Η Αγία Φωτεινή η Σαμαρείτιδα και η μαρτυρική της οικογένεια

Στο πηγάδι του Ιακώβ μια γυναίκα συνομίλησε με τον ίδιο τον Χριστό και έγινε η πρώτη κήρυκάς Του στους Σαμαρείτες. Έπειτα από χρόνια, η ίδια αυτή Φωτεινή έφτυσε στο πρόσωπο του αυτοκράτορα Νέρωνα και τον αποκάλεσε τυφλό και άφρονα. Η Αγία Φωτεινή έζησε στα χρόνια του σκληρού διώκτη των χριστιανών Νέρωνα και κατοικούσε στην Καρχηδόνα της Αφρικής μαζί με τον μικρότερο γιο της Ιωσή.

Εκεί κήρυττε με παρρησία το Ευαγγέλιο, χωρίς να φοβάται τις απειλές και τους διωγμούς. Ο μεγαλύτερος γιος της, ο Βίκτωρ, υπηρετούσε με γενναιότητα στον ρωμαϊκό στρατό και είχε διακριθεί στους πολέμους ενάντια στους βαρβάρους. Έπειτα από τη νίκη του, ο αυτοκράτορας τον διόρισε στρατιωτικό διοικητή της Ατταλείας στη Μικρά Ασία.

Η αποστολή που του ανέθεσε ήταν συγκεκριμένη και επώδυνη για τον ίδιο. Όφειλε να αναζητά τους χριστιανούς της περιοχής και να τους παραδίδει σε φρικτά βασανιστήρια. Ο νεαρός αξιωματικός βρέθηκε ξαφνικά μπροστά σε μια εσωτερική σύγκρουση που έμελλε να αλλάξει την πορεία της ζωής του.

Έπρεπε να διαλέξει ανάμεσα στη γήινη εξουσία και στην ομολογία του αληθινού Θεού. Ο τοπικός άρχοντας της πόλης, ο Σεβαστιανός, γνώριζε καλά την πίστη του Βίκτορα και της οικογενείας του. Τον πλησίασε με φιλικό τρόπο και του πρότεινε να υπακούσει στο πρόσταγμα του αυτοκράτορα για χάρη της ασφάλειάς του.

Του υποσχέθηκε πλούτη από τις περιουσίες των διωκόμενων και του ζήτησε να μηνύσει στη μητέρα και στον αδελφό του να κρύψουν την πίστη τους. Ο Βίκτωρ όμως απάντησε ότι ποθεί να γίνει κήρυκας του Χριστού, όπως ακριβώς η μητέρα και ο αδελφός του. Τη στιγμή εκείνη ο Σεβαστιανός ένιωσε μια αιφνίδια και αφόρητη οξύτητα στα μάτια του και έπεσε στο έδαφος αναίσθητος.

Για τρεις ολόκληρες ημέρες παρέμεινε τυφλός και άφωνος, χωρίς να μπορεί να εκφέρει ούτε μία λέξη. Την τέταρτη ημέρα φώναξε δυνατά και ομολόγησε ότι ο Θεός των χριστιανών είναι ο μόνος αληθινός Θεός. Ζήτησε αμέσως από τον Βίκτορα να τον κατηχήσει στην πίστη και να τον βαπτίσει στο όνομα της Αγίας Τριάδος.

Μόλις βγήκε από την κολυμβήθρα, ξαναβρήκε με θαυμαστό τρόπο το φως των ματιών του. Οι υπηρέτες του, βλέποντας το θαύμα, δέχτηκαν χωρίς δισταγμό το άγιο βάπτισμα. Οι ειδήσεις για τα γεγονότα της Ατταλείας έφτασαν γρήγορα στα αυτιά του Νέρωνα και προκάλεσαν την οργή του.

Ο αυτοκράτορας διέταξε να μεταφερθούν στη Ρώμη όλοι όσοι ομολογούσαν την πίστη του Χριστού. Τότε ο ίδιος ο Κύριος εμφανίστηκε στους πιστούς και τους είπε να μη φοβούνται, γιατί η νίκη θα είναι δική τους. Στον Βίκτορα έδωσε ένα καινούργιο όνομα, τον Φωτεινό, επειδή πολλοί επρόκειτο να φωτιστούν μέσα από τη δική του μαρτυρία.

