Τετάρτη της Διακαινησίμου και η Εικόνα της Κασπέροβα

Στη Μεγάλη Παρασκευή του χιλίων οκτακοσίων πενήντα τέσσερα, η πολιορκημένη Οδησσός γλίτωσε από τον εχθρικό στόλο, καθώς η ιερή εικόνα της Παναγίας της Κασπέροβα περιφερόταν στους δρόμους της. Μια άλλη νύχτα, τον Φεβρουάριο του χιλίων οκτακοσίων σαράντα, η ίδια εικόνα έλαμψε ξαφνικά μέσα στο σπίτι μιας πονεμένης γυναίκας που ζητούσε παρηγοριά. Η Τετάρτη της Διακαινησίμου είναι ημέρα γεμάτη πασχαλινή χαρά, αφιερωμένη σε πολλές μνήμες της Ορθόδοξης παράδοσης.

Η Εκκλησία τιμά σήμερα τους οσίους πατέρες που έλαμψαν στο θεοβάδιστο όρος Σινά, εκεί όπου ο Μωυσής δέχθηκε τον νόμο από τα χέρια του Θεού. Η μνήμη αυτή καθιερώθηκε επίσημα από την Εκκλησία της Ρωσίας τη δεκάτη εβδόμη Απριλίου του χιλίων εννιακοσίων ενενήντα επτά. Μαζί με τους Σιναΐτες πατέρες, η Εκκλησία τιμά και δύο τοπικούς αγίους της Άρτας, τον Άγιο Θεοχάρη και τον Άγιο Απόστολο.

Ο Άγιος Θεοχάρης κοιμήθηκε το χίλια οκτακόσια σαράντα πέντε και υπήρξε δάσκαλος στο Κομπότι της Άρτας, όπου φώτιζε με τη διδασκαλία του τα παιδιά της περιοχής. Ο Άγιος Απόστολος κοιμήθηκε λίγο αργότερα και οι ιερές εικόνες τους φυλάσσονται στον ναό της Αγίας Σοφίας στην Άρτα. Την ίδια ημέρα η Εκκλησία τιμά την ιερή εικόνα της Παναγίας της Κασπέροβα, που έχει μια συγκινητική και θαυμαστή ιστορία αιώνων.

Η παράδοση αναφέρει ότι την έφερε στη Χερσώνα κάποιος Σέρβος από την Τρανσυλβανία, στα τέλη του δεκάτου έκτου αιώνα. Από γενιά σε γενιά η εικόνα περνούσε μέσα στην ίδια οικογένεια, ως πολύτιμη ευλογία και προστασία για κάθε νέο παιδί. Έτσι έφτασε το χίλια οκτακόσια εννέα στα χέρια μιας ευσεβούς γυναίκας στη Χερσώνα, της κυρίας Κασπέροβα, που έδωσε και το όνομά της στην εικόνα.

Μια νύχτα του Φεβρουαρίου του χιλίων οκτακοσίων σαράντα, η γυναίκα προσευχόταν μπροστά στην εικόνα γεμάτη πόνους και θλίψεις. Ζητούσε παρηγοριά από την Παναγία για τα πολλά βάσανα που είχε δεχθεί η οικογένειά της εκείνη την περίοδο. Ξαφνικά παρατήρησε κάτι εκπληκτικό στο πρόσωπο της Θεοτόκου, καθώς κοίταζε με δάκρυα την παλιά εικόνα.

Τα χαρακτηριστικά της μορφής, σκοτεινιασμένα από τους πολλούς αιώνες και τη φθορά του χρόνου, έλαμψαν ξαφνικά με θαυμαστό φως. Σύντομα η φήμη του γεγονότος απλώθηκε παντού και η εικόνα δοξάστηκε με πλήθος θαυμάτων μέσα στις καρδιές των πιστών. Όταν ξέσπασε ο Κριμαϊκός Πόλεμος, ανάμεσα στο χίλια οκτακόσια πενήντα τρία και το χίλια οκτακόσια πενήντα έξι, η Οδησσός βρέθηκε σε μεγάλο κίνδυνο.

Εχθρικές δυνάμεις πολιόρκησαν την πόλη από τη θάλασσα και οι κάτοικοι ζούσαν μέρα και νύχτα μέσα στον φόβο. Τότε οι πιστοί πήραν την ιερή εικόνα της Παναγίας της Κασπέροβα και την περιέφεραν σε λιτανεία μέσα στους δρόμους της πόλης. Τη Μεγάλη και Αγία Παρασκευή, η Οδησσός σώθηκε με θαυμαστό τρόπο από την καταστροφή, χωρίς να πάθει κάποια ζημιά.

Από τότε ψάλλεται κάθε Παρασκευή Ακάθιστος Ύμνος μπροστά στην εικόνα, μέσα στον Καθεδρικό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Οδησσό. Η εικόνα είναι ζωγραφισμένη με λάδι πάνω σε ύφασμα, στερεωμένο σε ξύλινη επιφάνεια, σύμφωνα με την παλιά εικονογραφική τέχνη. Η Παναγία κρατά τον Υιό της στον αριστερό της βραχίονα, ενώ το θείο Βρέφος βαστά στα χέρια του ένα τυλιγμένο ειλητάριο.

Στη μία πλευρά της εικόνας βρίσκεται ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και στην άλλη η Αγία Τατιανή, μάλλον προστάτες των αρχικών κατόχων. Η ιερή εικόνα της Κασπέροβα τιμάται και την πρώτη Οκτωβρίου, τη εικοστή ενάτη Ιουνίου και την Τετάρτη της Διακαινησίμου.