Η δούλη που νίκησε τη δέσποινά της

Μια απλή υπηρέτρια στη Θεσσαλονίκη ξεγελούσε καθημερινά την πλούσια Εβραία κυρά της, για να μπορέσει να προσευχηθεί κρυφά στον Χριστό μέσα σε χριστιανικό ναό. Όταν η αλήθεια αποκαλύφθηκε, η Παντίλλα τη μαστίγωσε άγρια, μα τα τραύματά της εξαφανίζονταν θαυματουργικά μέσα στο σκοτεινό κελί. Η Αγία Ματρώνα έζησε στη Θεσσαλονίκη κατά τους πρώτους αιώνες της Εκκλησίας, στα χρόνια των σκληρών διωγμών.

Υπηρετούσε στο σπίτι μιας πλούσιας και ευγενούς Ιουδαίας, της Παντίλλας, που ήταν σύζυγος του στρατοπεδάρχη της πόλεως. Από τη νεότητά της είχε φωτιστεί από τη χριστιανική πίστη και λάτρευε τον Ιησού Χριστό ως αληθινό Θεό. Κάθε μέρα συνόδευε την κυρά της μέχρι την πύλη της συναγωγής της πόλεως, όπου εκείνη πήγαινε να προσευχηθεί κατά το ιουδαϊκό έθιμο.

Αμέσως μετά, η Ματρώνα κρυβόταν με προσοχή και έτρεχε στον χριστιανικό ναό. Εκεί προσευχόταν με θέρμη στον Σωτήρα της και επέστρεφε εγκαίρως, λίγο πριν βγει η Παντίλλα από τη συναγωγή. Με αυτόν τον τρόπο κρατούσε επί χρόνια κρυφή την πίστη της και απέφευγε την οργή της δέσποινάς της.

Όλα άλλαξαν την ημέρα μιας μεγάλης ιουδαϊκής εορτής, όταν συνήθιζαν να τρώνε πικρά χόρτα και άζυμα στη συναγωγή. Η Ματρώνα άργησε εκείνη τη φορά να επιστρέψει από τον χριστιανικό ναό και έφθασε αργοπορημένη στην ώρα των επιτιμίων. Ένας δούλος της Παντίλλας πρόσεξε την καθυστέρηση και κατήγγειλε αμέσως ότι η κοπέλα ήταν κρυφή χριστιανή.

Αποκάλυψε στην κυρά του πως κάθε φορά έτρεχε στην εκκλησία αντί να την περιμένει έξω από τη συναγωγή. Η Παντίλλα ξέσπασε σε άγριες κραυγές και κατηγόρησε τη Ματρώνα ως εχθρική και δόλια απέναντι στο σπιτικό της. Διέταξε αμέσως τους υπηρέτες να τη συλλάβουν, να τη δέσουν σε έναν θρόνο και να τη μαστιγώσουν με ραβδιά.

Η νεαρή χριστιανή στάθηκε όρθια στην πίστη της και της απάντησε με παρρησία και ηρεμία. Ομολόγησε καθαρά ότι είναι χριστιανή και ότι πάντοτε υπάκουε στις εντολές της, εκτός από ζητήματα πίστεως. Της είπε πως η κυρά της κατείχε εξουσία πάνω στο σώμα της, αλλά ποτέ πάνω στην αθάνατη ψυχή της.

Η Παντίλλα διέταξε τότε να αλυσοδέσουν τη Ματρώνα και να την κλείσουν σε σκοτεινό κελί. Σφράγισε η ίδια την πόρτα, ώστε κανείς να μην μπορεί να της προσφέρει τροφή ή κάποια ανακούφιση. Μετά από τρεις ολόκληρες ημέρες, νωρίς το πρωί, η δέσποινα πήγε να διαπιστώσει αν η μάρτυρας ζούσε ακόμη.

