Η εύρεση των λειψάνων στα Ευγενίου

Στην καρδιά της Κωνσταντινούπολης, κοντά στην πύλη και τον πύργο του Ευγενίου, η γη παρέδωσε ξαφνικά άφθαρτα λείψανα αγνώστων μαρτύρων που είχαν κρυφτεί στα χρόνια των διωγμών. Στον ίδιο τόπο, ένας ταπεινός καλλιγράφος ονόματι Νικόλαος έλαβε θεϊκή αποκάλυψη πως ανάμεσα στα ιερά οστά βρίσκονταν και εκείνα των αποστόλων Ανδρονίκου και Ιουνίας. Τα γεγονότα αυτά τοποθετούνται στους χρόνους του αγιοτάτου πατριάρχη Θωμά του Πρώτου, ο οποίος ποίμανε την Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης από το έτος εξακόσια επτά έως το έτος εξακόσια δέκα.

Οι πιστοί, στα χρόνια των σκληρών διωγμών, συνήθιζαν να κρύβουν τα τίμια λείψανα των μαρτύρων σε αφανείς τόπους, ώστε να μην βεβηλωθούν από τους ειδωλολάτρες. Έτσι έμειναν κρυμμένα και αυτά τα άγια οστά, χωρίς κανείς να γνωρίζει ούτε τα ονόματα ούτε την ιστορία των κατόχων τους. Τα ονόματά τους όμως ήταν γραμμένα στο βιβλίο της ζωής, εκεί όπου ο Θεός φυλάσσει την ανάμνηση των δικαίων του.

Η Εκκλησία της Πόλης δέχτηκε με συγκίνηση το ανέλπιστο εύρημα και άνοιξε τα χέρια της για να υποδεχθεί τους αφανείς ήρωες της πίστης. Η ανακομιδή των ιερών λειψάνων έγινε με μεγάλη ευλάβεια και σεβασμό, με τη συνοδεία πλήθους πιστών που κατέκλυσαν τους δρόμους της Βασιλεύουσας. Ο τότε ιεράρχης φρόντισε να μεταφερθούν τα τίμια οστά σε ναό, ώστε να τιμώνται από τους χριστιανούς και να γίνουν πηγή χάριτος για όσους τα προσέγγιζαν.

Κατά τη διάρκεια της ιερής αυτής πομπής συνέβησαν τα πρώτα θαύματα, καθώς πολλοί ασθενείς απαλλάχθηκαν από βαριές αρρώστιες με μόνη την επαφή ή τη θέα των αγίων λειψάνων. Ο Θεός θέλησε με αυτόν τον τρόπο να δοξάσει τους πιστούς δούλους του, που είχαν χύσει το αίμα τους για την αγάπη του Χριστού. Όταν τα ευωδιαστά λείψανα τοποθετήθηκαν στον ναό, οι θεραπείες πλήθυναν και έγιναν καθημερινό φαινόμενο για όλη την Πόλη.

Δαιμονισμένοι ελευθερώνονταν από τα πονηρά πνεύματα, τυφλοί έβλεπαν ξανά το φως της ημέρας και χρόνιοι ασθενείς σηκώνονταν από τα κρεβάτια του πόνου τους. Η φήμη των θαυμάτων ξεπέρασε γρήγορα τα τείχη της Κωνσταντινούπολης και έφερε προσκυνητές από κάθε γωνιά της αυτοκρατορίας. Όλοι αναγνώριζαν ότι ο τόπος εκείνος είχε γίνει αληθινή πηγή ιάσεων.

Πέρασαν αρκετά χρόνια από την πρώτη εύρεση, όταν ο Θεός θέλησε να φανερώσει ακόμη βαθύτερα την ταυτότητα μερικών από τους αγνώστους εκείνους μάρτυρες. Ο ευλαβής κληρικός Νικόλαος, που ασχολούνταν με την αντιγραφή ιερών βιβλίων, δέχτηκε μια νύχτα ουράνια αποκάλυψη μέσα από όραμα. Πληροφορήθηκε με σαφήνεια ότι ανάμεσα στα λείψανα της πύλης του Ευγενίου βρίσκονταν και τα οστά του αποστόλου Ανδρονίκου, ενός από τους εβδομήκοντα μαθητές του Κυρίου.

Μαζί του ήταν θαμμένη και η συνεργάτιδά του Ιουνία, η οποία μοιράστηκε τους κόπους και τους κινδύνους του ευαγγελικού κηρύγματος. Ο απόστολος Παύλος μνημονεύει και τους δύο στην προς Ρωμαίους επιστολή του, χαρακτηρίζοντάς τους επισήμους ανάμεσα στους αποστόλους και συναιχμαλώτους του στο όνομα του Χριστού. Η αποκάλυψη αυτή προκάλεσε νέο κύμα ευλάβειας και χαράς στους πιστούς της Πόλης.

Έτσι ο τόπος εκείνος απέκτησε διπλή τιμή, αφού φιλοξενούσε και αποστολικά λείψανα μαζί με τα οστά των αγνώστων μαρτύρων. Η Εκκλησία ένωσε στη μνήμη της τους κρυφούς αθλητές της πίστης με τους φανερούς συνεργάτες του Παύλου. Τον δωδέκατο αιώνα, η μνήμη και η τιμή αυτού του ιερού τόπου γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή της με αυτοκρατορική πρωτοβουλία.

Ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος ο Πρώτος, ο οποίος βασίλεψε από το έτος χίλια εκατόν ογδόντα τρία έως το έτος χίλια εκατόν ογδόντα πέντε, ανέλαβε το μεγαλόπρεπο αυτό έργο. Στον τόπο όπου είχαν βρεθεί τα τίμια λείψανα, ανήγειρε έναν περικαλλή ναό με μεγαλοπρεπή τρούλο, αντάξιο της ιερότητας του χώρου. Ο αυτοκράτορας έτρεφε ιδιαίτερη ευλάβεια προς τον απόστολο Ανδρόνικο, καθώς ο άγιος αυτός ήταν ο προστάτης του και ο επώνυμος του βαπτιστικού του ονόματος.

Έτσι θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του χτίζοντας έναν ναό που θα τιμούσε ταυτόχρονα τους αφανείς μάρτυρες και τους αποστολικούς συνεργάτες του Παύλου. Το οικοδόμημα αυτό έγινε σημείο αναφοράς για τους κατοίκους της Κωνσταντινούπολης και τόπος προσκυνήματος για όσους αναζητούσαν παρηγοριά και θεραπεία. Η Εκκλησία τιμά κάθε χρόνο τη μνήμη της εύρεσης αυτών των λειψάνων στις είκοσι δύο Φεβρουαρίου.

Έτσι διατηρείται ζωντανή η ανάμνηση όσων έδωσαν τα πάντα για την αγάπη του Χριστού.