Ο Προφήτης Ιωνάς και η μετάνοια της Νινευή

Ένα ολόκληρο καράβι κινδύνευε να βυθιστεί επειδή ένας άνθρωπος προσπαθούσε να κρυφτεί από τον Θεό μέσα στα αμπάρια του. Τρεις ημέρες και τρεις νύχτες ο ίδιος αυτός άνθρωπος έμεινε ζωντανός μέσα στην κοιλιά ενός τεράστιου κήτους, στον βυθό της θάλασσας. Ο προφήτης Ιωνάς ήταν γιος του Αμαθί και καταγόταν από την πόλη Γεθχοφέρ της γης του Ισραήλ.

Η παράδοση λέει πως μητέρα του ήταν εκείνη η χήρα από τα Σαρεπτά, η οποία στον καιρό του μεγάλου λιμού φιλοξένησε τον προφήτη Ηλία. Από τη χάρη που έφερε μαζί του ο προφήτης, το αλεύρι στη στάμνα και το λάδι στο σταμνί δεν τελείωναν, ώσπου ο Κύριος έστειλε ξανά βροχή στη γη. Όταν όμως ο μικρός Ιωνάς αρρώστησε βαριά και πέθανε, η μητέρα του απέλπιδα ζήτησε εξηγήσεις από τον άνθρωπο του Θεού.

Ο Ηλίας πήρε τότε το παιδί στα χέρια του, το ανέβασε στο υπερώο και το ακούμπησε στο δικό του κρεβάτι με δάκρυα. Τρεις φορές φύσηξε επάνω του και παρακάλεσε τον Κύριο να επιστρέψει η ψυχή του παιδιού. Έτσι ο Ιωνάς ξαναγύρισε στη ζωή και προγεύτηκε από νωρίς το θαύμα της ανάστασης.

Σαν μεγάλωσε, ο Ιωνάς έζησε με αρετή και κράτησε με ακρίβεια όλες τις εντολές του Κυρίου του. Πολύ σύντομα αξιώθηκε το χάρισμα της προφητείας και άρχισε να προαναγγέλλει μεγάλα και φοβερά μυστήρια. Μίλησε για τα Πάθη του Σωτήρα, για την ερήμωση της Ιερουσαλήμ και για το τέλος ολόκληρου του κόσμου.

Έλεγε πως, όταν η πέτρα θα κραυγάζει με λεπτή και θλιβερή φωνή και από το ξύλο θα ανεβαίνει βοή προς τον Θεό, τότε θα πλησιάζει η σωτηρία των εθνών. Όλοι οι λαοί θα συρρέουν στην Ιερουσαλήμ για να προσκυνήσουν, ενώ η ίδια η πόλη θα γεμίσει θηρία και θα παραδοθεί στη μεγάλη ερήμωση. Μετά τον προφήτη Ελισσαίο, ο Ιωνάς ανέλαβε τη δημόσια προφητική διακονία στον λαό του Ισραήλ.

Ήταν ένας από τους μαθητές που ανήκαν στη σχολή των υιών των προφητών, την οποία είχαν στηρίξει ο Ηλίας και ο Ελισσαίος. Με εντολή του διδασκάλου του χρίσε τον Ιηού βασιλιά του Ισραήλ και έδωσε νέα κατεύθυνση στην ιστορία. Ενίσχυσε επίσης τον βασιλιά Ιεροβοάμ στον δύσκολο πόλεμο εναντίον του ισχυρού βασιλείου της Συρίας.

Έτσι αποκαταστάθηκαν τα παλαιά σύνορα του Ισραήλ από την Αιμάθ έως τη Νεκρά θάλασσα. Στα χρόνια του ίδιου βασιλιά, ο Ιωνάς δέχτηκε από τον Θεό μια εντελώς διαφορετική και πολύ δύσκολη αποστολή. Ο Κύριος του είπε να σηκωθεί και να πορευτεί στη μεγάλη πόλη Νινευή για να κηρύξει μετάνοια.

