Η Παναγία η Γλυκοφιλούσα του Αγίου Όρους

Μια ευσεβής γυναίκα στην Κωνσταντινούπολη έριξε την αγαπημένη της εικόνα της Παναγίας στη θάλασσα, για να τη γλιτώσει από τη φωτιά του εικονομάχου συζύγου της. Η εικόνα δεν βυθίστηκε, αλλά ταξίδεψε όρθια πάνω στα κύματα και έφτασε μόνη της στις ακτές του Αγίου Όρους. Όπως η Παναγία η Πορταΐτισσα, έτσι και η Γλυκοφιλούσα ανήκει στις θαυματουργές εικόνες που σώθηκαν κατά τη φοβερή περίοδο της εικονομαχίας.

Η εικόνα ανήκε αρχικά στη Βικτωρία, την ευλαβική σύζυγο του συγκλητικού Συμεών, η οποία τιμούσε με ιδιαίτερη ευλάβεια τις άγιες εικόνες. Κάθε μέρα στεκόταν με κατάνυξη μπροστά στην εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου και προσευχόταν θερμά. Ο σύζυγός της όμως ήταν εικονομάχος και θεωρούσε προσβλητική την ευσέβεια της γυναίκας του.

Ακολουθούσε τη γραμμή του αυτοκράτορα Θεοφίλου, ο οποίος βασίλεψε στα χρόνια οκτακόσια είκοσι εννέα έως οκτακόσια σαράντα δύο μετά Χριστόν. Κάποια στιγμή απαίτησε από τη Βικτωρία να του παραδώσει την εικόνα για να τη ρίξει στις φλόγες. Εκείνη, για να μην χαθεί το ιερό κειμήλιο, την εμπιστεύτηκε στη θάλασσα με δάκρυα και προσευχή.

Η Παναγία οδήγησε μόνη της την εικόνα της προς τον τόπο που είχε διαλέξει. Ύστερα από αρκετά χρόνια, η εικόνα φάνηκε στα παράλια του Αγίου Όρους, κοντά στην ιερή Μονή Φιλοθέου. Ο ηγούμενος και οι πατέρες είχαν ήδη πληροφορηθεί τον ερχομό της μέσα από αποκάλυψη της ίδιας της Θεοτόκου.

Έτσι κατέβηκαν στην ακρογιαλιά με χαρά και ψαλμωδίες και υποδέχτηκαν την εικόνα με μεγάλη τιμή. Στο ακριβές σημείο όπου ακούμπησαν την εικόνα, ανέβλυσε αμέσως αγίασμα δροσερό και θαυματουργικό. Από τότε, κάθε χρόνο τη Δευτέρα της Διακαινησίμου γίνεται λιτανεία και αγιασμός των υδάτων προς ανάμνηση του γεγονότος.

Τα θαύματα που συνδέονται με τη Γλυκοφιλούσα είναι πάρα πολλά και μαρτυρούνται από τους Αγιορείτες πατέρες. Ένα από αυτά συνέβη τη χρονιά χίλια επτακόσια δεκατρία, την εποχή του ευλαβικού εκκλησιάρχη Ιωαννικίου. Ο μοναχός εκείνος βρισκόταν σε θλίψη και πόνο για τη φτώχεια που μάστιζε τη μονή.

Με δάκρυα παρακάλεσε την Παναγία να βοηθήσει τους αδελφούς στις υλικές ανάγκες τους. Η Θεοτόκος εμφανίστηκε και τον διαβεβαίωσε με γλυκύτητα ότι η ίδια θα φροντίζει στο εξής για όλα τα αναγκαία της μονής. Έκτοτε ο εκκλησιάρχης ησύχασε και η υπόσχεση της Παναγίας πραγματοποιήθηκε αδιάκοπα μέσα στους αιώνες που ακολούθησαν.

Ένα ακόμη συγκλονιστικό θαύμα έγινε τη χρονιά χίλια οκτακόσια ένα μέσα στα όρια της μονής. Ένας προσκυνητής, βλέποντας τα πολύτιμα αφιερώματα που κρέμονταν από την εικόνα, σκέφτηκε με πονηρία να τα κλέψει. Παρέμεινε κρυμμένος μέσα στον ναό μετά το κλείσιμο και άρπαξε όλα τα τάματα της Παναγίας.

Έπειτα κατέβηκε βιαστικά στο λιμάνι της Μονής Ιβήρων, όπου βρήκε ένα καράβι έτοιμο να ταξιδέψει για την Ιερισσό. Το πλοίο σήκωσε άγκυρα, αλλά παρά τον εξαιρετικό καιρό έμενε ακίνητο μέσα στη γαλήνια θάλασσα. Όταν ο εκκλησιάρχης αντιλήφθηκε την κλοπή, ο ηγούμενος έστειλε μοναχούς προς όλες τις κατευθύνσεις για αναζήτηση.

Δύο πατέρες έφτασαν στο λιμάνι των Ιβήρων και είδαν το παράξενο θέαμα του ακίνητου πλοίου. Κατάλαβαν αμέσως τι είχε συμβεί και πλησίασαν τον ένοχο με γαλήνη και χωρίς οργή. Ο άνθρωπος, συντετριμμένος από το ιερό φόβο, ζήτησε με δάκρυα συγχώρεση για το φοβερό ιεροσυλικό του τόλμημα.

Οι μοναχοί δείχτηκαν μεγαλόψυχοι και δεν θέλησαν να τιμωρηθεί ο κλέφτης για το αμάρτημά του. Η Παναγία είχε ήδη δώσει το δικό της μάθημα μέσα από το θαύμα της ακινησίας. Έτσι τα ιερά αφιερώματα επέστρεψαν στη μονή με τιμή και σιωπή.

Άλλο θαύμα συνέβη τη χρονιά χίλια οκτακόσια τριάντα, όταν ένας προσκυνητής από την Αδριανούπολη επισκέφθηκε τη Μονή Φιλοθέου. Άκουσε με προσοχή έναν μοναχό να διηγείται την ιστορία της αγίας εικόνας και τα θαύματά της. Όμως μέσα του θεωρούσε όλη τη διήγηση παραμύθι, που μόνο ένα μικρό παιδί θα μπορούσε να πιστέψει.

Ο μοναχός λυπήθηκε για την απιστία του και προσπάθησε να τον πείσει με πραότητα και επιχειρήματα. Ο δύστυχος προσκυνητής όμως έμεινε αμετάπειστος και κράτησε μέσα του τη σκληρή αμφιβολία. Την ίδια εκείνη ημέρα περπατούσε σε ένα ψηλό μπαλκόνι του μοναστηριού και ξαφνικά γλίστρησε.

Καθώς έπεφτε προς το κενό, φώναξε με όλη του τη δύναμη να τον βοηθήσει η Υπεραγία Θεοτόκος. Η Παναγία άκουσε την επίκλησή του και έσπευσε αμέσως κοντά του ως μητέρα στοργική. Ο άνθρωπος προσγειώθηκε στο έδαφος εντελώς αβλαβής, χωρίς ούτε μια γρατζουνιά στο σώμα του.

Η Γλυκοφιλούσα ανήκει στον τύπο της Ελεούσας, όπου η Μητέρα δέχεται την αγκαλιά του Χριστού. Η Παναγία γέρνει τρυφερά προς τον Υιό της και τον κρατά πιο σφιχτά από κάθε άλλη εικόνα. Η εικόνα βρίσκεται σε κίονα στην αριστερή πλευρά του καθολικού της Μονής Φιλοθέου.