Ο Όσιος Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης, ο μελωδός των Αγίων

Πάνω από δύο χιλιάδες ιερές ακολουθίες βγήκαν από την καλάμη ενός ταπεινού ασκητή στη σκήτη της Μικράς Αγίας Άννης. Λίγο πριν αφήσει την τελευταία του πνοή, πρόφερε τρεις φορές το όνομα του αγίου Νεκταρίου και κοιμήθηκε με γλυκύτητα ζωγραφισμένη στο πρόσωπό του. Ο Όσιος Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης γεννήθηκε στη Δρόβιανη της Βορείου Ηπείρου το χίλια εννιακόσια τρία και το κοσμικό του όνομα ήταν Αναστάσιος Γρέκας.

Από τον πατέρα του Ιωάννη πήρε την αυστηρότητα προς τον εαυτό του και από τη μητέρα του Αθηνά τη βαθιά και ανυπόκριτη ευλάβεια. Σύχναζε στην εκκλησία του χωριού και στα εξωκλήσια των βουνών, καθώς αγαπούσε από μικρός την προσευχή. Ήταν παιδί ευφυές και είχε καλή μνήμη, γι' αυτό προόδευσε γρήγορα στα γράμματα.

Τη βασική του μόρφωση την έλαβε στον Πειραιά και στην Αθήνα, όπου γνώρισε προσωπικά τον άγιο Νεκτάριο Πενταπόλεως. Η συνάντηση αυτή σημάδεψε για πάντα την ψυχή του και του χάραξε τον δρόμο της αφιερώσεως στον Χριστό. Στις δεκαπέντε Αυγούστου του χίλια εννιακόσια είκοσι τρία επιβιβάστηκε σε πλοίο από τον Πειραιά με προορισμό το Άγιον Όρος.

Έφτασε στην Καλύβη του Τιμίου Προδρόμου, στη σκήτη της Μικράς Αγίας Άννης, και υποτάχθηκε στον γέροντα Μελέτιο Ιωαννίδη. Ο ίδιος περιγράφει αργότερα τον τόπο της ασκήσεώς του ως ηγιασμένη έρημο πάνω σε φαραγγώδη πλαγιά του ουρανογείτονος Άθωνα. Δέκα ασκητικές καλύβες αποτελούσαν τη σκήτη, όπου μοναχοί λιτοδίαιτοι καλλιεργούσαν το γλυκύτατο μέλι της ασκητικής αρετής και της ουράνιας φιλοσοφίας.

Έπειτα από έναν χρόνο ευδόκιμης δοκιμής, εκάρη μοναχός στις είκοσι Οκτωβρίου του χίλια εννιακόσια είκοσι τέσσερα. Η κουρά του έγινε κατά τη διάρκεια της αγρυπνίας στη μνήμη του αγίου Γερασίμου Κεφαλληνίας, του οποίου έλαβε και το όνομα. Πέντε χρόνια αργότερα ο γέροντάς του αναχώρησε για τον κόσμο και ο νεαρός μοναχός έμεινε μόνος μέσα στην έρημο.

Η παρουσία του Θεού του έγινε τότε ακόμη πιο αισθητή και η ψυχή του βρήκε καταφύγιο στην προσευχή. Μελετούσε αδιάκοπα και αχόρταγα, με προσοχή και πόθο για την αλήθεια των Πατέρων. Έπειτα από είκοσι περίπου χρόνια μοναξιάς απέκτησε γύρω του μία μικρή συνοδεία από καλούς και ζηλωτές πατέρες.

Η σιωπή του είχε βάθος και ο λόγος του είχε γλύκα και διδακτική δύναμη για όσους τον πλησίαζαν. Ο μακάριος γέροντας δίδασκε με τη σιωπή και με τον λόγο του τους επισκέπτες και τους υποτακτικούς του. Τη σιωπή τη θεωρούσε μητέρα των σοφότατων εννοιών και πηγή της εσωτερικής γνώσεως του Θεού.

Ο λόγος του ήταν πάντα προσεγμένος, ωραίος, διδακτικός και ψυχωφελής για όποιον είχε την ευλογία να τον ακούσει. Οι φιλοξενούμενοι έμεναν κατάπληκτοι από τη γλύκα και την πνευματική αρχοντιά της συνομιλίας μαζί του. Ο ίδιος έλεγε ότι το μόνο που αδυνατεί να πράξει ο παντοδύναμος Θεός είναι να ενωθεί με τον ακάθαρτο άνθρωπο.

Εκεί όμως που αναδείχθηκε και έγινε παντού γνωστός ήταν το πλούσιο υμνογραφικό του έργο. Όταν συνέταξε τον πρώτο κανόνα στην Παναγία, γύρω στο χίλια εννιακόσια είκοσι έξι, τον έδειξε πρώτα στον γέροντά του. Έπειτα τον πήγε στον έγκλειστο Καλλίνικο των Κατουνακίων, που ζούσε σαράντα χρόνια με νοερά προσευχή και θείο φωτισμό.

Ο σοφός εκείνος ασκητής επαίνεσε τον κανόνα και του σύστησε ταπείνωση και προσοχή απέναντι στις παγίδες του πονηρού. Από εκείνη τη στιγμή ο Γεράσιμος αφοσιώθηκε ολόψυχα στην ιερή τέχνη της υμνογραφίας μέσα από προσευχή και μελέτη. Ο ίδιος έλεγε ότι όλα όσα κάνει τα οφείλει στην προσευχή, που μετατρέπει τον ψυχρό λόγο σε ζωντανό.

Πριν από κάθε εργασία έκανε μία θερμή και αυτοσχέδια προσευχή, που του χάριζε φωτισμό και έμπνευση. Το υμνογραφικό του έργο υπολογίζεται σε περισσότερες από δύο χιλιάδες ιερές ακολουθίες πρώτης ποιότητας. Στις είκοσι πέντε Ιουνίου του χίλια εννιακόσια εξήντα τρία, επί πατριάρχου Αθηναγόρα, το Οικουμενικό Πατριαρχείο τον βράβευσε για τη συμβολή του στους εορτασμούς της χιλιετηρίδος του Αγίου Όρους.

Στις είκοσι οκτώ Δεκεμβρίου του χίλια εννιακόσια εξήντα οκτώ τιμήθηκε με αργυρό μετάλλιο από την Ακαδημία Αθηνών για το σπουδαίο έργο του. Είχε παρακαλέσει την Παναγία να διατηρήσει τα λογικά του ως το τέλος, για να μην κουράσει κανέναν από τους κοντινούς του. Πράγματι κράτησε διαύγεια μέχρι την τελευταία του αναπνοή και αναπαύθηκε στις επτά Δεκεμβρίου του χίλια εννιακόσια ενενήντα ένα.

Έφυγε με το όνομα του θαυματουργού αγίου Νεκταρίου στα χείλη του, στον οποίο είχε συνθέσει μία από τις ωραιότερες ακολουθίες του. Στις δέκα Ιανουαρίου του δύο χιλιάδες είκοσι τρία η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου τον κατέταξε επίσημα στο Αγιολόγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας. 12_07_Όσιος_Γεράσιμος_Μικραγιαννανίτης_Υμνογράφος.