Η Παναγία η Καμαριώτισσα της Σαμοθράκης

Ένα μεταλλικό κουτί ερμητικά κλεισμένο ταξίδευε μόνο του στα κύματα του Αιγαίου και έλαμπε σαν χρυσάφι κάτω από τον ήλιο της άνοιξης. Μέσα του κρυβόταν η ιερή εικόνα της Παναγίας, που οι πιστοί είχαν ρίξει στη θάλασσα για να γλιτώσει από τη μανία των εικονομάχων. Στη Σαμοθράκη, και πιο συγκεκριμένα στο βορειοδυτικό λιμάνι του νησιού, λίγοι ψαράδες μάζευαν τα δίχτυα τους κατά τα ξημερώματα μιας ημέρας του ένατου αιώνα μετά Χριστόν.

Ξαφνικά διέκριναν στο βάθος του ορίζοντα ένα φως λαμπερό, χωρίς όμως να μπορούν να ξεχωρίσουν τίποτε πάνω στη θάλασσα. Όσο περνούσε η ώρα, το φως γινόταν πιο ζωηρό και η περιέργεια των ανθρώπων μεγάλωνε όλο και περισσότερο. Οι ακτίνες που σκόρπιζε έμοιαζαν με αντανακλάσεις πλεούμενου που τραβούσε για το μικρό λιμάνι του νησιού.

Σταμάτησαν τη δουλειά τους και άρχισαν να συζητούν, ο καθένας με τη δική του ερμηνεία και φαντασία για το παράξενο θέαμα. Άλλοι σκαρφάλωναν στους βράχους, άλλοι ανέβαιναν στα δέντρα, για να δουν καλύτερα το μυστήριο. Επειδή δεν κατάφερναν να διακρίνουν τι ακριβώς πλησίαζε, αποφάσισαν τελικά να ρίξουν τις βάρκες τους στη θάλασσα.

Στη μία μπήκαν δύο αδέλφια, ο μεγαλύτερος Παύλος μαζί με τον μικρότερο Ραξή, ενώ στην άλλη επέβαινε μόνος του ένας ψαράς ονόματι Λάμπρος. Τραβούσαν κουπί με δύναμη και πλησίαζαν συνεχώς το μυστηριώδες αντικείμενο που έλαμπε μπροστά τους. Όταν έφτασαν κοντά εκατό οργιές από τη στεριά, σταμάτησαν ξαφνικά να κωπηλατούν, σαν να υπήρχε κάποιο σύνθημα μεταξύ τους.

Αργότερα ομολόγησαν πως τα χέρια τους είχαν παραλύσει εκείνη τη στιγμή, αλλά κανείς δεν τόλμησε να μιλήσει στον άλλον. Έμοιαζαν με ανθρώπους που περίμεναν, χωρίς να ξέρουν τι ακριβώς θα συναντούσαν μπροστά τους. Πράγματι, το μικρό αντικείμενο που χρύσιζε από τις ακτίνες του ήλιου, σπρωγμένο από το ρεύμα της θάλασσας, ήρθε μόνο του ανάμεσα στις δύο βάρκες.

Οι ψαράδες το πλεύρισαν αμέσως και αντίκρισαν μπροστά τους ένα μεταλλικό κουτί κλεισμένο με προσοχή. Ο Ραξής το σήκωσε και το κράτησε στην αγκαλιά του, ενώ ο αδελφός του τραβούσε με δύναμη κουπί προς την ακτή. Στη στεριά τους περίμεναν με αγωνία οι υπόλοιποι κάτοικοι του ορμίσκου.

Έδεσαν γρήγορα τις βάρκες και έσπευσαν με βιασύνη να ανοίξουν το παράξενο μεταλλικό κιβώτιο. Καθένας έκανε στο μυαλό του υποθέσεις για κάποιον κρυμμένο θησαυρό μέσα στο κλεισμένο εκείνο σκεύος. Πράγματι, βρήκαν θησαυρό ανυπολόγιστης αξίας μπροστά τους, αλλά πολύ διαφορετικό από αυτόν που είχαν φανταστεί.

