Σύναξη της Παναγίας της Νάπης στην Κύπρο

Ένας κυνηγός ακολούθησε τα επίμονα γαβγίσματα του σκυλιού του και αντίκρισε μέσα σε μια κρυφή σπηλιά την ολόφεγγη εικόνα της Θεοτόκου. Η εικόνα είχε κρυφτεί εκεί στα ταραγμένα χρόνια της εικονομαχίας και έμεινε αλώβητη για αιώνες ολόκληρους μέσα στο δάσος. Το ίδιο το όνομα του τόπου, Αγία Νάπα, σημαίνει στην παλιά γλώσσα άγιο δάσος, και θυμίζει εκείνη τη μακρινή ανεύρεση.

Το μοναστήρι βρίσκεται στο ομώνυμο χωριό της επαρχίας Αμμοχώστου και πήρε την ονομασία του ακριβώς από αυτήν τη θαυματουργό εικόνα. Δεν γνωρίζουμε ποια ακριβώς χρονιά ιδρύθηκε αρχικά η ιερά μονή στα βάθη του δάσους. Όμως η σπηλιά, ο κρυψώνας και το αρχαίο πηγάδι μαρτυρούν τη ζωή χριστιανικής κοινότητας στα βυζαντινά χρόνια.

Η ονομασία του τόπου ως Αγία Νάπα προϋπήρχε σαφώς πριν από τα μέσα του δέκατου τέταρτου αιώνα. Το μοναστήρι όμως, όπως σώζεται σήμερα, χτίστηκε τον δέκατο πέμπτο αιώνα, όταν η Κύπρος βρισκόταν υπό την ενετική κυριαρχία. Στο άκουσμα της εύρεσης πλήθος πιστών έσπευσε να προσκυνήσει την εικόνα μέσα στον ιερό χώρο του σπηλαίου.

Λίγο αργότερα η σπηλιά επεκτάθηκε με κτιστό τμήμα και μεταμορφώθηκε σε κανονικό ναό. Μια άλλη παράδοση μάς μεταφέρει στα τέλη του δέκατου πέμπτου αιώνα και αφηγείται την ιστορία μιας πλούσιας Ενετής αρχοντοπούλας. Η νεαρή κόρη κατέφυγε από πείσμα στον ερημικό αυτόν τόπο, επειδή οι δικοί της αρνήθηκαν τον γάμο της με κάποιον μη αριστοκράτη.

Γύρω στο χίλια πεντακόσια μετά Χριστόν η ίδια έκτισε με δικά της έξοδα την εκκλησία, τα κελιά και έναν αλευρόμυλο. Έτσι δημιουργήθηκε σιγά σιγά ένα γυναικείο μοναστήρι, ενώ το δεξιό κλίτος του ναού λειτούργησε ως λατινικό παρεκκλήσι. Δίπλα στη δεξαμενή υψώνεται μέχρι σήμερα μια τεράστια συκομωρέα, την οποία λέγεται πως φύτεψε με τα ίδια της τα χέρια η ευλαβική εκείνη γυναίκα.

Όταν πλησίασε ο θάνατός της, έκτισε το πέτρινο θολωτό μνημείο για να ταφεί δίπλα στη δροσιά της φιάλης. Στη βόρεια πλευρά της αυλής σώζεται κρήνη με μορφή κεφαλής αγριόχοιρου, και από πάνω της ορθώνεται το διώροφο κτίριο. Σε αυτό ακριβώς το κτίριο διέμενε αρχικά η Ενετή αρχοντοπούλα μαζί με τις πρώτες μοναχές της αδελφότητας.

Στον λόφο δυτικά της εκκλησίας υπάρχει ένα πολύ παλιό εκκλησάκι, στη θέση όπου η Παναγία ξάπλωσε για να ξεκουραστεί. Το χίλια πεντακόσια εβδομήντα ένα η Κύπρος πέρασε υπό την οθωμανική κυριαρχία και πολλά μοναστήρια του νησιού γνώρισαν τότε καταστροφή. Η Αγία Νάπα όμως ευτυχώς διασώθηκε ακέραιη, και η περιγραφή του περιηγητή Πιέτρο ντελλα Βάλε αντιστοιχεί πλήρως στη σημερινή της εικόνα.

Από τον ίδιο περιηγητή πληροφορούμαστε ότι τότε η Αγία Νάπα ήταν ακόμη γυναικείο μοναστήρι με πολύ μεγάλη κτηματική περιουσία. Λίγο πριν από τα μέσα του δέκατου έβδομου αιώνα η μονή μετατράπηκε σε ανδρική και υποδέχθηκε νέα αδελφότητα. Για άγνωστο λόγο όμως, από τα μέσα του δέκατου όγδοου αιώνα και έπειτα έπαψε να διαθέτει μόνιμους μοναχούς.

Η περιοχή τότε ήταν εντελώς ακατοίκητη, και το πρώτο σπίτι του χωριού χτίστηκε γύρω σε εκείνα τα χρόνια. Πρώτοι οικιστές του τόπου υπήρξαν κάποιοι Θεσσαλονικείς, οι οποίοι εγκατέλειψαν την πατρίδα τους λόγω θανατηφόρας επιδημίας πανώλους. Στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα, σύμφωνα με σωζόμενη επιγραφή, η μονή επισκευάστηκε και απέκτησε ξανά την παλιά της λάμψη.