Παράλληλα ενίσχυσε και τον Σεβαστιανό για τα όσα τον περίμεναν στον δρόμο του μαρτυρίου. Η Αγία Φωτεινή πληροφορήθηκε με αποκάλυψη όλα τα μελλούμενα και ξεκίνησε αμέσως για τη Ρώμη με πολλούς χριστιανούς από την Καρχηδόνα. Όταν παρουσιάστηκε με τον Ιωσή ενώπιον του αυτοκράτορα, εκείνος τη ρώτησε με περιφρόνηση τον λόγο της παρουσίας τους.

Η αγία απάντησε με θάρρος ότι ήρθαν για να τον διδάξουν να τιμά τον Χριστό. Λίγο αργότερα οδηγήθηκαν στη Ρώμη και ο Σεβαστιανός με τον Φωτεινό, μαζί με τους στρατιώτες που είχαν πιστέψει. Όλοι μαζί στάθηκαν ατρόμητοι μπροστά στον θρόνο του Νέρωνα και ομολόγησαν την πίστη τους χωρίς ταλάντευση.

Ο Νέρωνας ρώτησε τις αγίες γυναίκες αν δέχονται να αρνηθούν τον Χριστό για να γλιτώσουν τα φρικτά βασανιστήρια. Εκείνες ύψωσαν τα μάτια τους στον ουρανό και απάντησαν ότι ποτέ δεν θα αποχωριστούν την αγάπη του Νυμφίου τους. Μαζί με τη Φωτεινή στέκονταν οι πέντε αδελφές της, η Αναστασία, η Φωτώ, η Φωτίδα, η Παρασκευή και η Κυριακή.

Ο μανιασμένος αυτοκράτορας διέταξε να συντρίψουν με σιδερένια σφυριά τα χέρια των μαρτύρων πάνω σε αμόνι. Οι δήμιοι χτυπούσαν συνέχεια από την τρίτη ως την έκτη ώρα της ημέρας και αναλλάσσονταν τρεις φορές μεταξύ τους. Οι άγιοι όμως έμεναν αναίσθητοι στους πόνους και απαλλαγμένοι από κάθε σωματική φθορά.

Ο Νέρωνας ταράχτηκε από αυτό το ανεξήγητο γεγονός και πρόσταξε να αποκόψουν τα χέρια τους με πελέκεις. Οι δήμιοι κατέρρεαν ο ένας μετά τον άλλο, χωρίς να μπορέσουν να αγγίξουν το σώμα της Φωτεινής. Η αγία προσευχόταν αδιάκοπα και επαναλάμβανε τον ψαλμικό λόγο ότι ο Κύριος είναι βοηθός της και δεν φοβάται τι θα της κάνει άνθρωπος.

Ο αυτοκράτορας βρέθηκε σε πλήρη αμηχανία και αναζητούσε νέους τρόπους να λυγίσει το θάρρος των αγίων μαρτύρων. Στη συνέχεια ο Νέρωνας διέταξε να τυφλώσουν τον Σεβαστιανό, τον Φωτεινό και τον Ιωσή και να τους ρίξουν στα έγκατα της φυλακής. Τη Φωτεινή και τις αδελφές της τις έστειλε στο χρυσό κουβούκλιό του υπό την επίβλεψη της κόρης του Δομνίνας.

Μέσα στο παλάτι όμως η αγία κατήχησε τη Δομνίνα μαζί με εκατό υπηρέτριες και όλες δέχτηκαν το άγιο βάπτισμα. Οδήγησε επίσης στον Χριστό έναν μάγο, ο οποίος της είχε προσφέρει δηλητηριασμένο ρόφημα από φαρμακερά βότανα. Πέρασαν τρία ολόκληρα χρόνια και ο Νέρωνας έστειλε ανθρώπους του στη φυλακή για κάποιον δικό του δούλο.

Οι απεσταλμένοι έμειναν έκπληκτοι όταν είδαν τους τυφλωμένους αγίους να βλέπουν κανονικά και να ακτινοβολούν υγεία. Η ίδια η φυλακή είχε μεταμορφωθεί σε λαμπερό τόπο γεμάτο ευωδία, όπου δοξαζόταν αδιάκοπα το όνομα του Θεού. Πλήθος κόσμου συνέρρεε εκεί και βαπτιζόταν, ακούγοντας το κήρυγμα των φυλακισμένων.

