Τα Εισόδια της Θεοτόκου στον Ναό

Τρία μόλις χρόνια ζωής μετρούσε η μικρή Μαρία όταν οι γονείς της την ανέβασαν στα δεκαπέντε σκαλοπάτια του Ναού των Ιεροσολύμων. Εκείνη, με δύναμη που ξεπερνούσε την ηλικία της, ανέβηκε μόνη της τα σκαλιά και ο Αρχιερέας την οδήγησε στα Άγια των Αγίων. Ο Ιωακείμ και η Άννα, οι ευλογημένοι γονείς της Παρθένου, είχαν προσευχηθεί χρόνια για να αποκτήσουν παιδί.

Είχαν δώσει υπόσχεση πως αν ο Θεός τους χάριζε τέκνο, θα το αφιέρωναν στη διακονία Του. Όταν η κόρη τους έγινε τριών ετών, αποφάσισαν να εκπληρώσουν το τάμα τους. Κάλεσαν συγγενείς και γνωστούς και έντυσαν την Παρθένο με τα πιο όμορφα ρούχα της.

Νεαρές κοπέλες με αναμμένα κεριά στα χέρια τη συνόδεψαν στον Ναό, ψάλλοντας ιερά τραγούδια. Εκεί τους υποδέχθηκε ο Αρχιερέας μαζί με άλλους ιερείς του Ναού. Τα δεκαπέντε σκαλοπάτια οδηγούσαν στο ιερό, στο οποίο έμπαιναν μόνο οι ιερείς και ο Αρχιερέας.

Σε κάθε σκαλί έψαλλαν έναν ψαλμό, και γι' αυτό οι ψαλμοί εκείνοι ονομάστηκαν ψαλμοί των Αναβαθμών. Η μικρή Μαρία έδειχνε αδύναμη να ανέβει μόνη της τόσο μεγάλη σκάλα. Μόλις όμως πάτησε το πρώτο σκαλί, ενισχυμένη από τη δύναμη του Θεού, ανέβηκε γρήγορα τα υπόλοιπα και έφτασε στο ψηλότερο.

Τότε ο Αρχιερέας, με θεϊκό φωτισμό, οδήγησε την Παρθένο στα Άγια των Αγίων. Σε εκείνον τον ιερότατο χώρο έμπαινε μόνο ο Αρχιερέας μία φορά τον χρόνο για να προσφέρει τη θυσία του εξιλασμού. Όλοι οι παρόντες έμειναν έκπληκτοι μπροστά σε αυτό το πρωτοφανές γεγονός.

Ο Ιωακείμ και η Άννα, αφού παρέδωσαν την κόρη τους στον ουράνιο Πατέρα, επέστρεψαν στο σπίτι τους. Η Παρθένος έμεινε στα δωμάτια που προορίζονταν για τις παρθένες κοντά στον Ναό. Η Αγία Γραφή μαρτυρεί, όπως και ο ιστορικός Ιώσηπος, πως γύρω από τον Ναό υπήρχαν πολλά καταλύματα.

Εκεί κατοικούσαν όσοι ήταν αφιερωμένοι στη διακονία του Θεού. Η επίγεια ζωή της Παναγίας από τη βρεφική της ηλικία ως την Κοίμηση παραμένει τυλιγμένη σε βαθύ μυστήριο. Και η παραμονή της στον Ναό των Ιεροσολύμων κρατήθηκε επίσης μυστική για τους ανθρώπους.

Ο άγιος Ιερώνυμος έλεγε πως μόνο ο ίδιος ο Θεός και ο Αρχάγγελος Γαβριήλ, ο φύλακάς της, γνώριζαν πώς πέρασε εκείνα τα χρόνια. Η Παράδοση της Εκκλησίας μάς διασώζει όμως κάποιες ενδείξεις για τη ζωή της στον Ναό. Η Πάναγνη Παρθένος μεγάλωνε ανάμεσα σε ευσεβείς κοπέλες και μελετούσε με ζήλο τις Άγιες Γραφές.

Ασχολούνταν με χειροτεχνίες, προσευχόταν αδιάκοπα και αύξανε καθημερινά την αγάπη της προς τον Θεό. Από τα πρώτα κιόλας χρόνια η Εκκλησία τιμούσε τη γιορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου στον Ναό. Ενδείξεις πως η γιορτή τηρούνταν ήδη στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες βρίσκουμε στις παραδόσεις των Παλαιστινίων χριστιανών.

