Ο Όσιος Παύλος ο Υποτακτικός και το θαύμα της καυτής πίσσας

Ένας μοναχός βούτηξε γυμνό το χέρι του μέσα στην καυτή πίσσα που έβραζε και ανέβλυζε, και βγήκε εντελώς αβλαβής. Οι αδελφοί του μοναστηριού μεταφέρθηκαν μια νύχτα στον Παράδεισο και συνομίλησαν εκεί μαζί του, παίρνοντας λουλούδια και κλαδιά. Πρόκειται για τον Όσιο Παύλο τον Υποτακτικό, που η μνήμη του τιμάται στις εφτά Δεκεμβρίου.

Οι γονείς του ήταν άνθρωποι εύποροι και φρόντισαν να τον διδάξουν από μικρό τα ιερά γράμματα και τη μελέτη της Αγίας Γραφής. Όταν έφτασε σε ώριμη ηλικία, ένιωσε μέσα του τη φλόγα να εγκαταλείψει τον κόσμο και να αφιερωθεί ολόψυχα στον Χριστό. Έτσι εισήλθε σε μια μονή της πόλης του, όπου έλαβε το αγγελικό σχήμα του μοναχού με χαρά και δάκρυα.

Από την πρώτη στιγμή έδειξε τέτοιο ζήλο στην άσκηση, ώστε σύντομα ξεπέρασε όλους τους αδελφούς της μονής. Έγινε αληθινός θησαυρός αρετών, με βαθιά ταπείνωση, απόλυτη υπακοή και πλήρη απάρνηση του ιδίου θελήματος. Ο Θεός τού χάρισε το δώρο να επιτελεί μεγάλα και θαυμαστά σημεία προς όφελος των αδελφών του.

Μια ημέρα ο Όσιος Παύλος βρισκόταν μαζί με άλλους αδελφούς στο εργαστήριο της μονής, όπου έβραζαν πίσσα μέσα σε μεγάλο καζάνι. Μόλις η πίσσα έλιωσε εντελώς και άρχισε να κοχλάζει, ξεχείλιζε ορμητικά και κινδύνευε να χυθεί έξω από τα χείλη του δοχείου. Ο μακάριος δεν είχε δίπλα του κανένα εργαλείο, με το οποίο θα μπορούσε να αναδεύσει την καυτή και επικίνδυνη ύλη.

Τότε γύμνωσε με απλότητα το χέρι του, το βύθισε μέσα στο καζάνι και ανακάτεψε με ηρεμία την πίσσα που έβραζε. Αμέσως ο κοχλασμός σταμάτησε και η επιφάνεια ησύχασε σαν νερό λίμνης. Το χέρι του Οσίου έμεινε εντελώς ακέραιο, χωρίς το παραμικρό σημάδι, χωρίς κοκκίνισμα και χωρίς πόνο.

Ούτε το πρόσωπό του άλλαξε ούτε υπέφερε σε κανένα μέρος του σώματος. Οι αδελφοί που παρακολούθησαν τη σκηνή έμειναν άναυδοι από τον θείο φόβο. Άλλοι τον αναγνώρισαν ως άνθρωπο θεοφόρο και χαριτωμένο, ενώ άλλοι τήρησαν στάση δυσπιστίας απέναντι σε αυτό το γεγονός.

Ο ίδιος ο Παύλος όμως θεωρούσε τον εαυτό του χώμα και στάχτη, και αποκαλούσε τον εαυτό του βρομερό σκυλί. Μετά από καιρό ο ηγούμενος της μονής ανέθεσε στον Όσιο ένα διαφορετικό διακόνημα μέσα στην αδελφότητα. Τότε συγκάλεσε όλους τους μοναχούς και πέρασαν μαζί πολλές ημέρες με κατανυκτική προσευχή και αυστηρή νηστεία.

Ζητούσαν από τον Θεό να τους αποκαλύψει σε ποιο πραγματικό μέτρο πνευματικής τελειότητας είχε φτάσει ο αδελφός τους Παύλος. Ο Κύριος, που εκπληρώνει την επιθυμία όσων Τον φοβούνται, άκουσε με ευμένεια το ταπεινό τους αίτημα. Μια νύχτα, ενώ κοιμούνταν ήσυχα στα κελιά τους, μεταφέρθηκαν με θεϊκό νεύμα μέσα στον Παράδεισο.

