Ο Ιερομάρτυρας Αρτέμων της Λαοδικείας

Δύο ελάφια και έξι αγριογάιδαρα ακολουθούσαν τον γέροντα πρεσβύτερο σαν ήμερα αρνιά, υπακούοντας μόνο στον λόγο του Χριστού που έβγαινε από τα χείλη του. Στην ίδια πόλη, ένα ελάφι μίλησε με ανθρώπινη φωνή και αποκάλυψε στον επίσκοπο τη σύλληψη του δούλου του Θεού. Ο Άγιος Αρτέμων έζησε στα δύσκολα χρόνια του αυτοκράτορα Διοκλητιανού, όταν ξέσπασε σφοδρός διωγμός κατά των χριστιανών σε όλη την επικράτεια.

Καταγόταν από τη Λαοδίκεια της Συρίας και αφιερώθηκε στην Εκκλησία από τα νεανικά του χρόνια με μεγάλο ζήλο και ταπείνωση. Δεκαέξι ολόκληρα χρόνια υπηρέτησε ως αναγνώστης στον ναό του Θεού, διαβάζοντας τα ιερά κείμενα μπροστά στο εκκλησίασμα. Για τον ζήλο του ο επίσκοπος Σισίνιος τον χειροτόνησε διάκονο και υπηρέτησε στη θέση αυτή είκοσι οκτώ χρόνια.

Έπειτα δέχτηκε τη χάρη της ιερωσύνης και επί τριάντα τρία χρόνια κήρυττε ακούραστα τον Χριστό ανάμεσα στους ειδωλολάτρες. Όταν εκδόθηκε το αυτοκρατορικό διάταγμα που υποχρέωνε τους πιστούς να θυσιάζουν στα είδωλα, ο Αρτέμων ήταν ήδη γέροντας. Παρά την ηλικία του, διατηρούσε την ψυχή του φλογερή και ακλόνητη απέναντι σε κάθε δοκιμασία που τον περίμενε.

Μόλις μαθεύτηκε πως ο στρατιωτικός απεσταλμένος Πατρίκιος ετοιμαζόταν να φτάσει στη Λαοδίκεια, ο επίσκοπος Σισίνιος πήρε μαζί του τον πρεσβύτερο Αρτέμωνα και άλλους πιστούς. Μπήκαν νύχτα στον ναό της Αρτέμιδος και συνέτριψαν όλα τα είδωλα, μετατρέποντας τα σε σκόνη και στάχτη. Έπειτα συγκέντρωσαν το ποίμνιο στην εκκλησία και στήριξαν τους χριστιανούς να μείνουν σταθεροί στην πίστη χωρίς να φοβηθούν τις απειλές των βασανιστών.

Όταν ο Πατρίκιος έφτασε στην πόλη, διοργάνωσε γιορτές πέντε ημερών προς τιμή των ψεύτικων θεών και πρόσφερε θυσία στον Απόλλωνα. Μπαίνοντας ύστερα στον ναό της Αρτέμιδος, βρήκε τα είδωλα συντριμμένα και κατάλαβε την αλήθεια. Έμαθε αμέσως πως ο επίσκοπος Σισίνιος μαζί με τον Αρτέμωνα είχαν προχωρήσει σε αυτή τη γενναία πράξη πίστης.

Καβάλησε λοιπόν το άλογο και κατευθύνθηκε προς την εκκλησία, συνοδευόμενος από οπλισμένους στρατιώτες, για να εκτελέσει τους χριστιανούς. Καθώς πλησίαζε όμως τον τόπο, ένα ξαφνικό ρίγος τον κυρίευσε και έπεσε από τη σέλα του αλόγου. Αμέσως μετά ξέσπασε πάνω του φοβερός πυρετός και μεταφέρθηκε σε κοντινό σπίτι σχεδόν αναίσθητος.

Εκεί παραδέχτηκε στους ανθρώπους του πως ο Θεός των χριστιανών τον τιμωρούσε για την ασέβεια του. Τα είδωλα στα οποία προσευχόταν δεν μπόρεσαν να του δώσουν την παραμικρή ανακούφιση από τους πόνους που τον κατέτρωγαν. Έστειλε λοιπόν αγγελιοφόρους στον επίσκοπο Σισίνιο, υποσχόμενος να στήσει χρυσό άγαλμα του στη μέση της πόλης.