Σύμφωνα με αυτές, η αγία βασίλισσα Ελένη ανήγειρε ναό προς τιμήν των Εισοδίων της Θεοτόκου στον Ναό. Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης κάνει επίσης αναφορά στη γιορτή κατά τον τέταρτο αιώνα μετά Χριστόν. Αργότερα, τον όγδοο αιώνα, οι άγιοι Γερμανός και Ταράσιος, Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως, εκφώνησαν περίφημους λόγους για τα Εισόδια.

Η γιορτή αυτή προαναγγέλλει την ευλογία του Θεού προς το ανθρώπινο γένος και την υπόσχεση της σωτηρίας. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, αφιέρωσε λαμπρό λόγο στη γιορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου στα Άγια των Αγίων. Λέει πως αν το δένδρο γνωρίζεται από τον καρπό του, τότε η Μητέρα της αυτής της Καλοσύνης ξεπερνά κάθε αγαθό στον κόσμο.

Ο προαιώνιος Λόγος του Πατρός, από την άφατη αγάπη Του για τον άνθρωπο, ντύθηκε τη δική μας μορφή. Θέλησε να ανακαινίσει τη φύση μας, που είχε συρθεί στα έσχατα του Άδη, και να την υψώσει ξανά στους ουρανούς. Για τον σκοπό αυτό έπρεπε να προσλάβει σάρκα καινή και ταυτόχρονα δική μας, για να μας αναπλάσει από μέσα μας.

Έτσι βρίσκει την κατάλληλη Υπηρέτρια, την Αειπάρθενο που υμνούμε σήμερα, για τα Εισόδιά της στον Ναό. Ο Θεός την προόρισε από πριν από τους αιώνες για τη σωτηρία του ανθρώπινου γένους. Δεν επιλέχθηκε απλώς ανάμεσα από το πλήθος, αλλά από τους εκλεκτούς όλων των γενεών, που διακρίνονταν για ευσέβεια και σύνεση.

Από την αρχή υπήρχε ένας που στράφηκε εναντίον μας, ο αρχέκακος όφις, που μας έσυρε στην άβυσσο. Πολλοί λόγοι τον ώθησαν να μας πολεμήσει με φθόνο, μίσος και δολιότητα. Είχε μέσα του τη δύναμη του θανάτου, γιατί ο ίδιος ξέπεσε πρώτος από την αληθινή ζωή.

Ο εχθρός ζήλεψε τον Αδάμ όταν τον είδε να οδηγείται από τη γη προς τον Ουρανό. Με φοβερή λύσσα όρμησε εναντίον του και θέλησε να τον ντύσει με το ένδυμα του θανάτου. Ο φθόνος γεννά όχι μόνο το μίσος αλλά και τον φόνο, και αυτόν τον φόνο έφερε στον κόσμο ο μισάνθρωπος όφις.

Επειδή δεν τόλμησε ευθεία επίθεση, κατέφυγε στην πανουργία και την απάτη. Πήρε τη μορφή φιδιού και προσποιήθηκε τον φίλο και χρήσιμο σύμβουλο. Με τη θεομάχο συμβουλή του εμφύτευσε στον άνθρωπο τη δική του δύναμη του θανάτου, σαν δηλητήριο.

Αν ο Αδάμ είχε φυλάξει τη θεία εντολή, θα είχε νικήσει τον εχθρό του και θα αποτίναζε την επίθεσή του. Επειδή όμως υπέκυψε εκούσια στην αμαρτία, ηττήθηκε και έγινε αμαρτωλός. Ως ρίζα της φυλής μας, παρήγαγε εμάς ως κλώνους θνητούς και φθαρτούς.

Χρειαζόταν λοιπόν νέα ρίζα για το γένος μας, ένας νέος Αδάμ, που θα ήταν αναμάρτητος και ακαταγώνιστος. Έπρεπε να μπορεί όχι μόνο να συγχωρεί αμαρτίες, αλλά και να ανασταίνει τους νεκρούς. Ο απόστολος Παύλος, η μεγάλη σάλπιγγα του Πνεύματος, λέει πως ο τελευταίος Αδάμ έγινε πνεύμα ζωοποιό για όλους.

Κανείς εκτός από τον Θεό δεν είναι αναμάρτητος ούτε μπορεί να συγχωρήσει αμαρτίες. Ο νέος Αδάμ έπρεπε να είναι όχι μόνο άνθρωπος, αλλά και Θεός αληθινός. Είναι ταυτόχρονα ζωή, σοφία, αλήθεια, αγάπη και έλεος, και κάθε άλλο αγαθό.

