Ο Άγιος Γρηγόριος Επίσκοπος Ακραγαντίνων

Μέσα στη νύχτα, ένας Άγγελος Κυρίου φώναξε τρεις φορές το όνομα ενός δωδεκάχρονου παιδιού που κοιμόταν στο σπίτι του αρχιδιακόνου του Ακράγαντα. Χρόνια αργότερα, το ίδιο παιδί θα γινόταν επίσκοπος ύστερα από ένα περιστέρι που κατέβηκε στο κεφάλι του μέσα στον ναό των Αποστόλων στη Ρώμη. Ο μικρός εκείνος Γρηγόριος είχε γεννηθεί σε ένα χωριό κοντά στον Ακράγαντα της Σικελίας, από τους ευσεβείς και πλούσιους γονείς Χαρίτωνα και Θεοδότη, που μοίραζαν τα υπάρχοντά τους σε όσους είχαν ανάγκη.

Τον βάπτισε ο μακάριος επίσκοπος Ποταμίων, ο οποίος αργότερα τον πήρε κοντά του. Στα οκτώ του χρόνια οι γονείς τον παρέδωσαν στον δάσκαλο Δαμιανό και μέσα σε δύο μόνο χρόνια έμαθε άριστα ανάγνωση, γραφή και εκκλησιαστική ψαλμωδία. Στα δώδεκα του χρόνια ο επίσκοπος τον κατέταξε στους κληρικούς και τον εμπιστεύθηκε στον αρχιδιάκονο Δονάτο.

Το παιδί περνούσε μέρες και νύχτες μέσα στις Γραφές και στους βίους των Αγίων Πατέρων. Όταν ο Γρηγόριος έφθασε στα είκοσι δύο του χρόνια, αποφάσισε να ανέβει στα Ιεροσόλυμα και να προσκυνήσει τους Αγίους Τόπους. Ο Άγγελος, αφού τον φώναξε τρεις φορές, του είπε πως η προσευχή του εισακούσθηκε και πως στο λιμάνι θα έβρισκε ανθρώπους που θα τον οδηγούσαν.

Πράγματι, βρήκε πλοίο για την Καρχηδόνα και ταξίδεψε μαζί με ναυτικούς που τον δέχθηκαν χωρίς δυσκολία. Στην Καρχηδόνα συνάντησε μέσα στον ναό του μάρτυρα Ιουλιανού τρεις μοναχούς, τον αββά Μάρκο με τους συνοδούς του Σεραπίωνα και Λεόντιο. Εκείνοι ήταν προειδοποιημένοι από οπτασία των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου στη Ρώμη να αναζητήσουν τον νέο της Σικελίας.

Ο γέροντας Μάρκος τον φώναξε με το όνομά του και του φανέρωσε πως ο Θεός τον είχε αποκαλύψει. Μαζί ταξίδεψαν προς τους Αγίους Τόπους και έμειναν για μεγάλο διάστημα σε μοναστήρι, όπου ο Γρηγόριος είδε με έκπληξη την αυστηρή νηστεία και την αδιάλειπτη προσευχή των μοναχών. Έφθασαν τελικά στα Ιεροσόλυμα την ημέρα της Ανάστασης.

Στα Ιεροσόλυμα ο Πατριάρχης Μακάριος υποδέχτηκε τον νεαρό Γρηγόριο και τον αναγνώρισε αμέσως, χωρίς να τον γνωρίζει από πρωτύτερα. Τον κράτησε κοντά του και τον χειροτόνησε διάκονο, ενώ ο αββάς Μάρκος με τους δύο συνοδούς του επέστρεφαν στη Ρώμη. Αργότερα ο Γρηγόριος ζήτησε και πήρε ευλογία να ανέβει στο Όρος των Ελαιών, όπου έμεινε έναν ολόκληρο χρόνο κοντά σε ασκητές.

Έπειτα προχώρησε πιο βαθιά στην έρημο και συνάντησε έναν μεγάλο γέροντα που έψαλλε μαζί με Αγγέλους μέσα σε ένα ταπεινό κελλί κοντά σε δύο φοίνικες. Κοντά του παρέμεινε τέσσερα χρόνια και διδάχθηκε την ερμηνεία των θεοπνεύστων Γραφών, την πνευματική σύνεση και την ταπείνωση. Ο γέροντας προέβλεψε πως θα γινόταν μέγας φωστήρας της Εκκλησίας και πως θα δοκιμαζόταν από τη συκοφαντία των φθονερών.

Τον ευλόγησε και τον έστειλε πίσω στον κόσμο, για να βοηθήσει τη στρατευόμενη Εκκλησία. Ο Γρηγόριος επέστρεψε στα Ιεροσόλυμα και μετά κατευθύνθηκε στην Αντιόχεια και στην Κωνσταντινούπολη, όπου φιλοξενήθηκε στη μονή των μαρτύρων Σεργίου και Βάκχου. Ο Πατριάρχης Ευτύχιος της Κωνσταντινούπολης άκουσε για τους ασκητικούς αγώνες του και τον προσκάλεσε κοντά του.

Λίγο αργότερα κοιμήθηκε ο επίσκοπος Ακράγαντα και η πόλη χωρίστηκε σε αντιμαχόμενες παρατάξεις. Οι μεν ήθελαν για επίσκοπο τον πρεσβύτερο Σαβίνο, οι δε τον Κρισκέντιο, και άλλοι τον αρχιδιάκονο Παύλο, ενώ μερικοί άφησαν την επιλογή στη χάρη του Θεού. Όλοι μαζί ξεκίνησαν για τη Ρώμη, ανάμεσά τους και ο Χαρίτων, ο πατέρας του Γρηγορίου.

