Η Παναγία Ρόδον Αμάραντον της Πειραϊκής

Γύρω στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, ένας απλός ψαράς ανέσυρε από τα βράχια της Πειραϊκής μια παλιά θαυμαστή εικόνα της Παναγίας. Η μορφή έδειχνε τη Θεοτόκο να κρατά τον μικρό Χριστό, ο οποίος βαστούσε στο χέρι του ένα ολάνθιστο ρόδο. Το γεγονός διαδόθηκε γρήγορα στην παράλια συνοικία και συγκίνησε όλους τους κατοίκους της περιοχής.

Η ευλαβής οικογένεια Κατσαρού θέλησε να προσφέρει στην εικόνα έναν αντάξιο τόπο για να λατρεύεται από τους πιστούς. Με δικά της έξοδα και με μεγάλη προθυμία ανήγειρε ένα μικρό ιδιωτικό παρεκκλήσι κοντά στη θάλασσα. Σε αυτό το ταπεινό οίκημα στεγάστηκε η παλαιά εικόνα και ονομάστηκε Παναγία Ρόδον Αμάραντον.

Οι κάτοικοι της περιοχής έτρεχαν εκεί καθημερινά για να προσευχηθούν και να αναθέσουν στην Παναγία τους πόνους τους. Πολύ σύντομα η φήμη του παρεκκλησίου ξεπέρασε τα όρια της μικρής γειτονιάς της Πειραϊκής. Όλο και περισσότεροι πιστοί κατέφθαναν για να προσκυνήσουν την εικόνα και να ζητήσουν τη μεσιτεία της Θεοτόκου.

Με τα χρόνια έγινε φανερό ότι ο μικρός χώρος δεν επαρκούσε πια για το πλήθος των προσκυνητών. Η ανάγκη για μια κανονική ενορία άρχισε σταδιακά να ωριμάζει στις καρδιές των κατοίκων. Στα πρώτα εκείνα χρόνια η ευρύτερη περιοχή του Πειραιά υπαγόταν εκκλησιαστικά στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών.

Η ανάγκη για μια νέα ενορία στην Πειραϊκή έγινε όλο και πιο επιτακτική με το πέρασμα του χρόνου. Τη λύση έδωσε η γενναιόδωρη δωρεά της οικογένειας Κουτσοδόντη, που παραχώρησε το οικόπεδο για την ανέγερση του ναού. Στην πρώτη του μορφή ο ιερός οίκος κτίστηκε ως ισόγειο κτίσμα και έγινε ο πυρήνας της νέας κοινότητας.

Χρειάστηκαν όμως πολλοί αγώνες, κόποι και θυσίες για να εκδοθεί τελικά η σχετική άδεια από τις αρχές. Η άδεια δόθηκε επί δημαρχίας Σκυλίτση και επέτρεψε στο έργο να προχωρήσει σε νέα φάση. Τη χρονιά χίλια εννιακόσια εβδομήντα τρία ο μακαριστός Μητροπολίτης Πειραιώς Χρυσόστομος ο Πρώτος τέλεσε τα θυρανοίξια του νέου ναού.

Έτσι παραδόθηκε επίσημα προς λατρεία στους ενορίτες της Πειραϊκής και άρχισε η κανονική του λειτουργία. Λίγο πριν από τα θυρανοίξια ένα αρχιερατικό γράμμα της Αρχιεπισκοπής Αθηνών ανακήρυξε τον ναό αυτοτελή ενορία. Η νέα ενορία πήρε επίσημα το όνομα της Παναγίας Ρόδον Αμάραντον και ξεκίνησε τον δικό της δρόμο.

Η πορεία της θα συνέχιζε με μεγαλύτερα έργα και πιο φιλόδοξα σχέδια στα επόμενα χρόνια. Ο πρώτος ναός λειτούργησε κανονικά μέχρι το έτος χίλια εννιακόσια ογδόντα τρία, οπότε ξεκίνησε νέα φάση. Τότε το εκκλησιαστικό συμβούλιο αποφάσισε να ανεγερθεί ένας λαμπρότερος και μεγαλύτερος ναός πάνω από το ισόγειο.