Έτσι μπόρεσε να ανακαινίσει τον παλαιό Αδάμ και να τον επαναφέρει στη ζωή μέσα από το έλεος και τη δικαιοσύνη. Όπως ο εχθρός σηκώθηκε εναντίον μας με φθόνο και μίσος, έτσι η Πηγή της ζωής υψώθηκε στον Σταυρό από αγάπη για τον άνθρωπο. Ο Κύριος επιθύμησε σφοδρά τη σωτηρία του πλάσματός Του και την αποκατάστασή του στην αρχική του ομορφιά.

Ο εχθρός νίκησε με αδικία και δόλο, και ο Λυτρωτής νίκησε εκείνον με την αλήθεια, τη δικαιοσύνη και τη σοφία. Ήταν πράξη απόλυτης δικαιοσύνης η φύση μας, που υποδουλώθηκε εκούσια, να μπει ξανά στον αγώνα της νίκης. Γι' αυτό ο Θεός καταδέχθηκε να λάβει τη φύση μας και να ενωθεί υποστατικά μαζί της με θαυμαστό τρόπο.

Όμως η Ύψιστη Φύση Του, που υπερβαίνει κάθε ανθρώπινο νου, δεν μπορούσε να ενωθεί με αμαρτωλή φύση πριν αυτή καθαριστεί. Γι' αυτό για τη σύλληψη και τη γέννηση του Χορηγού της καθαρότητας χρειαζόταν μια εντελώς άσπιλη Παρθένος. Η Παναγία γεννά τον Λόγο που είναι συναΐδιος και ομοούσιος του Πατρός.

Σήμερα τιμούμε όσα συνέβαλαν στο μυστήριο της ενσάρκωσης του Υιού και Λόγου του Θεού. Ο Θεός γεννάται από την Πάναγνη και Παναγία Παρθένο, που είναι πάνω από κάθε σαρκικό μολυσμό. Είναι μάλιστα πάνω και από κάθε ακάθαρτο λογισμό, και η σύλληψή της δεν προήλθε από σαρκική επιθυμία.

Έγινε με την επισκίαση του Αγίου Πνεύματος, ύστερα από την προσευχή και την πνευματική ετοιμασία της Παρθένου. Εκείνη απάντησε στον άγγελο: «Ιδού η δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου». Ο Θεός την σημάδεψε από πριν από τους αιώνες, διαλέγοντάς την μέσα από τους εκλεκτούς Του.

Η επιλογή ξεκινά από τους γιους του Αδάμ, και πρώτος επιλέγεται ο Σηθ για την αρετή και την ομορφιά του βίου του. Από τη γενιά του θα ανθίσει η Παρθένος ως θείο όχημα του Θεού, που θα καλέσει τους γηγενείς στην ουράνια υιοθεσία. Όλη η γενιά του Σηθ ονομάστηκε «υιοί Θεού», αφού από αυτήν θα γεννιόταν ο Υιός του Θεού ως άνθρωπος.

Το όνομα Σηθ σημαίνει ανάσταση και προτυπώνει τον Κύριο, που χαρίζει την αθάνατη ζωή στους πιστούς. Πρώτος που ονομάστηκε υιός Θεού ήταν ο Ενώς, ο γιος του Σηθ, που επικαλέστηκε το όνομα του Κυρίου. Η εκλογή της μέλλουσας Μητέρας του Θεού περνά μέσα από όλες τις γενιές με την Πρόνοια του Θεού.

Φτάνει στον προφήτη και βασιλιά Δαβίδ και στους διαδόχους του γένους και της βασιλείας του. Όταν ήρθε ο κατάλληλος καιρός, εκλέγονται από τη γενιά του Δαβίδ ο Ιωακείμ και η Άννα. Αν και ήταν άτεκνοι, ξεχώριζαν για την ενάρετη ζωή τους και το ευλαβές τους φρόνημα ανάμεσα στους απογόνους του Δαβίδ.

Παρακάλεσαν τον Θεό να τους λυτρώσει από την ατεκνία και υποσχέθηκαν να αφιερώσουν το παιδί από τη βρεφική του ηλικία. Ο ίδιος ο Θεός τους χάρισε τη Θεοτόκο, ώστε από ενάρετους γονείς να αναθραφεί η πάναρετη κόρη. Έτσι η σωφροσύνη ενώθηκε με την προσευχή και καρποφόρησε με τη γέννηση της Μητέρας της παρθενίας.

