Άγιος Δημήτριος ο Αφοσιωμένος, Βασιλιάς της Γεωργίας

Όταν ήρθε στα χέρια του η εξουσία ενός ολόκληρου βασιλείου, ο Δημήτριος κατέβαινε νύχτα στους δρόμους της πρωτεύουσας για να μοιράσει τα πλούτη του στους φτωχούς, τους αρρώστους και τα ορφανά. Στα δώδεκά του χρόνια στάλθηκε στο μογγολικό στρατόπεδο της Μουγκάν, για να αναγνωριστεί επίσημα βασιλιάς από τον Αμπακά Χαν. Δισέγγονος της αγίας βασίλισσας Ταμάρας, ο Δημήτριος δοκιμάστηκε σκληρά από νωρίς.

Η ευσεβής μητέρα του Γκβάντσα φονεύθηκε από τους Μογγόλους όταν ήταν ακόμη βρέφος στην αγκαλιά της. Ο πατέρας του, ο βασιλιάς Δαβίδ ο Πέμπτος, έφυγε από τη ζωή όταν εκείνος μόλις είχε συμπληρώσει τα δέκα του χρόνια. Η Γεωργία βρισκόταν τότε κάτω από τη μογγολική κυριαρχία και οι άρχοντες ζήτησαν από τον Αμπακά Χαν να αναγνωρίσει τον νεαρό κληρονόμο.

Το αίτημα έγινε δεκτό και ο Δημήτριος ανέλαβε τον θρόνο γεμάτος αρετές και ταπεινό φρόνημα. Διοίκησε το έθνος του με σοφία και καλοσύνη, φροντίζοντας προσωπικά τους δυστυχισμένους υπηκόους του. Αξιοποίησε τις περιόδους σχετικής ηρεμίας για να ανεγείρει και να ανακαινίσει εκκλησίες, μοναστήρια και οχυρώσεις σε ολόκληρη την επικράτεια.

Πολλά όμως από τα ευγενικά σχέδια του βασιλιά δεν πρόλαβαν ποτέ να ολοκληρωθούν. Ο χάνης καλούσε διαρκώς τους Γεωργιανούς πολεμιστές στα δικά του πεδία μαχών, μακριά από την πατρίδα τους. Πλήθος από τους εκλεκτότερους στρατιώτες της χώρας έπεσαν σε ξένους πολέμους, χύνοντας το αίμα τους για ζητήματα που δεν τους αφορούσαν.

Η Γεωργία στράγγιξε από ανθρώπινες δυνάμεις και η εξάντληση άρχισε να γίνεται ορατή σε κάθε γωνιά της. Διχόνοιες και έριδες έσκισαν τον γεωργιανό λαό, που μέσα στην απελπισία του λεηλάτησε ακόμη και κτήματα και χωριά της ίδιας του της Εκκλησίας. Μέσα σε αυτή τη δύσκολη ώρα, ο Δημήτριος υπέπεσε σε προσωπικό πειρασμό.

Αν και ήταν ήδη παντρεμένος με γάμο πολιτικής σκοπιμότητας, άρπαξε τη Νατέλα, την κόρη του άρχοντα της νότιας Γεωργίας Μπέκα Τζακέλι. Από αυτή τη σχέση γεννήθηκε ένας γιος, που τον ονόμασαν Γεώργιο. Ο νεαρός αυτός πρίγκιπας θα έμενε αργότερα γνωστός στην ιστορία ως Γεώργιος ο Λαμπρός, βασιλιάς πολυαγαπημένος από τον λαό του.

Στο μεταξύ, ο θάνατος του Αμπακά Χαν άνοιξε μια μακρά περίοδο εσωτερικών συγκρούσεων στους Μογγόλους. Διάδοχος ανακηρύχθηκε ο αδελφός του Αμπακά, ο Αχμάντ Τεγκουντέρ, που δολοφονήθηκε όμως σύντομα μέσα από οικογενειακές ίντριγκες και επιβουλές. Ο γιος του Αμπακά Χαν, ο Αργκούν, ξεσηκώθηκε εναντίον του θείου του και κατέλαβε με τη βία τον μογγολικό θρόνο.

Λίγο αργότερα ο πρωθυπουργός του χάνη, ο Μπουγκά Τσινγκσάνγκ, οργάνωσε νέα συνωμοσία εναντίον του ίδιου του κυρίου του. Το σχέδιο όμως αποκαλύφθηκε και ο πρωθυπουργός θανατώθηκε μαζί με τους συνωμότες του τον χειμώνα εκείνον. Ο Δημήτριος, που διατηρούσε καλές σχέσεις με τον χάνη, κλήθηκε ξαφνικά στο μογγολικό στρατόπεδο ως ύποπτος συμμετοχής.

Ο βασιλιάς κατάλαβε αμέσως τον λόγο της κλήσης και μίλησε ανοιχτά στους αυλικούς του. Τους είπε ότι ο χάνης ήταν οργισμένος και σίγουρα ετοίμαζε κάτι κακό εναντίον του προσώπου του. Αν όμως αρνιόταν να πάει, το βασίλειο θα έμενε ανοχύρωτο μπροστά στην εκδίκηση των Μογγόλων.

Πόσοι χριστιανοί θα σκοτώνονταν ή θα οδηγούνταν στη σκλαβιά, πόσες εκκλησίες θα γκρεμίζονταν συθέμελα. Η ζωή του ενός ανθρώπου δεν μπορούσε να ζυγίζει περισσότερο από τη σωτηρία τόσων αθώων ψυχών. Δήλωσε αποφασισμένος να πάει αυτοπροσώπως, παραδίδοντας τα πάντα στο θέλημα του Θεού.