Ο τόπος ήταν γεμάτος ανέκφραστη ομορφιά, με λουλούδια, δέντρα και ευωδιαστά φυτά παντού. Ενώ θαύμαζαν αυτό το παράδοξο θέαμα, ξαφνικά παρουσιάστηκε μπροστά τους ο μοναχός Παύλος μέσα σε μεγάλη λάμψη. Οι αδελφοί τον χαιρέτησαν με χαρά και τον ρώτησαν τι σημαίνει αυτή η ολοφάνερη οπτασία.

Εκείνος αποκρίθηκε με βαθιά ταπείνωση, εξηγώντας ότι όλα έγιναν για χάρη τους, επειδή με τις θερμές προσευχές τους ποθούσαν να γνωρίσουν τον τόπο όπου εκείνος είχε ήδη φτάσει. Τους κάλεσε λοιπόν να πάρουν από εκεί ο καθένας ό,τι του άρεσε για ενθύμιο. Ο Όσιος τους ζήτησε ακόμη να ορίσουν άλλον αδελφό για το διακόνημα που ο ίδιος υπηρετούσε, γιατί δεν θα τον ξανάβλεπαν πλέον με τα σωματικά τους μάτια.

Οι μοναχοί αποχαιρέτησαν τον Παύλο και έφυγαν, παίρνοντας μαζί τους από εκείνο τον άγιο κήπο ο καθένας κάτι μοναδικό. Άλλος μάζεψε ένα ωραίο λουλούδι, άλλος έκοψε ένα τρυφερό κλαδί, άλλος πήρε στα χέρια του πανέμορφα φύλλα και άλλος ευωδιαστό χορτάρι. Όταν ξύπνησαν και συγκεντρώθηκαν όλοι μαζί, αφηγήθηκαν ο ένας στον άλλο με συγκίνηση το θαυμαστό όραμα.

Δόξαζαν τον Θεό με αναφιλητά χαράς και βαθιά ευγνωμοσύνη για τη μεγάλη δωρεά. Καθένας έδειχνε στους άλλους το ενθύμιο που κρατούσε στα χέρια του από εκείνο τον τόπο. Άλλος επιδείκνυε το λουλούδι, άλλος μιλούσε για το κλαδί φοίνικα που είχε φέρει, άλλος περιέγραφε την ουράνια ευωδιά.

Κάποιος κρατούσε στα χέρια του τα όμορφα φύλλα του Παραδείσου με δέος. Όλοι μαζί ύμνησαν τον Θεό για όσα είδαν και άκουσαν εκείνη τη μοναδική νύχτα. Έτσι κατάλαβαν ποιο ύψος αρετής είχε κατακτήσει ο ταπεινός αδελφός τους με τη μακρόχρονη υπακοή.

Μετά από αυτό το γεγονός ο μακάριος Παύλος έφυγε κρυφά από τη μονή και κατευθύνθηκε προς τα Ιεροσόλυμα. Εκεί προσκύνησε με δάκρυα τους Αγίους Τόπους και προσευχήθηκε στα μέρη όπου περπάτησε ο Κύριος. Από εκεί ξεκίνησε νέο ταξίδι και έφτασε στο νησί της Κύπρου, ψάχνοντας τόπο ησυχίας.

Ανέβηκε σε ένα ψηλό βουνό και ασκήτεψε πνευματικά για πολλά χρόνια, μέσα σε απόλυτη μοναξιά και σιωπή. Όμως η φήμη της αγίας ζωής του διαδόθηκε σύντομα σε όλη την περιοχή και πλήθος ανθρώπων άρχιζε να ανεβαίνει για να τον δει. Επειδή τον ενοχλούσε αυτή η συνεχής συρροή των επισκεπτών, αναχώρησε από εκεί και κατευθύνθηκε προς τα μέρη του Βυζαντίου.

Συνέχισε και εκεί τη θεάρεστη ζωή του με νηστεία, αγρυπνία και αδιάλειπτη προσευχή στον Κύριο. Αξιώθηκε τότε να ακούσει, όπως παλιά ο θεόπτης Μωυσής, τη φωνή του Θεού να τον καλεί προσωπικά. Η φωνή τού έλεγε να ανέβει σε ορισμένο όρος και να δεχτεί εκεί ευλογημένα το τέλος της επίγειας ζωής του.

Ο Όσιος υπάκουσε με χαρά στη θεϊκή προσταγή και ανέβηκε σε ένα όρος που ονομαζόταν Παρηγοριά. Μετά από σύντομο χρονικό διάστημα παρέδωσε ειρηνικά την ψυχή του στον Κύριο.