Η Οσία Ευφροσύνη του Σούζνταλ

Όταν οι ορδές του Μπατού έφτασαν στα τείχη του Σούζνταλ, η πόλη παραδόθηκε στις φλόγες και ισοπεδώθηκε ολοκληρωτικά. Μόνο ένα μοναστήρι έμεινε άθικτο μέσα στην καταστροφή, χάρη στις προσευχές της οσίας Ευφροσύνης. Η μικρή πριγκίπισσα ήταν κόρη του μεγάλου ηγεμόνα Μιχαήλ του Τσερνίγκοφ, του γνωστού μάρτυρα της Ορθοδοξίας.

Για χρόνια ολόκληρα οι γονείς της παρέμεναν άτεκνοι και πήγαιναν συχνά στη μονή των Σπηλαίων του Κιέβου. Εκεί παρακαλούσαν θερμά τον Κύριο, την Παναγία και τους οσίους Αντώνιο και Θεοδόσιο για ένα παιδί. Η Θεοτόκος τους εμφανίστηκε τρεις φορές και τους βεβαίωσε ότι η προσευχή τους εισακούστηκε από τον Θεό.

Σε μια από τις εμφανίσεις βρήκαν στο προσκέφαλό τους αρώματα, που γέμισαν όλο το σπίτι με ανέκφραστη ευωδία. Ύστερα η Παρθένος τους χάρισε σε όραμα ένα περιστέρι ως σημάδι του παιδιού που θα γεννιόταν. Στην τρίτη εμφάνιση μαζί με τους δύο οσίους Αντώνιο και Θεοδόσιο τους είπε καθαρά τα λόγια της υπόσχεσης.

Η κόρη που θα έφερναν στον κόσμο θα ονομαζόταν Θεοδούλη και θα υπηρετούσε ευλαβικά τον ναό των Βλαχερνών. Η ευωδία και τα ουράνια σημάδια συνέχισαν να συνοδεύουν τη γέννηση της μικρής Θεοδούλης μέσα στο αρχοντικό. Όταν η τροφός της έτρωγε κρέας, το βρέφος αρνιόταν για όλη την ημέρα να θηλάσει το γάλα της.

Η μητέρα παρατηρούσε με δέος αυτά τα σημάδια και κατανοούσε πως η κόρη της ξεχώριζε. Είδε μάλιστα σε όνεμα τον εαυτό της να ανεβαίνει στους ουρανούς με φτερά και να παραδίδει το παιδί στον Θεό. Όταν ξύπνησε, ευχαρίστησε με δάκρυα την Παναγία για όλα τα θαυμαστά σημεία που δέχονταν.

Βάπτισαν τη μικρή στη μονή των Σπηλαίων, μέσα στον ναό της Υπεραγίας Θεοτόκου, με μεγάλη συγκίνηση. Καθώς μεγάλωνε, ο ίδιος ο πατέρας της Μιχαήλ της δίδασκε προσεκτικά τα ιερά κείμενα και τις Γραφές. Δάσκαλός της στις άλλες γνώσεις ορίστηκε ο σοφός βογιάρος Θεόδωρος, που μαρτύρησε μαζί με τον πρίγκιπα.

Η μικρή ξεπερνούσε όλες τις συνομήλικές της στην ευφυΐα, στη μάθηση και στην ομορφιά του προσώπου της. Πολλοί άρχοντες ζητούσαν επίμονα το χέρι της σε γάμο, αλλά εκείνη αρνιόταν σταθερά κάθε πρόταση. Στο τέλος οι γονείς της δέχτηκαν την πρόταση του ευσεβούς πρίγκιπα Θεοδώρου, αδελφού του Αλεξάνδρου Νιέφσκι.

Η νεαρή πριγκίπισσα λυπήθηκε βαθιά με την απόφαση των γονιών της και παρακαλούσε την Παναγία να την κρατήσει αμόλυντη παρθένο. Η Δέσποινα της εμφανίστηκε και της υποσχέθηκε ότι καμία ακαθαρσία δεν θα άγγιζε ποτέ το σώμα της. Της παρήγγειλε όμως να υπακούσει στους γονείς της και να ξεκινήσει το ταξίδι προς το Σούζνταλ.

Όσο η Θεοδούλη βάδιζε προς την πόλη του μέλλοντος γαμπρού, εκείνος αρρώστησε ξαφνικά και πέθανε. Έτσι όταν έφτασε εκεί, εισήλθε αμέσως στη γυναικεία μονή της Καταθέσεως της Τιμίας Εσθήτος. Εκεί έλαβε το μοναχικό σχήμα και πήρε το όνομα Ευφροσύνη προς τιμήν της οσίας Ευφροσύνης της Αλεξανδρινής.

Από τα πρώτα της βήματα στο μοναστήρι έδειξε υπακοή σπάνια και έναν ασύγκριτο πόθο για άσκηση. Καταπονούσε αδιάκοπα το σώμα της με νηστείες, αγρυπνίες και κάθε λογής στέρηση χάριν της αγάπης του Χριστού. Ξεπέρασε σύντομα όλες τις άλλες αδελφές σε σύνεση, σε πνευματική διάκριση και σε άσκηση εγκράτειας.

Ο ίδιος ο Κύριος την επισκέφτηκε και την προέτρεψε να μένει άγρυπνη και σταθερή στους αγώνες της. Κράτησε ως το τέλος της τις εντολές του Σωτήρα και νίκησε ανείπωτους πειρασμούς της σαρκός. Η φήμη της θεάρεστης ασκήσεώς της απλώθηκε γρήγορα στο Σούζνταλ και πολύ μακρύτερα από τα όριά του.

Πλήθη πιστών κατέφθαναν στη μονή για να ακούσουν τα λόγια της για αγάπη, προσευχή, υπακοή και ταπείνωση. Πολλοί μετά από τέτοιες συνομιλίες δέχονταν το μέγα σχήμα και άρχιζαν θερμότερη υπηρεσία στον Θεό. Ακόμη και η ίδια η ηγουμένη της μονής κατέφευγε στις σοφές συμβουλές της οσίας ασκήτριας.

Ύστερα από αίτημά της, οι αδελφές της μονής χωρίστηκαν σε δύο τμήματα, με τις παρθένες και τις χήρες ξεχωριστά. Αυτή η ρύθμιση διευκόλυνε την πνευματική πρόοδο και την καθαρότητα όλων των μοναζουσών της κοινής αδελφότητος. Μετά την κοίμηση της ηγουμένης, η Ευφροσύνη ανέλαβε η ίδια την ηγουμενία και την πνευματική καθοδήγηση.

Ο Κύριος της φανέρωσε προφητικά το μαρτύριο του πατέρα της και την επερχόμενη φοβερή εισβολή των Μογγόλων. Πράγματι, οι ορδές του Μπατού όρμησαν εκείνη την εποχή στα ρωσικά εδάφη και κατέστρεψαν τα πάντα στο διάβα τους. Μόνο η μονή της έμεινε άθικτη, σκεπασμένη από τις προσευχές της οσίας μέσα στη γενική φωτιά.

Κοιμήθηκε ειρηνικά την εικοστή πέμπτη Σεπτεμβρίου, την ίδια ημέρα κατά την οποία είχε λάβει το μοναχικό σχήμα.