Η βασιλική αυλή προσπάθησε με κάθε τρόπο να μεταπείσει τον Δημήτριο από αυτή την επικίνδυνη απόφαση. Του είπαν ότι ήταν παράλογο να βαδίσει συνειδητά προς έναν βέβαιο θάνατο και να αφήσει τη χώρα χωρίς κανέναν κυβερνήτη. Μόνο ο Καθολικός Αβραάμ στάθηκε δίπλα του και στήριξε ολόψυχα τη γενναία επιλογή του βασιλιά.

Του υποσχέθηκε ότι οι επίσκοποι της γης θα σήκωναν οι ίδιοι το βάρος των αμαρτιών του ενώπιον του Κυρίου. Θα παρακαλούσαν τον Θεό να τον κατατάξει ανάμεσα στους αγίους μάρτυρες της Εκκλησίας. Του θύμισε τον λόγο του Χριστού ότι κανείς δεν έχει μεγαλύτερη αγάπη από εκείνον που θυσιάζει τη ζωή του για τους φίλους του.

Αν είναι καλό να πεθαίνει κανείς για έναν μόνο πλησίον, πόσο πιο μεγάλο είναι να πεθαίνει για χιλιάδες αδελφούς. Ακούγοντας αυτά τα λόγια, ο βασιλιάς ένιωσε βαθιά χαρά και αγαλλίαση στην ψυχή του. Άρχισε αμέσως να ετοιμάζεται για το ταξίδι του προς το μογγολικό στρατόπεδο της θυσίας.

Πήρε μαζί του τον Καθολικό Αβραάμ, έναν ιερέα ονόματι Μωσή, τον γιο του Δαβίδ και ορισμένα μέλη της αυλής του. Με ψυχή ήρεμη και αποφασισμένη ξεκίνησε το δρόμο της θυσίας. Φτάνοντας στο στρατόπεδο, οι Μογγόλοι δεν μπόρεσαν να αποδείξουν την παραμικρή ενοχή για τον νεαρό Γεωργιανό βασιλιά.

Παρ’ όλα αυτά, με δόλιες προφάσεις τον έριξαν στη φυλακή και τον κράτησαν αυστηρά φρουρούμενο. Μια ομάδα πιστών Γεωργιανών μπήκε με τόλμη στη φυλακή για να τον δει και να τον ενθαρρύνει. Του πρότειναν να τον βοηθήσουν να δραπετεύσει κρυφά και να επιστρέψει σώος στην αγαπημένη του πατρίδα.

Ο βασιλιάς συγκινήθηκε βαθιά από τη συμπόνια και την αγάπη των πιστών υπηκόων του. Τους απάντησε όμως ότι από την αρχή γνώριζε τον θάνατο που τον περίμενε σε εκείνο τον τόπο. Είχε προσφέρει τη ζωή του για το έθνος και δεν μπορούσε τώρα να ανακαλέσει αυτή την προσφορά.

Αν διέφευγε, η Γεωργία θα καταστρεφόταν ολοκληρωτικά από τη μογγολική οργή και βία. Τους θύμισε τον λόγο του Κυρίου, ότι τίποτε δεν ωφελεί τον άνθρωπο αν κερδίσει τον κόσμο και χάσει την ψυχή του. Ο χάνης διέταξε λίγο αργότερα την εκτέλεση του πιστού και αγαπημένου του φίλου.

Ο μάρτυρας βασιλιάς προσευχήθηκε θερμά, κοινώνησε των αχράντων μυστηρίων και παρέδωσε γαλήνια το πνεύμα του στον Κύριο της δόξης. Την ώρα ακριβώς της θυσίας του ξεδιπλώθηκε μπροστά στους παρόντες ένα μεγάλο θείο σημείο. Ο ήλιος σκοτείνιασε ξαφνικά και μια απειλητική κατήφεια σκέπασε ολόκληρη την πόλη με βαριά σιγή.

Οι Μογγόλοι έφραξαν τον τόπο της εκτέλεσης και έβαλαν αυστηρή φρουρά γύρω από το άγιο σώμα του μάρτυρα. Ο Καθολικός Αβραάμ όμως και ο ιερέας Μωσής δεν εγκατέλειψαν την προσπάθεια να φέρουν πίσω τον βασιλιά τους. Κατάφεραν μέσα στη νύχτα να πάρουν κρυφά το τίμιο λείψανο από τους Μογγόλους φύλακες.

Με τη βοήθεια μιας μικρής συντροφιάς ψαράδων από την Τιφλίδα μετέφεραν το ιερό σκήνωμα στην πατρώα γη. Ο ευσεβής λαός υποδέχτηκε με δάκρυα και ψαλμωδίες τον βασιλιά που είχε δώσει τη ζωή του για χάρη του. Ο μάρτυρας ενταφιάστηκε στη Μτσχέτα, μέσα στο αρχαίο ταφικό παρεκκλήσι των προγόνων του βασιλέων.

Τόπος της ταφής του έγινε ο περίφημος καθεδρικός ναός του Σβετιτσχοβέλι, καρδιά της πνευματικής ζωής της Γεωργίας. Από εκεί η μνήμη του ακτινοβολεί μέχρι σήμερα ως φωτεινό παράδειγμα αυτοθυσίας και αγάπης. Η Εκκλησία τον τιμά ως Δημήτριο τον Αφοσιωμένο, βασιλιά και μάρτυρα της πίστεως.

Η ευλογημένη του παρακαταθήκη ζωντανεύει ακόμη τις καρδιές των ορθοδόξων πιστών παντού.