Όταν ο δίκαιος Ιωακείμ και η Άννα είδαν πως ο Θεός εκπλήρωσε την υπόσχεσή Του, έσπευσαν να τηρήσουν το τάμα τους. Μόλις απογαλακτίστηκε το παιδί, οδήγησαν την αληθινά αφιερωμένη Παρθένο στον Ναό του Θεού. Εκείνη, αν και νηπίου ηλικίας, ήταν γεμάτη με τα θεία χαρίσματα και καθόρισε η ίδια όσα έγιναν γι' αυτήν.

Έδειξε πως δεν προσφερόταν τόσο από άλλους, όσο εισερχόταν η ίδια οικειοθελώς στη διακονία του Θεού. Σαν να είχε φτερά, έτρεξε προς αυτή τη θεία αγάπη. Ο Αρχιερέας, βλέποντας πως αυτή η κόρη είχε μέσα της θεία χάρη περισσότερη από κάθε άλλον, θέλησε να την οδηγήσει στα Άγια των Αγίων.

Έπεισε όλους τους παρόντες να το αποδεχθούν, αφού ο ίδιος ο Θεός το είχε προαναγγείλει και επευλογήσει. Ο Θεός μέσω αγγέλου της έστελνε μυστική τροφή, με την οποία ενίσχυε τη φύση της και την έκανε αγνότερη από τους αγγέλους. Δεν εισήλθε στα Άγια των Αγίων μόνο μία φορά, αλλά κατοικούσε εκεί μαζί με τον Θεό κατά τα νεανικά της χρόνια.

Έτσι, μέσω αυτής, ανοίχθηκαν τα ουράνια σκηνώματα ως αιώνια κατοικία για όσους πιστεύουν στη θαυμαστή γέννησή Της. Γι' αυτό από αρχής χρόνων εκλέχθηκε από τους εκλεκτούς, ως η αληθινά Αγία των Αγίων. Έχει σώμα αγνότερο και από τα πνεύματα που καθαρίστηκαν με την αρετή, ικανό να δεχθεί τον Υπόστατο Λόγο.

Σήμερα η Αειπάρθενος Μαρία, σαν θησαυρός του Θεού, φυλάσσεται στα Άγια των Αγίων. Έτσι, στον κατάλληλο καιρό, θα γινόταν ο πλούτος και το στολίδι ολόκληρου του κόσμου. Γι' αυτό και ο Χριστός δοξάζει τη Μητέρα Του πριν και μετά τη γέννησή Του.

Εμείς που γνωρίζουμε τη σωτηρία που άρχισε για χάρη μας μέσω της Παρθένου, οφείλουμε να την ευχαριστούμε και να την υμνούμε αδιάλειπτα. Αν η ευγνώμων γυναίκα του Ευαγγελίου ύψωσε τη φωνή της λέγοντας στον Χριστό «μακαρία η κοιλία η βαστάσασά σε», πόσο μάλλον εμείς. Έχουμε γραμμένα τα λόγια της αιώνιας ζωής, τα θαύματα, το Πάθος και την Ανάσταση του Κυρίου.

Έχουμε την ανύψωση της φύσης μας από τον θάνατο στους ουρανούς και την υπόσχεση της αθανασίας. Πώς λοιπόν να μην υμνούμε ακατάπαυστα τη Μητέρα του Αρχηγού της σωτηρίας μας και Χορηγού της ζωής; Πανηγυρίζουμε σήμερα τα Εισόδιά της στα Άγια των Αγίων, μαζί με τη σύλληψη και τη γέννησή Της.

Ας μεταφέρουμε λοιπόν τον εαυτό μας από τα γήινα στα ουράνια, αδελφοί, και τον δρόμο μας από τη σάρκα στο πνεύμα. Ας στρέψουμε την επιθυμία μας από τα πρόσκαιρα προς όσα μένουν στους αιώνες. Ας περιφρονήσουμε τις σαρκικές απολαύσεις, που δελεάζουν την ψυχή και γρήγορα φεύγουν σαν σκιά.

Ας ποθήσουμε τα πνευματικά δώρα, που παραμένουν αναλλοίωτα και αιώνια. Ας υψώσουμε τον νου και την προσοχή μας στα απρόσιτα ύψη του ουρανού, στα Άγια των Αγίων. Εκεί όπου τώρα κατοικεί η Μητέρα του Θεού, οι ύμνοι και οι προσευχές μας θα βρουν είσοδο.

Έτσι, μέσω της δικής της μεσιτείας, θα γίνουμε κληρονόμοι των αιωνίων αγαθών εν Χριστώ Ιησού.