Ο άγιος επίσκοπος του απάντησε πως κρατά το χρυσάφι του και, αν πιστέψει στον Χριστό, θα γιάνει αμέσως. Από τον φόβο του θανάτου ο Πατρίκιος ομολόγησε πως πιστεύει στον Χριστό και η αρρώστια έφυγε από πάνω του ολοκληρωτικά. Η ψυχή του όμως παρέμεινε πωρωμένη και αμετάβλητη, καθώς το θαύμα δεν άγγιξε καθόλου τον σκληρό εσωτερικό του κόσμο.

Δεν τόλμησε να σηκώσει χέρι κατά του επισκόπου, εφάρμοσε όμως το αυτοκρατορικό διάταγμα στους χριστιανούς της Καισάρειας. Καθώς πορευόταν προς εκείνη την πόλη, συνάντησε στον δρόμο τον πρεσβύτερο Αρτέμωνα. Πίσω του ακολουθούσαν δύο ελάφια και έξι αγριογάιδαρα, σαν ήρεμα κοπάδι κάτω από το βλέμμα του Χριστού.

Ο Πατρίκιος ρώτησε με απορία πώς κατάφερε ο γέροντας να συγκρατεί τα άγρια αυτά πλάσματα δίπλα του. Ο άγιος αποκρίθηκε πως τα κρατά κοντά του με τον λόγο του Χριστού του και τίποτε άλλο. Όταν ο Πατρίκιος έμαθε πως ο γέροντας ιερέας είχε συντρίψει τα είδωλα της Αρτέμιδος, διέταξε αμέσως τη σύλληψη του.

Τον φόρτωσε με βαριές αλυσίδες και τον οδήγησε προς την Καισάρεια κάτω από αυστηρή στρατιωτική φρουρά. Ο Αρτέμων όμως, χωρίς ίχνος φόβου, έδωσε εντολή στα ζώα να επιστρέψουν στον επίσκοπο Σισίνιο. Όταν τα ζώα έφτασαν στην εκκλησία, ένα ελάφι έλαβε από τον Θεό τη χάρη της ομιλίας και μίλησε καθαρά.

Φανέρωσε στον επίσκοπο τη σύλληψη του δούλου του Θεού και τη μεταφορά του δεμένου στην Καισάρεια. Ο επίσκοπος, αν και έμεινε έκπληκτος από το θαύμα, στενοχωρήθηκε βαθιά για τον αγαπημένο του συνεργάτη. Έστειλε τον διάκονο Φιλέα να ταξιδέψει ως την Καισάρεια και να επιβεβαιώσει όσα είχε μεταφέρει το ελάφι.

Εκεί ο Πατρίκιος έσυρε τον Αρτέμωνα σε δίκη και τον πίεσε να θυσιάσει στον ναό του Ασκληπιού. Μέσα στο ειδωλολατρικό αυτό ιερό φωλιάζαν πολλά δηλητηριώδη φίδια, που τα τάιζαν μία φορά τον χρόνο οι ιερείς. Ο γέροντας πρεσβύτερος δέχτηκε χωρίς δισταγμό την πρόσκληση και ζήτησε να πάνε όλοι μαζί στον ναό.

Ο ιερέας Βιτάλιος άνοιξε με τρόμο την πύλη, αφού πρώτα θυμίαμα και προσευχή προηγήθηκαν. Ο Αρτέμων μπήκε μέσα κάνοντας το σημείο του σταυρού και τα φίδια έμειναν στη στιγμή ακίνητα. Επικαλούμενος το όνομα του Ιησού Χριστού, διέταξε τα ερπετά να βγουν έξω και να ακολουθήσουν τα βήματα του.

Όταν ο λαός είδε τα φίδια να ξεχύνονται από τον ναό, τρόμαξε και άρχισε να τρέχει προς κάθε κατεύθυνση. Ο άγιος όμως τους σταμάτησε και τα θανάτωσε όλα με ένα μόνο φύσημα της αγίας του πνοής. Ένα από εκείνα τα ερπετά είχε μήκος είκοσι πέντε πήχεις και πλάτος πέντε ολόκληρων πηχών.

Ο ιερέας Βιτάλιος ομολόγησε με δυνατή φωνή τη δύναμη του χριστιανικού Θεού και ζήτησε από τον Αρτέμωνα το βάπτισμα. Ο Πατρίκιος όμως, τυφλωμένος από κακία, θεώρησε το γεγονός μαγεία και διέταξε νέες φρικτές δοκιμασίες. Τοποθέτησε τον άγιο πάνω σε πυρακτωμένο σιδερένιο τηγάνι και τον τρυπούσε με αναμμένες σιδερένιες ράβδους χωρίς οίκτο.

