Ένας στρατιώτης του ρωμαϊκού στρατού δέχτηκε να του τρυπήσουν τους αστραγάλους με σιδερένια εργαλεία για το όνομα του Χριστού. Έπειτα τον έδεσαν από τις ίδιες τις πληγές του και τον έσυραν ολόκληρα χιλιόμετρα μέχρι τον ποταμό Σάγαρι. Ο Άγιος Ευστάθιος καταγόταν από την πόλη της Άγκυρας και ανήκε στα λαμπρά στολίσματα της τοπικής Εκκλησίας εκείνης της εποχής.

Υπηρετούσε με τιμή στις τάξεις του στρατού, χωρίς όμως να κρύβει ποτέ την πίστη του στον Χριστό μπροστά στους συστρατιώτες του. Ζούσε ως θαρραλέος κήρυκας του Ευαγγελίου και ως ακούραστος εργάτης των εντολών του Κυρίου μέσα στην καθημερινή του ζωή. Κάποιοι όμως τον κατήγγειλαν στον έπαρχο της πόλεως Κορνήλιο, ο οποίος διέταξε αμέσως τη σύλληψή του.

Οι στρατιώτες τον οδήγησαν δεμένο ενώπιον του άρχοντα για να ανακριθεί δημόσια ως χριστιανός. Στην ανάκριση που ακολούθησε, ο μάρτυρας στάθηκε όρθιος και ομολόγησε με παρρησία την πίστη του στον Σωτήρα Χριστό. Δεν δίστασε ούτε στιγμή, ούτε φοβήθηκε τις απειλές του επάρχου, ούτε υποχώρησε μπροστά στα φοβερά βασανιστήρια που του υποσχέθηκαν.

Έτσι, ο Κορνήλιος εξοργίστηκε και αποφάσισε να τον τιμωρήσει με την πιο βάρβαρη και απάνθρωπη ποινή που γνώριζε. Στην αρχή τον χτύπησαν ανελέητα μπροστά στα μάτια του ίδιου του επάρχου, χωρίς κανένα ίχνος ευσπλαχνίας ή ανθρωπιάς. Έπειτα του τρύπησαν τους αστραγάλους με αιχμηρά εργαλεία και πέρασαν μέσα από τις ανοιχτές πληγές χοντρό σχοινί.

Με αυτόν τον φρικτό τρόπο τον έσερναν δεμένο πίσω από άλογα, από την πόλη της Άγκυρας μέχρι τις όχθες του ποταμού Σάγαρι. Ο ίδιος ο Κορνήλιος ακολουθούσε από κοντά τη φρικιαστική πομπή, για να απολαύσει την ταπείνωση και τον πόνο του Αγίου. Όταν έφτασαν στο ποτάμι, οι στρατιώτες έβαλαν τον μάρτυρα μέσα σε ένα ξύλινο κιβώτιο και το πέταξαν στα ορμητικά νερά.

Νόμιζαν πως έτσι θα τελείωνε για πάντα η ζωή του πιστού στρατιώτη του Χριστού μέσα στα βάθη του ποταμού. Όμως ένας άγγελος Κυρίου εμφανίστηκε από τον ουρανό και μετέφερε με θαυμαστό τρόπο το κιβώτιο στη στεριά. Ο Άγιος βρέθηκε ζωντανός και αβλαβής μέσα στο ξύλινο σεντούκι, χωρίς καμία βλάβη στο σώμα του.

Καθισμένος μέσα έψαλλε με δυνατή φωνή τον ενενηκοστό ψαλμό: «Ο κατοικών εν βοηθεία του Υψίστου εν σκέπη του Θεού του ουρανού αυλισθήσεται». Όταν ο έπαρχος Κορνήλιος είδε με τα μάτια του το θαύμα που έγινε πλάι στον ποταμό, ένιωσε ντροπιασμένος και ηττημένος. Δεν άντεξε τη συντριβή της δύναμής του μπροστά στον αδύναμο φαινομενικά μάρτυρα και στην παρουσία του ζωντανού Θεού.

Τράβηξε λοιπόν το ίδιο του το ξίφος από τη θήκη και αυτοκτόνησε εκεί, μπροστά στους στρατιώτες και τους θεατές. Ο Άγιος Ευστάθιος, ελεύθερος πλέον από τα δεσμά του διώκτη, σήκωσε τα χέρια του προς τον ουρανό και προσευχήθηκε θερμά στον Κύριο. Τότε ένα περιστέρι κατέβηκε από τα ύψη κρατώντας τα Άχραντα Μυστήρια του Χριστού για τον πιστό δούλο του.

Από τα χέρια του αγγέλου που εμφανίστηκε ξανά κοινώνησε των Τιμίων Δώρων για τελευταία φορά στη ζωή του. Έπειτα, με γαλήνη και βαθιά ειρήνη στην ψυχή του, παρέδωσε το πνεύμα του στα χέρια του Δημιουργού. Οι πιστοί χριστιανοί της περιοχής παρέλαβαν με ευλάβεια το τίμιο σώμα του και το μετέφεραν πίσω στην πατρίδα του.

Τα ιερά λείψανα του μάρτυρα ενταφιάστηκαν με τιμές στην πόλη της Άγκυρας, όπου τιμάται έκτοτε η μνήμη του στις είκοσι οκτώ Ιουλίου. Τώρα θα εκτελέσω την επικύρωση: Παρακαλώ, Πάτερ Χαράλαμπε, να εκτελέσετε τον επικυρωτή ώστε να επιβεβαιωθεί η συμμόρφωση με όλους τους κανόνες.