Οι κάτοικοί της ήταν ειδωλολάτρες, σκληροί και εχθρικοί προς τον λαό του Ισραήλ, και οι κακίες τους είχαν φτάσει στον ουρανό. Ο προφήτης όμως δίστασε να υπακούσει, γιατί φοβόταν πως ο πολυέλεος Θεός θα τους συγχωρούσε αν μετανοούσαν. Σκέφτηκε ότι τότε η προφητεία του δεν θα επαληθευόταν και το όνομα του Θεού του Ισραήλ θα γινόταν αντικείμενο χλεύης.

Δεν ήθελε άλλωστε με την καρδιά του να γλιτώσει η εχθρική προς τους ομοεθνείς του πόλη. Έτσι κατέβηκε στην Ιόππη, βρήκε καράβι που έφευγε για τη μακρινή Θαρσείς και πλήρωσε τον ναύλο του. Νόμιζε πως μπορούσε να ξεφύγει από το πρόσωπο του παντοκράτορα Θεού.

Όμως ο Κύριος, θέλοντας να συνετίσει τον δούλο του, σήκωσε σφοδρό άνεμο και μεγάλη τρικυμία στη θάλασσα. Τα κύματα χτυπούσαν με μανία το πλοίο, ώσπου κινδύνεψε να γίνει συντρίμμια. Οι ναυτικοί τρομαγμένοι έριχναν το φορτίο στη θάλασσα και επικαλούνταν ο καθένας τον δικό του θεό.

Ο Ιωνάς όμως είχε κατεβεί στο κατώτερο μέρος του πλοίου και κοιμόταν βαθιά μέσα στην καταιγίδα. Ο πλοίαρχος τον βρήκε εκεί και τον ξύπνησε ταραγμένος, ζητώντας του να επικαλεστεί τον δικό του Θεό για να γλιτώσουν όλοι. Καθώς η τρικυμία δυνάμωνε, οι ναυτικοί αποφάσισαν να ρίξουν κλήρο για να μάθουν ποιος ευθυνόταν για το κακό.

Ο κλήρος έπεσε στον Ιωνά, και τότε εκείνος ομολόγησε πως είναι Εβραίος και προσκυνά τον Θεό του ουρανού, που έπλασε τη θάλασσα και την ξηρά. Φανέρωσε ακόμη πως φεύγει από το πρόσωπο του Κυρίου, και οι άνδρες τρόμαξαν με τη μεγάλη του τόλμη. Όταν τους είπε να τον ρίξουν στη θάλασσα για να σωθούν, εκείνοι από φιλανθρωπία πάσχισαν ακόμη να φτάσουν στη στεριά κωπηλατώντας.

Τελικά παρακάλεσαν τον αληθινό Θεό να μη θεωρηθούν ένοχοι για αθώο αίμα και έριξαν τον προφήτη στα κύματα. Αμέσως η θάλασσα γαλήνεψε, οι ναυτικοί προσέφεραν θυσίες και έδωσαν υποσχέσεις πίστης. Με προσταγή του Κυρίου, ένα τεράστιο κήτος κατάπιε τον Ιωνά και τον κράτησε στα σπλάχνα του τρεις ημέρες και τρεις νύχτες.

Μέσα από εκείνο το σκοτεινό βάθος ο προφήτης κατάλαβε την παρουσία του ζωντανού Θεού. Άρχισε να προσεύχεται με συντριβή, με δάκρυα μετανοίας και ευγνωμοσύνη βαθιά. Φώναξε προς τον Κύριο και είπε πως από την κοιλιά του άδη βόησε, και ο Θεός άκουσε τη φωνή του παιδιού του.