Έμεινε έκπληκτη όταν αντίκρισε τη Ματρώνα ελεύθερη από τα δεσμά της, με πρόσωπο λαμπερό και φωτεινό. Στεκόταν όρθια και έψαλλε ύμνους στον Θεό, χωρίς ίχνος πληγής ή σημάδι από τα προηγούμενα βασανιστήρια. Η όψη αυτή, αντί να μαλακώσει την καρδιά της Παντίλλας, άναψε ακόμη περισσότερο το μίσος μέσα της.

Πρόσταξε να τη δέσουν ξανά και να τη μαστιγώσουν ακόμη πιο σκληρά, με χοντρά νεύρα ζώου. Η Ματρώνα τη ρώτησε με απορία γιατί την βασανίζει με τόσο μεγάλη σκληρότητα και ομολόγησε ξανά την πίστη της στον Χριστό. Καταπονημένη και ανήμπορη πια να σταθεί στα πόδια της, ρίχτηκε για δεύτερη φορά μέσα στο σκοτεινό εκείνο κελί.

Πέρασαν άλλες τρεις ημέρες πριν η Παντίλλα ξανανοίξει τη βαριά εκείνη πόρτα της φυλακής. Αντίκρισε πάλι το ίδιο εκπληκτικό θέαμα, που είχε δει και την προηγούμενη φορά. Η μάρτυρας στεκόταν ελεύθερη από τα δεσμά, με πρόσωπο φωτεινό, αν και είχε υπομείνει πείνα και δίψα επί πολλές ημέρες.

Η δέσποινα, γεμάτη οργή, διέταξε να δέσουν τη Ματρώνα σε δρύινα ξύλα και να τη βασανίσουν χωρίς κανέναν οίκτο. Τρεις φορές οι πληγές της θεραπεύτηκαν με θαυμαστό τρόπο μέσα στη φυλακή της. Στο τέλος, εξαντλημένη από τα ραβδίσματα και με το σώμα της γεμάτο σημάδια, ψέλλισε με αδύναμη φωνή την τελευταία της προσευχή.

Παρακάλεσε τον Κύριο Ιησού, τον πανάχραντο Σωτήρα, να δεχθεί το πνεύμα της και να την κατατάξει με τους μάρτυρές Του. Με αυτά τα λόγια παρέδωσε την ψυχή της στα χέρια του Θεού, σφραγίζοντας με αίμα την ομολογία της και τη μυστική θυσία της ζωής της. Η Παντίλλα, για να αποφύγει την κατηγορία του φόνου, σκαρφίστηκε έναν δόλιο τρόπο για να εξαφανίσει το ιερό σκήνωμα.

Διέταξε να τυλίξουν το σώμα σε δέρμα και να το ρίξουν από την κορυφή ενός βράχου, ώστε όλοι να πιστέψουν ότι επρόκειτο για ατύχημα. Σύντομα όμως τη βρήκε η δίκαιη κρίση του Θεού, πάνω στο ίδιο εκείνο σημείο της φρικτής της πράξης. Πατώντας στον τόπο όπου είχε ρίξει το λείψανο της αγίας, γλίστρησε άθελά της και έπεσε με ορμή στο λιθόστρωτο.

Το σώμα της συντρίφθηκε ολόκληρο και έτσι παρέδωσε με αθλιότητα την άθλια ψυχή της. Οι χριστιανοί παρέλαβαν με δάκρυα και βαθιά ευλάβεια το πολύαθλο σώμα της μάρτυρος. Το ενταφίασαν με τιμές κοντά στη μεγάλη λεωφόρο, την Εγνατία οδό της Θεσσαλονίκης.

Αργότερα, στις αρχές του τέταρτου αιώνα, ο επίσκοπος Θεσσαλονίκης Αλέξανδρος μετέφερε το τίμιο λείψανο μέσα στην πόλη. Έχτισε εκεί λαμπρό ναό αφιερωμένο στην αγία και κατέθεσε μέσα τα χαριτόβρυτα λείψανά της. Εκτός των τειχών υπήρχε επίσης παλαιά μονή αφιερωμένη στη μνήμη της αγίας Ματρώνας.