Ο αυτοκράτορας ταράχτηκε βαθιά από την είδηση αυτή και τους κάλεσε ξανά μπροστά του με απειλές. Εκείνοι όμως απάντησαν ότι δεν θα σταματούσαν ποτέ να κηρύττουν τον Χριστό ως τον μόνο αληθινό Θεό και Δημιουργό. Έξαλλος από οργή ο Νέρωνας πρόσταξε να σταυρώσουν τους αγίους ανάποδα και να μαστιγώνουν τα γυμνά σώματά τους επί τρεις ολόκληρες ημέρες.

Την τέταρτη ημέρα έστειλε υπηρέτες να διαπιστώσουν αν παρέμεναν ακόμη ζωντανοί οι μάρτυρες. Μόλις πλησίασαν τον τόπο της εκτέλεσης, οι απεσταλμένοι έχασαν αυτόματα την όρασή τους και έμειναν εντελώς τυφλοί. Άγγελος Κυρίου κατέβηκε τότε από τον ουρανό, αποδέσμευσε τους μάρτυρες και τους θεράπευσε πλήρως από τις πληγές τους.

Οι άγιοι, σπλαχνιζόμενοι τους τυφλωμένους υπηρέτες, προσευχήθηκαν για χάρη τους και τους χάρισαν ξανά το φως. Εκείνοι πίστεψαν στον Χριστό και έγιναν αμέσως ακόλουθοι των αγίων μαρτύρων. Ο αυτοκράτορας πληροφορήθηκε το νέο θαύμα και διέταξε να γδάρουν ζωντανή την Αγία Φωτεινή και να την ρίξουν στο πηγάδι.

Στους τρεις άνδρες έκοψαν τα γόνατά τους και τους πέταξαν στα σκυλιά για τροφή. Έπειτα έγδαραν και τις πέντε αδελφές μετά από φρικτή ακρωτηρίαση. Η Αγία Φωτίδα ξεπέρασε όλους σε ανδρεία, καθώς δεν δέχτηκε να την αγγίξει κανείς δήμιος και έγδαρε μόνη της το δέρμα της.

Με τόλμη πέταξε το δέρμα της στο πρόσωπο του ίδιου του Νέρωνα. Ο αυτοκράτορας έμεινε εμβρόντητος από αυτή την υπεράνθρωπη γενναιότητα και επινόησε για τη Φωτίδα ένα ιδιαίτερα φρικτό μαρτύριο. Διέταξε να λυγίσουν δύο δέντρα στον κήπο του παλατιού και να δέσουν τα πόδια της μάρτυρος στις κορυφές τους.

Όταν αφέθηκαν ελεύθερα τα δέντρα, η αγία διαμελίστηκε φρικτά και παρέδωσε την αγνή ψυχή της στον Θεό. Τους υπόλοιπους μάρτυρες ο Νέρωνας τους αποκεφάλισε με ξίφος, σφραγίζοντας έτσι την ομολογία τους. Την Αγία Φωτεινή την ανέσυραν από το πηγάδι και την έκλεισαν στη φυλακή για είκοσι ολόκληρες ημέρες.

Όταν τη μετέφεραν πάλι μπροστά του, ο αυτοκράτορας τη ρώτησε αν θα δεχόταν να θυσιάσει στα είδωλα. Η αγία τότε έφτυσε στο πρόσωπό του και γέλασε με την ανοησία και την παραφροσύνη του. Τον αποκάλεσε ασεβέστατο τυφλό και ρώτησε αν τη θεωρούσε τόσο ανόητη ώστε να αρνηθεί τον Δεσπότη της Χριστό.

Έξαλλος ο Νέρωνας πρόσταξε να ρίξουν ξανά την αγία στο πηγάδι, όπου παρέδωσε την ψυχή της. Το τίμιο κάρα της φυλάσσεται μέχρι σήμερα στην Ιερά Μονή Γρηγορίου του Αγίου Όρους. Στην Κωνσταντινούπολη υπήρχαν δύο ναοί προς τιμήν της, όπου τελούνταν θαύματα ιάσεων των οφθαλμών.