Ο Πάπας, μπροστά στη διχόνοιά τους, δίστασε να αποφασίσει. Μέσα στη νύχτα δύο άνδρες με μορφή Αποστόλων του φανερώθηκαν και του είπαν πως ο νέος Γρηγόριος, ο οποίος είχε καταφύγει στη μονή του αγίου Μερκουρίου, ήταν ο εκλεκτός για τον Ακράγαντα. Έστειλε επισκόπους να τον αναζητήσουν και εκείνοι τον βρήκαν κρυμμένο μέσα στα χόρτα του κήπου, διότι από ταπείνωση ήθελε να αποφύγει την τιμή.

Όταν τον οδήγησαν ενώπιον του Πάπα, εκείνος του ανακοίνωσε την κλήση του. Μέσα στον ναό των κορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, καθώς προσεύχονταν όλοι μαζί, ένα περιστέρι κατέβηκε και κάθισε στο κεφάλι του Γρηγορίου. Έτσι φανερώθηκε η εκλογή του από τον ίδιο τον Θεό και ο Πάπας τον χειροτόνησε επίσκοπο.

Ο Χαρίτων αναγνώρισε τον γιο του και ευχαρίστησε τον Κύριο που τον αξίωσε να τον δει ζωντανό μέσα σε τέτοιο αξίωμα. Στον δρόμο της επιστροφής, στην Πανορμία, ο Άγιος θεράπευσε έναν μοναχό από βαριά λέπρα και σε μοναστήρι κοντά στον Ακράγαντα έδωσε λόγο και ακοή σε έναν κωφάλαλο μοναχό που είκοσι χρόνια ζούσε αμίλητος. Ο λαός βγήκε να τον υποδεχθεί και η μητέρα του Θεοδότη τον αναγνώρισε ανάμεσα στις γυναίκες.

Όλοι μπήκαν ψάλλοντας στον ναό και κατά τη Θεία Λειτουργία οι άξιοι είδαν τη χάρη του Αγίου Πνεύματος να τον σκεπάζει σαν περιστέρι. Πλήθος ασθενών έφερναν στην εκκλησία και ο Άγιος τους θεράπευε με την επίθεση των χειρών του. Στενοχωρούσε τους φθονερούς η αγάπη που του έδειχνε το ποίμνιο.

Μετά από λίγα χρόνια οι πρεσβύτεροι Σαβίνος και Κρισκέντιος, που παλαιότερα είχαν επιδιώξει την επισκοπή, συνωμότησαν εναντίον του βοηθούμενοι από τον αιρετικό Ελεύσιο. Πλήρωσαν μια γυναίκα ονόματι Ευδοκία και την έβαλαν κρυφά στον κοιτώνα του επισκόπου ενώ εκείνος έψαλλε στον ναό. Όταν ο Άγιος επέστρεψε, μέσα στο πλήθος του λαού οι συκοφάντες έβγαλαν τη γυναίκα από το δωμάτιο και τον κατηγόρησαν δημοσίως για πορνεία.

Τον φυλάκισαν στην ίδια φυλακή όπου είχε άλλοτε μαρτυρήσει ο ιερομάρτυρας Γρηγόριος της Λιβύης, του έδεσαν τα πόδια σε ξύλο και ειδοποίησαν τον έξαρχο του Πάπα. Τη νύχτα όμως μέσα στη φυλακή φάνηκε Άγγελος, τον έλυσε από τα δεσμά και άνοιξαν οι πόρτες μόνες τους. Στη δίκη η γυναίκα μόλις είπε το ψέμμα, την κατέλαβε δαιμόνιο και έπεσε στη γη με φοβερές κραυγές.

Ο έξαρχος, ταραγμένος, αποφάσισε να στείλει τον Άγιο στη Ρώμη. Οι γονείς του τον αποχαιρέτησαν στην παραλία με δάκρυα. Στη Ρώμη ο Πάπας, χωρίς καν να ακούσει τον κατηγορούμενο, διέταξε τη φυλάκισή του.

Επί δύο ολόκληρα χρόνια ο Άγιος προσευχόταν μέσα στο κελλί του και θεράπευσε τον γιο του δεσμοφύλακα από δαιμόνιο, καθώς και μια κορίτσι παράλυτο. Όταν ήλθε στη Ρώμη ο αββάς Μάρκος, έπεισε τον Πάπα να συγκαλέσει σύνοδο και να καλέσει τους κατηγόρους από τη Σικελία και αντιπροσώπους από την Κωνσταντινούπολη. Ο σταλμένος από τον αυτοκράτορα αξιωματούχος Μαρκιανός θεραπεύτηκε από θανατηφόρα αρρώστια όταν τον μετέφεραν στη φυλακή του Αγίου.

Ενώπιον της συνόδου των εκατόν πενήντα τεσσάρων επισκόπων, ο Άγιος προσευχήθηκε και η δαιμονισμένη γυναίκα ελευθερώθηκε και ομολόγησε την αλήθεια. Οι συκοφάντες σκοτεινίασαν στα πρόσωπα από θεϊκή τιμωρία, όμως ο Άγιος ζήτησε ο ίδιος τη συγχώρησή τους. Επέστρεψε στον Ακράγαντα, έχτισε νέο ναό στους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο και ποίμανε ειρηνικά το ποίμνιό του, αφήνοντας πολλά συγγράμματα και θαύματα, μέχρι την ειρηνική κοίμησή του σε βαθιά γεράματα.