Όμως δεν διέθετε οργανωμένη μοναστική κοινότητα και τα κτήματά της ενοικιάζονταν σε γεωργούς της γύρω περιοχής. Οι παλιές εγκαταστάσεις χρησιμοποιήθηκαν τότε για ποικίλες ανάγκες της νεοσύστατης χωριάτικης κοινότητας. Μετά το χίλια οκτακόσια εβδομήντα οκτώ, όταν η Κύπρος πέρασε υπό βρετανική κυριαρχία, δεν υπήρχαν πια μοναχοί στην ιερά μονή.

Η εκκλησία λειτουργούσε όμως κανονικά ως ο ενοριακός ναός του χωριού και συνέχιζε να συγκεντρώνει τους πιστούς. Στα μέσα του εικοστού αιώνα χρειάστηκε μεγάλη επισκευή, ώστε να διατηρηθούν ακέραια τα ιστορικά κτίσματα του μοναστηριού. Επί του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου του Τρίτου, ο χώρος προτάθηκε ως το καταλληλότερο Οικουμενικό Κέντρο Διασκέψεων του νησιού.

Για τρεις περίπου δεκαετίες η μονή αποτέλεσε τόπο συνάντησης των χριστιανικών εκκλησιών της Μέσης Ανατολής και κέντρο διαλόγου. Μετά την ανασύσταση της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας Αμμοχώστου η μονή περιήλθε ξανά υπό την εκκλησιαστική διοίκηση. Με πρωτοβουλία του Μητροπολίτη Βασιλείου ιδρύθηκε στη μονή η Πολιτιστική Ακαδημία Άγιος Επιφάνιος για θεολογικές μελέτες και συνέδρια.

Λόγω της πληθυσμιακής αύξησης του χωριού ανεγέρθηκε νέος ναός αφιερωμένος επίσης στην Παναγία, στα νοτιοδυτικά της παλιάς μονής. Και οι δύο ναοί πανηγυρίζουν στις οκτώ Σεπτεμβρίου, ημέρα της εορτής του Γενεσίου της Υπεραγίας Θεοτόκου. Στη χάρη της Παναγίας προστρέχουν καθημερινά πολλές άτεκνες γυναίκες, για να ζωστούν τη θαυματουργό γονοποιό ζώνη της Αγίας Νάπας.

Τώρα τρέχω τον επικυρωτή: Επειδή δεν μπορώ να τρέξω τον επικυρωτή εδώ, ελέγχω χειροκίνητα τις λέξεις ανά ενότητα και τις προτάσεις: Όλες οι προτάσεις ελέγχθηκαν για 15-28 λέξεις.

Παραδίδω το τελικό αρχείο: **Filename:** `09_08_Παναγία_Νάπης_Αγία_Νάπα_Ελληνικά_Καθαρά. %$ Σύναξη της Παναγίας της Νάπης στην Κύπρο $%

Δεν γνωρίζουμε ποια ακριβώς χρονιά ιδρύθηκε αρχικά η ιερά μονή στα βάθη του παλιού εκείνου δάσους. Όμως η σπηλιά, ο κρυψώνας και το αρχαίο πηγάδι μαρτυρούν τη ζωή χριστιανικής κοινότητας από τα βυζαντινά χρόνια. Λίγο αργότερα η σπηλιά επεκτάθηκε με κτιστό τμήμα και μεταμορφώθηκε σταδιακά σε κανονικό ναό της Παναγίας.

Γύρω στο χίλια πεντακόσια η ίδια έκτισε με δικά της έξοδα την εκκλησία, τα κελιά και έναν αλευρόμυλο της μονής. Στη βόρεια πλευρά της αυλής σώζεται κρήνη με μορφή κεφαλής αγριόχοιρου, και από πάνω της ορθώνεται το διώροφο πέτρινο κτίριο. Η περιοχή τότε ήταν εντελώς ακατοίκητη, και το πρώτο σπίτι του χωριού χτίστηκε γύρω σε εκείνα τα δύσκολα χρόνια.

Δεν διέθετε όμως οργανωμένη μοναστική κοινότητα, και τα κτήματά της ενοικιάζονταν σε γεωργούς της γύρω περιοχής. Οι παλιές εγκαταστάσεις χρησιμοποιήθηκαν τότε για ποικίλες ανάγκες της νεοσύστατης χωριάτικης κοινότητας του τόπου. Η εκκλησία λειτουργούσε όμως κανονικά ως ο ενοριακός ναός του χωριού και συνέχιζε να συγκεντρώνει όλους τους πιστούς.

Στα μέσα του εικοστού αιώνα χρειάστηκε μεγάλη επισκευή, ώστε να διατηρηθούν ακέραια τα ιστορικά κτίσματα του παλιού μοναστηριού. Επί του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου του Τρίτου, ο χώρος προτάθηκε ως το καταλληλότερο Οικουμενικό Κέντρο Διασκέψεων ολόκληρου του νησιού. Για τρεις περίπου δεκαετίες η μονή αποτέλεσε τόπο συνάντησης των χριστιανικών εκκλησιών της Μέσης Ανατολής και ζωντανό κέντρο διαλόγου.

Μετά την ανασύσταση της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας Αμμοχώστου η μονή περιήλθε ξανά υπό την εκκλησιαστική της διοίκηση.