Η Οσία Ξένη της Ρώμης

Μια αρχοντοπούλα από τη Ρώμη άφησε κρυφά τον αρραβώνα της και ένα παλάτι γεμάτο πλούτη, για να ακολουθήσει τον Χριστό σε μακρινή ξένη γη. Όταν έφτασε στο νησί της Κω με δύο πιστές υπηρέτριες, άλλαξε ακόμη και το όνομά της, και από Ευσεβία ονομάστηκε Ξένη, ζητώντας από τον Θεό έναν δάσκαλο σαν τον απόστολο Παύλο. Η Οσία Ξένη έζησε τον πέμπτο μετά Χριστόν αιώνα και καταγόταν από επιφανή οικογένεια συγκλητικών της Ρώμης.

Οι γονείς της την είχαν αρραβωνιάσει με νεαρό άρχοντα της ίδιας τάξης, όμως εκείνη ποθούσε να κρατήσει την παρθενία της για τον Νυμφίο Χριστό. Έκρυψε την επιθυμία της ακόμη και από τους γονείς, γιατί γνώριζε πως θα την εμπόδιζαν με κάθε τρόπο. Εμπιστεύτηκε όμως το μυστικό της σε δύο υπηρέτριες που είχαν μεγαλώσει μαζί της και την υπηρετούσαν με αφοσίωση.

Εκείνες δέχτηκαν να την ακολουθήσουν στον δύσκολο δρόμο της αφιέρωσης και προτίμησαν να πεθάνουν μαζί της παρά να ζήσουν χωρίς αυτήν. Από εκείνη τη στιγμή άρχισαν να μοιράζουν στους φτωχούς όσα χρυσά και πολύτιμα είχαν στα χέρια τους. Την παραμονή σχεδόν του γάμου, οι τρεις κοπέλες φόρεσαν ανδρικά ρούχα και βγήκαν αθόρυβα από το σπίτι.

Βρήκαν πλοίο που σαλπάριζε για την Αλεξάνδρεια και ξεκίνησαν με δάκρυα μαζί και χαρά για το άγνωστο. Έπειτα από μερικές ημέρες ευνοϊκού καιρού έφτασαν στις ακτές της Αιγύπτου και κατόπιν πέρασαν στο μικρό νησί της Κω. Εκεί η νεαρή Ευσεβία ζήτησε από τις συντρόφισσές της να μην αποκαλύψουν ποτέ την καταγωγή ούτε το αληθινό της όνομα.

Από εκείνη την ώρα την ονόμασαν Ξένη, που σημαίνει η ξενιτεμένη και η περαστική αυτής της ζωής. Προσευχήθηκαν θερμά να τους στείλει ο Θεός έναν πνευματικό οδηγό, καθώς ζητούσε άλλοτε η Θέκλα τον απόστολο Παύλο. Σε λίγο συνάντησαν στο λιμάνι έναν σεβάσμιο γέροντα μοναχό με αγγελικό πρόσωπο και έναν χαρακτήρα γεμάτο πραότητα.

Λεγόταν Παύλος, ήταν ηγούμενος μονής στα Μύλασσα της Καρίας και βρισκόταν εκεί για προσκύνημα. Η Ξένη τον ικέτευσε με δάκρυα να τις δεχτεί ως πνευματικός τους πατέρας και διδάσκαλος της σωτηρίας. Ο γέροντας Παύλος δέχτηκε τις τρεις προσκυνήτριες και τις πήρε μαζί του στην πόλη των Μυλάσσων της Καρίας.

Εκεί η Ξένη αγόρασε με τα ελάχιστα χρήματα που είχε πάρει από το πατρικό της σπίτι μερικά κελιά κοντά σε εκκλησία. Σύντομα έχτισε μικρό ναό αφιερωμένο στον πρωτομάρτυρα Στέφανο και οργάνωσε γύρω του γυναικείο μοναστήρι. Νεαρές κοπέλες της περιοχής έσπευδαν να αφιερωθούν στον Χριστό και η αδελφότητα μεγάλωνε από μέρα σε μέρα.

Ο ίδιος ο Παύλος έκειρε μοναχή την Ξένη μαζί με τις δύο πιστές της συντρόφισσες. Κανείς ποτέ δεν έμαθε όσο εκείνη ζούσε ποια ήταν η πραγματική της καταγωγή ή το αληθινό της όνομα. Όλοι νόμιζαν ότι είχε έρθει απλώς από το νησί της Κω και γι’ αυτό ονόμαζαν την μονή της με το όνομα του νησιού.

Αργότερα, όταν ο επίσκοπος της πόλης Κύριλλος εκοιμήθη, ο λαός εξέλεξε στη θέση του τον γέροντα Παύλο. Εκείνος, παρά τη θέλησή της, χειροτόνησε τη μακαρία Ξένη διακόνισσα της Εκκλησίας, γιατί ήταν απολύτως αντάξια της τιμής αυτής. Η Οσία Ξένη, αν και είχε μεγαλώσει μέσα σε άνεση και πλούτο σαν θυγατέρα συγκλητικού, αγκάλιασε μια ζωή σκληρής και αγγελικής άσκησης.