Ο μάρτυρας, υψώνοντας τα μάτια του στον ουρανό, παρακαλούσε τον Κύριο να του χαρίσει υπομονή και δύναμη. Τότε το ελάφι που είχε μιλήσει στη Λαοδίκεια έφτασε ξανά κοντά στα πόδια του ματωμένου γέροντα. Έγλειφε με στοργή τις πληγές του και έλαβε δεύτερη φορά τον λόγο για να ελέγξει τον τύραννο.

Στράφηκε προς τον Πατρίκιο και προφήτευσε πως δύο πουλιά θα τον αρπάξουν και θα τον ρίξουν σε καζάνι με βραστή πίσσα. Εκείνος γέμισε με μανία και διέταξε τους στρατιώτες να ρίξουν βέλη πάνω στο ζώο που μιλούσε. Το ελάφι ωστόσο ξέφυγε μέσα από τα τόξα και χάθηκε ανάμεσα στα δέντρα της πεδιάδας.

Ο τύραννος, φοβούμενος πως τα θαύματα θα έφερναν περισσότερους πιστούς κοντά στον μάρτυρα, αποφάσισε να τον εκτελέσει αμέσως. Διέταξε λοιπόν να γεμίσουν ένα τεράστιο καζάνι με πίσσα και να την βράσουν σε δυνατή φωτιά. Έφιππος πλησίασε ο ίδιος για να επιβεβαιώσει αν η πίσσα έβραζε αρκετά για την εκτέλεση.

Εκείνη ακριβώς τη στιγμή δύο άγγελοι με μορφή αετών κατέβηκαν από τον ουρανό. Άρπαξαν τον Πατρίκιο και τον έριξαν μέσα στο καζάνι, όπου διαλύθηκαν ακόμη και τα ίδια του τα οστά. Ο στρατός και ο λαός σκόρπισαν πανικόβλητοι, ενώ ο άγιος Αρτέμων δοξολογούσε ήρεμος τον αληθινό Θεό.

Καθώς προσευχόταν γονατιστός, ανάβλυσε από το χώμα μπροστά στα πόδια του πηγή με δροσερό νερό. Στο σημείο αυτό συγκεντρώθηκαν ο ιερέας Βιτάλιος και πολλοί ειδωλολάτρες, ζητώντας με δάκρυα το άγιο βάπτισμα. Το πρωί ο γέροντας κοινώνησε τους νεοφώτιστους με το Σώμα και το Αίμα του Χριστού.

Τους παρακάλεσε να μείνουν ακλόνητοι στην αγάπη του Σωτήρα και να μην χωριστούν ποτέ από την πίστη τους. Ο επίσκοπος της Καισάρειας έσπευσε κοντά του και αργότερα ανέγειρε ναό στον τόπο της ομολογίας του. Από τους βαπτισμένους εκείνους χειροτονήθηκαν διάκονοι και πρεσβύτεροι, ενώ ο Βιτάλιος έγινε επίσκοπος της Παλαιστίνης κατόπιν θείας προτροπής.

Φωνή από τον ουρανό πρόσταξε τον Αρτέμωνα να μεταβεί στη Μικρά Ασία, σε τόπο γνωστό ως Βούλη. Εκεί θα συναντούσε τον Αλέξανδρο και τη μητέρα του Πυρωνία, για να βοηθήσει πολλούς ψυχικά και σωματικά. Ένας άγγελος Κυρίου τον άρπαξε και τον μετέφερε στον τόπο που είχε αποκαλυφθεί στο όραμα του.

Στη νέα του πατρίδα ελευθέρωσε δαιμονισμένους, θεράπευσε ασθενείς και οδήγησε πολλούς στην πίστη του Χριστού. Με τη διδασκαλία του φώτισε ψυχές βυθισμένες στο σκοτάδι και τις στήριξε με την αγάπη του ευαγγελίου. Τελικά οι ειδωλολάτρες τον συνέλαβαν την ώρα του κηρύγματος και τον αποκεφάλισαν με ξίφος.

Έτσι ο γενναίος γέροντας πέρασε στις αιώνιες σκηνές, για να λάβει από τον Χριστό τον στέφανο της δόξας.