Μέσα στο κουτί βρισκόταν μια ιερή εικόνα με τη σεβάσμια μορφή της Θεομήτορος, η οποία κρατούσε στην αγκαλιά της τον Υιό και Κύριό μας Ιησού Χριστό. Στα χέρια του ο Κύριος κρατούσε το σύμπαν και η εικόνα έφερε γραμμένο τον τίτλο «Παναγία η Καμαριώτισσα». Μεγάλο δέος κατέλαβε τις ψυχές όλων εκείνη τη στιγμή και με χαρά ανέκφραστη δόξασαν τον Πανάγαθο Θεό.

Έβγαλαν αμέσως από τις αποσκευές τους ένα καθαρό υφαντό και το έστρωσαν πάνω στην κουπαστή μιας βάρκας. Εκεί απόθεσαν τη σεβάσμια εικόνα και την προσκύνησαν όλοι μαζί με βαθύ φόβο και ευλάβεια. Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με την παράδοση, συνέβη στις αρχές του ένατου αιώνα μετά Χριστόν.

Στο γεύμα που ακολούθησε το μεσημέρι, οι κάτοικοι συζητούσαν με προσοχή πού θα τοποθετούσαν την ιερή εικόνα της Αειπαρθένου. Αρχικά σκέφτηκαν να την κρατήσουν σε κάποιο σπίτι, επειδή στα μέρη τους δεν υπήρχε κανένα αξιόλογο οίκημα. Όμως αργότερα άλλαξαν γνώμη και αποφάσισαν από κοινού να την εγκαταστήσουν στον τόπο όπου είχε φτάσει μόνη της η Παναγία.

Έτσι ανέβηκαν σαράντα βήματα πιο πάνω από την παραλία και βρήκαν εκεί ερείπια από έναν παλαιό ναό. Πάνω στα ερείπια αυτά έφτιαξαν μια θέση σαν θρόνο για την Κυρία του Ουρανού και τοποθέτησαν εκεί την ιερή εικόνα. Όλα αυτά έγιναν την Πέμπτη της Διακαινησίμου εβδομάδας, λίγες ημέρες μετά το Άγιο Πάσχα.

Γι’ αυτό και από τότε, την ίδια ημέρα κάθε χρόνο, τελείται πανήγυρις προς τιμήν της Θεοτόκου. Όλος ο λαός του νησιού συμμετέχει στη γιορτή, που είναι γνωστή με το όνομα «Το πανηγύρι της Καμαριώτισσας». Οι ψαράδες και οι κάτοικοι φρόντισαν με λατρεία την Πανάχραντο, ώστε να μη λείψει ποτέ θυμίαμα και λάδι.

Με το πέρασμα του χρόνου χτίστηκε ένα μικρό εκκλησάκι στο σημείο όπου είχε στηθεί ο θρόνος της Παναγίας. Αργότερα ευπρεπίστηκε περισσότερο, ώστε όλοι οι Σαμοθρακίτες να προσέρχονται και να ασπάζονται με ευλάβεια τη θαυματουργό εικόνα. Στους δύσκολους καιρούς και στις χαλεπές στιγμές, η Παναγία αποδείχτηκε προστάτιδα όσων βρίσκονταν σε κίνδυνο.

Έγινε φύλακας για τους ανήμπορους και συγκυβερνήτης για όσους ταξίδευαν με τα πλοία τους στη θάλασσα. Από τότε, οι κάτοικοι του νησιού συνήθιζαν να λένε ο ένας στον άλλον: «πάμε να ανάψουμε μια λαμπάδα στην Καμαριώτισσα». Τα θαύματα της Παναγίας είναι τόσα πολλά, που καμία γλώσσα δεν μπορεί να τα απαριθμήσει με ακρίβεια.

Χαρίζει το φως στους τυφλούς, ελευθερώνει τους δαιμονισμένους και θεραπεύει με τη χάρη της κάθε ασθενή. Εισακούει τα παρακάλια των άτεκνων γυναικών και τους χαρίζει το παιδί που με δάκρυα ζητούν. Διασώζει τους ναυτικούς από τους κινδύνους της θάλασσας και απαλύνει τον πόνο όσων υποφέρουν.

Έγινε στολίδι και κόσμημα του νησιού, ελπίδα και παρηγοριά για όλους τους πιστούς της. Ας είναι ευλογημένη η χάρη της σε κάθε ψυχή που με πίστη την επικαλείται. Το κείμενο παραδίδεται ως αρχείο `04_16_Παναγία_Καμαριώτισσα_Σαμοθράκης.