Η εγκράτειά της προκαλούσε δέος ακόμη και στους δαίμονες, οι οποίοι έφευγαν χωρίς να τολμούν να την πλησιάσουν. Έτρωγε μόνο μία φορά κάθε δύο ή τρεις ημέρες και πολλές φορές παρέμενε νηστική για ολόκληρη εβδομάδα. Όταν έφτανε η ώρα να γευτεί κάτι, αρνιόταν χόρτα, όσπρια, λάδι, κρασί και κάθε θρεπτικό φαγητό.

Δοκίμαζε μονάχα λίγο ψωμί, που το πότιζε με τα δάκρυά της και το ανακάτευε με στάχτη από το θυμιατήρι. Με τον τρόπο αυτό εκπλήρωνε στη ζωή της τον λόγο του ψαλμωδού, που έλεγε πως τρώει στάχτη σαν ψωμί. Όλη τη νύχτα στεκόταν όρθια στην προσευχή με υψωμένα χέρια, ή γονάτιζε από νωρίς το βράδυ μέχρι το ξημέρωμα.

Με ταπείνωση βαθιά υπηρετούσε τις αδελφές και τους φτωχούς, και θεωρούσε τον εαυτό της κατώτερο από κάθε άνθρωπο. Ποτέ κανείς δεν την είδε να οργίζεται και κανένα ίχνος ματαιοδοξίας δεν θόλωσε την καρδιά της. Όταν πλησίασε η ώρα της εκδημίας της, η Οσία Ξένη κάλεσε όλες τις μοναχές στον ναό της μονής.

Τους ζήτησε με δάκρυα να την μνημονεύουν στις προσευχές τους και να μεταφέρουν στον επίσκοπο Παύλο τον τελευταίο της χαιρετισμό. Οι αδελφές άρχισαν να θρηνούν, γιατί έχαναν τη μητέρα και την οδηγό των ψυχών τους. Και οι δύο πιστές της συντρόφισσες έπεσαν στα πόδια της και την παρακαλούσαν να μην τις αφήσει ξανά μόνες σε ξένο τόπο.

Η οσία προσευχήθηκε για όλες, ύψωσε τα χέρια της προς τον ουρανό και παρακάλεσε τον Θεό να τις προστατεύει από κάθε παγίδα. Έπειτα ζήτησε να μείνει μόνη στον ναό για λίγη ώρα προσευχής. Οι δύο υπηρέτριες κοιτούσαν κρυφά από μια χαραμάδα και την είδαν να γονατίζει και κατόπιν να απλώνεται σταυροειδώς στο έδαφος.

Ξαφνικά μέσα στον ναό άστραψε φως σαν αστραπή και απλώθηκε ολόγυρα ευωδία ανέκφραστη. Όταν οι αδελφές μπήκαν για να τη σηκώσουν, εκείνη είχε ήδη παραδώσει την ψυχή της στον Κύριο, στις εικοσιτέσσερις Ιανουαρίου. Την ίδια στιγμή που η μακαρία Ξένη παρέδιδε την ψυχή της, εμφανίστηκε στον ουρανό πάνω από τη μονή ένα θαυμαστό σημείο.

Φάνηκε μια ολόλαμπρη κορώνα από αστέρια, και στο μέσον της έλαμπε σταυρός πιο φωτεινός από τον ήλιο. Όλη η πόλη των Μυλάσσων αλλά και τα γύρω χωριά έβλεπαν με θαυμασμό αυτό το ουράνιο θέαμα. Ο επίσκοπος Παύλος βρισκόταν τότε στο χωριό Λευκίνη για τη μνήμη του αγίου Εφραίμ και κατάλαβε αμέσως από το Πνεύμα τη σημασία του σημείου.

Είπε στον λαό πως η κυρία Ξένη είχε ήδη εκδημήσει προς τον Νυμφίο Χριστό. Χωρίς καθυστέρηση επέστρεψε στην πόλη και βρήκε τα πράγματα ακριβώς όπως τα είχε προαναγγείλει. Πλήθος ανδρών και γυναικών συγκεντρώθηκε γύρω από τη μονή για να ασπαστεί το ιερό λείψανο.

Ο επίσκοπος μαζί με τους πρεσβυτέρους σήκωσε στους ώμους το νεκροκρέβατο και ξεκίνησε λιτανευτική πομπή προς τον τάφο. Όλοι έβλεπαν με δέος πως ο φωτεινός σταυρός με τη χορεία των αστέρων ακολουθούσε τη νεκρώσιμη πομπή πάνω από το λείψανο. Μόλις ο ενταφιασμός ολοκληρώθηκε, το ουράνιο σημείο εξαφανίστηκε, αφήνοντας στους πιστούς αμέτρητες θεραπείες και τη βεβαιότητα της αγιότητάς της.