Η Ιερά Εικόνα της Παναγίας του Κουρσκ της Ρίζας

Πάνω σε μια ρίζα δέντρου, μέσα στα δάση γύρω από το ρημαγμένο Κουρσκ, ένας κυνηγός βρήκε μια αρχαία εικόνα της Παναγίας πεσμένη με το πρόσωπο στο χώμα. Μόλις τη σήκωσε από τη γη, ανέβλυσε αμέσως στο ίδιο σημείο μια ολοκάθαρη πηγή δροσερού νερού. Η ιερή αυτή εικόνα ανήκει στις πιο αρχαίες θαυματουργές εικόνες ολόκληρης της Ρωσικής Εκκλησίας.

Φέρει την ονομασία «του Σημείου» και συνδέεται βαθιά με την ιστορία και την πίστη του ρωσικού λαού. Η ανεύρεσή της τοποθετείται στον δέκατο τρίτο αιώνα, σε μια περίοδο μεγάλης δοκιμασίας για ολόκληρη τη ρωσική γη. Τότε η φοβερή επιδρομή των Τατάρων υπό τον Μπατού είχε ρημάξει χωριά, μοναστήρια και πόλεις ολόκληρες.

Ανάμεσα στις πόλεις που γνώρισαν την πλήρη καταστροφή ήταν και το Κουρσκ, που έμεινε για χρόνια έρημο και ασήμαντο. Μέσα σε αυτή τη γενική ερήμωση ο κυνηγός περιπλανήθηκε στα γύρω δάση, αναζητώντας τροφή για την οικογένειά του. Η ματιά του έπεσε ξαφνικά σε ένα παράξενο αντικείμενο που ήταν ακουμπισμένο στη ρίζα ενός μεγάλου δέντρου.

Όταν το γύρισε ανάποδα, αντίκρισε με δέος την ολόσωμη μορφή της Θεοτόκου, ζωγραφισμένη με τέχνη βυζαντινή και βαθιά κατανυκτική. Σήκωσε με τρεμάμενα χέρια την εικόνα και διαπίστωσε πως η μορφή της θύμιζε πολύ την περίφημη εικόνα «του Σημείου» του Νόβγκοροντ. Η θαυμαστή ανάβλυση της πηγής στο ίδιο σημείο θεωρήθηκε αμέσως το πρώτο σημάδι της χάριτος της Παναγίας.

Σύμφωνα με την παράδοση, η εύρεση της εικόνας έγινε στις οκτώ Σεπτεμβρίου του χιλιοστού διακοσιοστού πεντηκοστού ενάτου έτους. Ο ευλαβής κυνηγός δεν θέλησε με κανέναν τρόπο να αφήσει την ιερή εικόνα μέσα στη μοναξιά του δάσους. Αναζήτησε λοιπόν ένα παλιό μικρό παρεκκλήσι κοντά στον τόπο της εύρεσης και τοποθέτησε εκεί τη νεοφανή εικόνα.

Σύντομα η φήμη του γεγονότος έφτασε στους κατοίκους της γειτονικής πόλεως Ρίλα, που βρίσκονταν σε μικρή απόσταση από το σημείο. Άρχισαν εκείνοι να συρρέουν με κατάνυξη και ζωντανή πίστη, για να προσκυνήσουν τη χαριτόβρυτη μορφή της Θεομήτορος. Αποφάσισαν στη συνέχεια να μεταφέρουν την εικόνα στην πόλη τους και να την τοποθετήσουν σε νέο ναό.

Ο ναός εκείνος αφιερώθηκε στο Γενέσιο της Υπεραγίας Θεοτόκου και υποδέχθηκε με μεγάλη τιμή το ιερό κειμήλιο. Όμως η Παναγία είχε αποφασίσει διαφορετικά για τον τόπο της παρουσίας της, όπως φάνηκε πολύ σύντομα μέσα από νέα θαυμαστά σημεία. Η εικόνα δεν παρέμεινε για πολύ μέσα στον νέο ναό της πόλεως Ρίλα, παρά την ευλάβεια των πιστών.

Εξαφανίστηκε ξαφνικά και βρέθηκε πάλι στον αρχικό τόπο της εύρεσής της, πάνω στην ίδια ρίζα μέσα στο δάσος. Οι κάτοικοι της Ρίλα την παρέλαβαν επανειλημμένα και την οδήγησαν με πομπή και ψαλμωδίες πίσω στην πόλη τους. Κάθε φορά όμως η ιερή εικόνα επέστρεφε με ανεξήγητο τρόπο στον τόπο όπου είχε φανερωθεί στον ευλαβή κυνηγό.

Όλοι κατάλαβαν τότε ότι η ίδια η Θεοτόκος προτιμούσε εκείνη τη ρίζα και εκείνο το δάσος ως κατοικία της. Η ιδιαίτερη βοήθεια της Παναγίας μέσω της εικόνας αυτής συνδέθηκε με κρίσιμα γεγονότα της ρωσικής εθνικής ιστορίας. Έγινε προστάτιδα του λαού στον αγώνα για την απελευθέρωση από την πολωνολιθουανική εισβολή κατά το χίλια εξακόσια δώδεκα.

Συνέδραμε επίσης τους Ρώσους κατά τον μεγάλο πατριωτικό πόλεμο του χίλια οκτακόσια δώδεκα εναντίον των ξένων στρατευμάτων. Από τη θαυματουργή αυτή εικόνα έγιναν με τα χρόνια αρκετά πιστά αντίγραφα σε διάφορες περιοχές. Πολλά από αυτά τα αντίγραφα δοξάστηκαν και αυτά με τη σειρά τους μέσα από αμέτρητα θαύματα και σημεία.

Έτσι η Παναγία του Κουρσκ έγινε για τον ρωσικό λαό ακοίμητη παρηγοριά και πνευματική σκέπη.