Ο Άγιος Παλλάδιος ο Ελενουπόλεως και η Λαυσαϊκή Ιστορία

Σε ηλικία μόλις είκοσι ετών έφτασε στην Αλεξάνδρεια για να αφιερωθεί ολόκληρος στη μοναχική ζωή, κι αργότερα έζησε εννέα ολόκληρα χρόνια στην αυστηρή σιωπή της Σκήτης και της Νιτρίας. Αργότερα έγραψε ο ίδιος το περίφημο βιβλίο που γνώρισε όλη η Εκκλησία ως Λαυσαϊκό, μνημείο αγιότητας και ασκητικής σοφίας. Καταγόταν από τη Γαλατία και από νεαρή ηλικία τον τραβούσε η αγάπη για τον μοναχικό βίο και την ησυχία της ερήμου.

Στην Αίγυπτο δοκίμασε πρώτα τα ασκητικά παλαίσματα στα περίχωρα της Αλεξάνδρειας, δίπλα σε έμπειρους πατέρες που τον καθοδήγησαν με αγάπη. Ύστερα από τρία χρόνια αναχώρησε για τη Νιτρία και τη Σκήτη, όπου βρήκε τη βαθύτερη ησυχία που λαχταρούσε η ψυχή του. Εκεί έζησε με νηστεία, αγρυπνία και αδιάλειπτη προσευχή, βλέποντας από κοντά τους μεγάλους ασκητές της εποχής εκείνης.

Μια βαριά αρρώστια τον ανάγκασε όμως να εγκαταλείψει την αγαπημένη του έρημο για λόγους κλίματος και υγείας. Πήγε πρώτα στην Παλαιστίνη και στη Βηθλεέμ, και έπειτα μετοίκησε στη Βιθυνία της Μικράς Ασίας. Σύντομα οι πιστοί κάτοικοι της Ελενουπόλεως τον εξέλεξαν επίσκοπό τους, παρά τη δική του ταπεινή επιθυμία για αφάνεια.

Ο Άγιος Παλλάδιος υπήρξε στενός φίλος και θερμός υπερασπιστής του ιερού Χρυσοστόμου, τον οποίο τιμούσε ως μεγάλο διδάσκαλο της Εκκλησίας. Όταν ο άγιος Ιωάννης υπέστη τον άδικο διωγμό, αναγκάστηκε κι ο Παλλάδιος να κρύβεται σε διάφορους τόπους εξαιτίας της φανερής αφοσίωσής του. Τελικά κατέφυγε στη Ρώμη, όπου ο αυτοκράτορας Ονώριος τον περιέλαβε στην πρεσβεία προς τον αδελφό του Αρκάδιο.

Η πρεσβεία όμως απέτυχε στην αποστολή της κι ο Άγιος συνελήφθη και εξορίστηκε στη μακρινή Συήνη της Αιγύπτου. Μετά τον θάνατο του Αρκαδίου μεταφέρθηκε στην Αντινόη, υπομένοντας με γενναιότητα κάθε δοκιμασία της εξορίας. Ύστερα από τέσσερα ακόμη χρόνια κατάφερε να επιστρέψει στην επισκοπική του έδρα στην Ελενούπολη.

Εκεί, με παράκληση ενός ευσεβούς αξιωματούχου της αυλής που ονομαζόταν Λαύσος, συνέθεσε το περίφημο βιβλίο της Λαυσαϊκής Ιστορίας. Σε αυτό περιέγραψε τους αγώνες και τα θαύματα οσίων ανδρών και γυναικών της Αιγύπτου, της Συρίας, της Μεσοποταμίας, της Γαλατίας και της Καππαδοκίας. Πρόκειται για μορφές που έλαμψαν τον τέταρτο και τον πρώιμο πέμπτο αιώνα της ζωής της Εκκλησίας.

Στα τελευταία χρόνια του μετατέθηκε στην επισκοπή της Ασπούκας στη Γαλατία, όπου ποίμανε με σύνεση και αγάπη το ποίμνιο που του εμπιστεύθηκε ο Κύριος. Έχω συντάξει το κείμενο σύμφωνα με τους κανόνες. Ας το αποθηκεύσω και ας το επικυρώσω.