες έφυγαν, η μητέρα μαζί με τον γιο της, που αργότερα έγινε μοναχός στον Άθω, οδήγησαν την εικόνα στη θάλασσα για να τη γλιτώσουν.

Άφησαν τη μορφή της Παναγίας στα κύματα και εκείνη στάθηκε όρθια πάνω στο νερό. Χωρίς χέρι ανθρώπινο να την κρατά, η εικόνα ταξίδεψε μέσα από τα πελάγη και έφτασε στις ακτές του Αγίου Όρους. Έτσι ξεκίνησε η μεγάλη ιστορία της Παναγίας της Ιβηρίτισσας, που γέμισε φως και παρηγοριά τους αιώνες.

Για αρκετές ημέρες οι μοναχοί του Άθω έβλεπαν έναν φλογερό στύλο να υψώνεται από τη θάλασσα προς τον ουρανό. Το θέαμα τους γέμισε δέος και κατέβηκαν όλοι μαζί στην ακρογιαλιά, για να δουν από κοντά το ουράνιο σημείο. Εκεί αντίκρισαν την ιερή εικόνα της Θεοτόκου να στέκεται όρθια πάνω στα κύματα, λουσμένη με ένα παράξενο φως.

Οι πατέρες έψαλαν παράκληση ευχαριστίας και ζήτησαν από την Παναγία να δείξει το θέλημά της για τη μορφή της. Ένας ενάρετος μοναχός της Μονής των Ιβήρων, ο άγιος Γαβριήλ, είδε τότε σε όραμα τη Μητέρα του Κυρίου να του δίνει σαφείς οδηγίες. Η Παναγία τον προέτρεψε να βαδίσει με πίστη πάνω στα νερά και να πάρει την εικόνα στα χέρια του.

Ο άγιος Γαβριήλ υπάκουσε, περπάτησε πάνω στη θάλασσα σαν σε στεριά και σήκωσε την ιερή μορφή. Την έφερε με ευλάβεια στον ναό του μοναστηριού και την τοποθέτησε στη θέση που ταίριαζε σε τέτοιο θησαυρό. Όλη η αδελφότητα δόξασε τον Θεό για το μεγάλο θαύμα που είδαν τα μάτια τους.

Από εκείνη τη στιγμή η μονή απέκτησε μια ουράνια προστάτιδα και μια ζωντανή παρουσία της Μητέρας του Χριστού. Την επόμενη ημέρα όμως η εικόνα δεν βρέθηκε μέσα στον ναό, αλλά πάνω από την πύλη του μοναστηριού. Οι μοναχοί την επέστρεψαν με σεβασμό στο καθολικό, μα το ίδιο θαύμα επαναλήφθηκε αρκετές φορές στη σειρά.

Τελικά η Υπεραγία Θεοτόκος φανέρωσε στον άγιο Γαβριήλ το θέλημά της με τρόπο καθαρό και αναμφισβήτητο. Είπε ότι δεν θέλει οι μοναχοί να φυλάνε την εικόνα, αλλά εκείνη η ίδια θα γίνει η φύλακας ολόκληρης της αδελφότητας. Μετά από αυτό η ιερή μορφή τοποθετήθηκε μόνιμα στην πύλη της μονής, εκεί όπου διάλεξε η Παναγία.

Από τότε η εικόνα ονομάστηκε Πορταΐτισσα, δηλαδή η Θυρωρός, η Φύλακας της Πύλης. Το όνομα αυτό συνδέεται με τον χαιρετισμό του ακαθίστου ύμνου προς τη Μητέρα του Θεού, που την υμνεί ως μακαρία θυρωρό, η οποία ανοίγει τις πύλες του Παραδείσου στους δικαίους. Υπάρχει επίσης παράδοση που λέει πως η Παναγία υποσχέθηκε στον άγιο Γαβριήλ μια μεγάλη ευλογία.

Όσο η εικόνα μένει στη μονή των Ιβήρων, η χάρη και το έλεος του Υιού της θα συνοδεύουν τους μοναχούς της. Λένε μάλιστα πως η απομάκρυνση της εικόνας από τον Άθω θα είναι σημάδι του τέλους του κόσμου. Η Πορταΐτισσα τιμάται και σε άλλες ημέρες του εκκλησιαστικού έτους, με ξεχωριστή ευλάβεια από τους πιστούς.

Η Εκκλησία θυμάται τη μορφή της στις δώδεκα Φεβρουαρίου, στις τριάντα μία Μαρτίου και στις δεκατρείς Οκτωβρίου. Η τελευταία αυτή ημέρα συνδέεται με την άφιξη ενός θαυματουργού αντιγράφου της εικόνας στη Μόσχα, κατά το έτος χίλια εξακόσια σαράντα οκτώ. Επιπλέον, τη Φωτεινή Τρίτη της Διακαινησίμου εορτάζεται η εμφάνιση της εικόνας μέσα στον πύρινο στύλο πάνω από τη θάλασσα.

Την ίδια ημέρα τιμάται και η ανεύρεσή της από τον άγιο Γαβριήλ, που πάτησε με πίστη στα νερά. Στις είκοσι έξι Σεπτεμβρίου του χίλια εννιακόσια ογδόντα εννέα έγινε ένα νέο σημαντικό γεγονός. Ένα πιστό αντίγραφο της θαυματουργής εικόνας έφτασε στην Τιφλίδα της Γεωργίας από τη Μονή των Ιβήρων του Αγίου Όρους.

Το αντίγραφο αυτό φιλοτεχνήθηκε με προσοχή και προσευχή από τους αγιορείτες μοναχούς της ιστορικής μονής. Στάλθηκε ως σύμβολο αγάπης και ευγνωμοσύνης προς τον γεωργιανό λαό, που έδωσε τόσους κτίτορες στη μονή. Έτσι η ευλογία της Πορταΐτισσας απλώθηκε ξανά πέρα από τον Άθω και άγγιξε τη γη της Γεωργίας.