Στα χρόνια εκείνα διακόνησαν αρκετοί ιερείς, που ο καθένας άφησε τη δική του προσωπική σφραγίδα στον ιερό αυτό τόπο. Μνημονεύονται ο αείμνηστος πατήρ Αντώνιος και ο πατήρ Μάξιμος, ο οποίος αργότερα έγινε Μητροπολίτης Σερρών. Ακολούθησαν ο πατήρ Μιχαήλ Βασιλάκης, ο πατήρ Χαράλαμπος Πετρόγγονας και ο πατήρ Ευάγγελος Μισαργόπουλος.

Στη συνέχεια διακόνησαν ο πατήρ Ιάκωβος Φραγκιαδάκης, ο αείμνηστος πατήρ Στέφανος Μιχαηλίδης και ο πατήρ Αντώνιος Βάλβης. Στον κατάλογο προστίθενται ακόμη ο πατήρ Γερμανός Αδραχτάς και ο πατήρ Βενέδικτος, που εργάστηκε με ζήλο για την ανέγερση. Η αποπεράτωση του νέου, μεγαλύτερου ναού, όπως τον βλέπουμε σήμερα, διήρκεσε δύο ολόκληρα χρόνια εντατικής εργασίας.

Προϊστάμενος κατά τα έτη εκείνα και μέχρι σήμερα παραμένει ο πατήρ Μιχαήλ Χαλάς με μεγάλη αφοσίωση. Συνεφημέριός του στη διακονία της ενορίας υπηρετεί επί σειρά ετών ο πατήρ Ιωάννης Μαυροκουκουλάκης. Έτσι η ενορία διατήρησε ζωντανή τη λατρευτική και ποιμαντική της παρουσία μέσα στα χρόνια των ανακαινίσεων.

Τη χρονιά χίλια εννιακόσια ογδόντα έξι ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιώς Καλλίνικος τέλεσε τα θυρανοίξια και τα εγκαίνια του νέου ναού. Από τότε ο λαμπρός ιερός ναός της Παναγίας Ρόδον Αμάραντον στέκει υπερήφανος στην Πειραϊκή, σύμβολο πίστης και ευλάβειας. Η ενορία πανηγυρίζει κάθε χρόνο την Παρασκευή του Ακαθίστου Ύμνου, με ιδιαίτερη κατάνυξη και μεγάλη συμμετοχή πιστών.

Οι κάτοικοι της περιοχής συγκεντρώνονται γύρω από την παλαιά θαυμαστή εικόνα και τιμούν τη Θεοτόκο με ύμνους και προσευχές. Το παλιό ισόγειο παρεκκλήσιο, που υπήρξε ο πρώτος πυρήνας της ενορίας, δεν έμεινε αναξιοποίητο μετά την ανέγερση του νέου ναού. Μετονομάστηκε σε παρεκκλήσιο του Ταξιάρχη Μιχαήλ της Σύμης και πανηγυρίζει με κάθε λαμπρότητα στις εννιά Νοεμβρίου.

Η μετονομασία αυτή είχε βαθιά σημασία για τους πιστούς της ευρύτερης περιοχής της Πειραϊκής. Ο Ταξιάρχης Μιχαήλ της Σύμης τιμάται ιδιαίτερα από τους Συμιακούς, που τρέφουν για αυτόν μεγάλη ευλάβεια. Πολλοί από αυτούς διαμένουν στην περιοχή της Πειραϊκής και αναζητούσαν έναν τόπο αφιερωμένο στον προστάτη τους αρχάγγελο.

Έτσι ενώθηκαν αρμονικά δύο παραδόσεις, η θαλασσινή ευλάβεια στην Παναγία και η τιμή προς τον Ταξιάρχη. Η ενορία συνεχίζει σήμερα να ακτινοβολεί την πίστη και την αγάπη των πιστών της προς τη Θεοτόκο.