Ο εύσπλαχνος Κύριος δέχτηκε τη μετάνοια του δούλου του και πρόσταξε το κήτος να τον αποθέσει ζωντανό στη στεριά. Όταν ο Ιωνάς αντίκρισε ξανά το φως, τον ουρανό και τη γη, ευχαρίστησε τον Θεό για τη θαυμαστή σωτηρία του. Τότε ακούστηκε για δεύτερη φορά ο λόγος του Κυρίου, που τον προέτρεπε να πάει στη Νινευή και να κηρύξει όσα ο ίδιος θα του φανέρωνε.

Η πόλη ήταν τόσο μεγάλη, ώστε χρειαζόταν τρεις ημέρες περπάτημα για να γυρίσει κανείς γύρω της. Ο προφήτης άρχισε να την διασχίζει φωνάζοντας πως σε σαράντα ημέρες η Νινευή θα καταστραφεί. Τα λόγια του ήταν λίγα και τρομερά, αλλά μπήκαν βαθιά μέσα στις καρδιές των κατοίκων της.

Όλοι, από τον πιο μικρό έως τον πιο μεγάλο, κήρυξαν νηστεία και ντύθηκαν με σάκο μετανοίας. Ο ίδιος ο βασιλιάς σηκώθηκε από τον θρόνο του, έβγαλε τη βασιλική στολή και κάθισε πάνω στη στάχτη. Διέταξε άνθρωποι και ζώα να μη γευτούν τίποτε, αλλά να φωνάζουν θερμά προς τον αληθινό Θεό.

Καθένας έπρεπε να εγκαταλείψει τον πονηρό του δρόμο και την αδικία των χεριών του. Ο πανάγαθος Κύριος είδε τη συντριβή τους και τους λυπήθηκε. Αναίρεσε την απόφαση της καταστροφής και δεν έφερε επάνω τους τη συμφορά που είχε προαναγγείλει.

Ο Ιωνάς όμως λυπήθηκε πολύ που η Νινευή δεν τιμωρήθηκε, γιατί φοβόταν πως τώρα θα τον θεωρούσαν ψευδοπροφήτη. Βγήκε λοιπόν από την πόλη, ανέβηκε σε ένα ύψωμα ανατολικά, έφτιαξε μια καλύβα και κάθισε για να δει τι θα συμβεί. Έλεγε στον Κύριο πως αυτό ακριβώς φοβόταν εξαρχής και πως καλύτερα να πέθαινε παρά να ζει με τέτοια ντροπή.

Τότε ο Θεός έκανε να φυτρώσει μέσα σε μια νύχτα ένα φυτό με πλατιά φύλλα πάνω από το κεφάλι του. Ο προφήτης χάρηκε πολύ για τη δροσερή σκιά και ηρέμησε από τον λυπημένο λογισμό του. Την επόμενη ημέρα όμως, με προσταγή του Θεού, ένα σκουλήκι τρύπησε τη ρίζα και το φυτό μαράθηκε.

Όταν ανέτειλε ο ήλιος, σηκώθηκε καυτός ανατολικός άνεμος και χτυπούσε αλύπητα το κεφάλι του προφήτη. Ο Ιωνάς λιποθυμούσε και ζητούσε ξανά τον θάνατο για τον εαυτό του. Τότε ο Κύριος του είπε με πατρική φωνή πως λυπήθηκε για ένα μικρό φυτό που δεν το είχε καλλιεργήσει ο ίδιος.

Πόσο περισσότερο όφειλε λοιπόν να σπλαχνιστεί την τεράστια πόλη με τις εκατό χιλιάδες ψυχές που δεν ξεχώριζαν το δεξί τους χέρι από το αριστερό. Οι Νινευίτες αναγνώρισαν τη μεγάλη ευσπλαχνία του Θεού και έδωσαν δώρα στον προφήτη για τον ναό της Ιερουσαλήμ. Ο Ιωνάς γύρισε ειρηνικός στην πατρίδα του, έζησε θεοφιλώς, κοιμήθηκε οσιακά και τάφηκε στη γενέθλια γη.