Η φοβερή οπτασία του Ιωάννη

Ένας τεχνίτης γνωστός στον Μέγα Κωνσταντίνο είδε στον ύπνο του τον ίδιο τον αυτοκράτορα να σηκώνει σπαθί πάνω από τον λαιμό του. Χρόνια αργότερα, ο ίδιος άνθρωπος βρέθηκε μπροστά σε φρικτό ουράνιο δικαστήριο και σώθηκε μόνο από την παρέμβαση της Παναγίας. Η διήγηση αυτή σώζεται στον Συναξαριστή του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη και αναφέρεται στα χρόνια του Μεγάλου Κωνσταντίνου, γύρω στο έτος τριακόσια τριάντα μετά Χριστόν.

Ο άνθρωπος ονομαζόταν Ιωάννης και ήταν γνωστός στον βασιλιά μέσω της τέχνης την οποία ασκούσε με ξεχωριστή επιδεξιότητα. Όμως η ζωή του κυλούσε μέσα στην ακολασία και την αμέλεια, χωρίς ποτέ να σκέφτεται την κόλαση και τη μέλλουσα κρίση. Ο Θεός, που οικονομεί τα πάντα προς το συμφέρον του ανθρώπου, αποφάσισε να τον αφυπνίσει με τρόπο θαυμαστό και απρόσμενο.

Έτσι του παρουσιάστηκε σε όνειρο φοβερό, ώστε να συγκλονιστεί η ψυχή του και να αλλάξει τη ζωή του. Η πρώτη αυτή οπτασία στάθηκε αρχή μιας μεγαλύτερης πορείας, που θα αποκάλυπτε αργότερα την αιώνια αλήθεια. Ο Ιωάννης όμως δεν ήταν ακόμη έτοιμος να ακούσει το μήνυμα και να μετανοήσει αληθινά.

Στο όνειρό του ο Ιωάννης είδε τον εαυτό του να παρουσιάζει στον βασιλιά Κωνσταντίνο ένα έργο της τέχνης του με χαρά. Νόμιζε ότι μιλούσε με παρρησία και συγχαιρόταν με τον αυτοκράτορα, σαν να ήταν στενοί φίλοι. Ξαφνικά όμως είδε τον βασιλιά να τραβά γυμνό σπαθί και να ετοιμάζεται να του κόψει το κεφάλι χωρίς κανένα έλεος.

Ο Ιωάννης έσκυβε συνεχώς τον λαιμό, νομίζοντας ότι ο βασιλιάς έπαιζε μαζί του με αθώο τρόπο. Τότε όμως άκουσε τον αυτοκράτορα να του λέει με σοβαρότητα φοβερά και αποκαλυπτικά λόγια. Όταν το σπαθί καταφάγει τις τρίχες σου, τότε ο τράχηλός σου θα γεμίσει από το αίμα σου.

Αμέσως ένιωσε ότι κόπηκε ο λαιμός του και ότι το σπαθί έφτανε στο στήθος του με ορμή. Ο Ιωάννης ζητούσε αγωνιωδώς βοήθεια από κάποιον, μέσα σε ανείπωτο φόβο και τρόμο. Ξύπνησε έκθαμβος και έκανε το σημείο του σταυρού πάνω στο σώμα του τρέμοντας ολόκληρος.

Ευχαρίστησε μάλιστα το όνειρο, επειδή τη φοβερή εκείνη δοκιμασία την είδε μόνο κατά φαντασίαν και όχι στην πραγματική του ζωή. Έμεινε όμως πάλι αμετανόητος και αδιόρθωτος, σαν να μην είχε δει τίποτε. Πέρασε αρκετός καιρός και ο Ιωάννης έπεσε σε βαριά αρρώστια, που τον έφερε στα όρια της ζωής του.

Τότε επικαλέστηκε με θέρμη τη βοήθεια του Θεού και βρέθηκε σε έκσταση, όχι πλέον σε απλό όνειρο. Είδε τον εαυτό του να στέκεται μπροστά σε φοβερό δικαστικό βήμα, μέσα σε ατμόσφαιρα αυστηρότητας και ιερής σιωπής. Στον θρόνο καθόταν Βασιλιάς φοβερός, ντυμένος με στολή βασιλική και αρχιερατική μαζί.

Δεξιά και αριστερά κάθονταν άνδρες ιεροπρεπείς και σεβάσμιοι, ενώ ο Ιωάννης στεκόταν κάτω από εκείνους με τρόμο. Δεξιά του θρόνου έβλεπε ευνούχους νέους και όμορφους, αριστερά έναν άλλον ταπεινότερο και πιο καταδεκτικό από τους υπολοίπους. Πίσω από τον Βασιλιά υπήρχε λάκκος σκοτεινότατος και βαθύτατος, που μόνο η θέα του προκαλούσε φόβο άρρητο και οδύνη μεγάλη.

Τότε ο Βασιλιάς τον ρώτησε αν γνωρίζει ποιος ήταν αυτός που καθόταν επάνω στον θρόνο. Ο Ιωάννης απάντησε ότι αναγνώριζε τον σαρκωθέντα Υιό του Θεού, όπως διδάσκουν οι θείες Γραφές. Ο Βασιλιάς τον ρώτησε αν θυμάται τον φοβερό εκείνον φοβερισμό που είχε δει χρόνια πριν στο όνειρο.

Ο Ιωάννης ομολόγησε ότι τα απομεινάρια εκείνου του φόβου ζούσαν ακόμη μέσα στην ψυχή του. Ο Βασιλιάς τότε αποκάλυψε στον Ιωάννη μια συγκλονιστική αλήθεια για την παλιά οπτασία του ονείρου. Δεν ήταν ο Κωνσταντίνος εκείνος που σήκωσε το σπαθί, αλλά ο ίδιος ο Κύριος των πάντων.

Ύστερα από αυτό, μόνο με ένα νεύμα πρόσταξε τους παρεστώτες να ρίξουν τον Ιωάννη στον φοβερό λάκκο. Όταν οι ευνούχοι άρχισαν να τον σπρώχνουν χωρίς έλεος προς το χάσμα, εκείνος επικαλέστηκε τη Θεοτόκο. Αμέσως είδε την Παναγία να εμφανίζεται στη μέση και να μεσιτεύει για χάρη του ταπεινού πλάσματος.

Άκουσε τότε τον Βασιλιά να λέει ότι τον αφήνει να φύγει για την παράκληση της Μητέρας του. Ο Ιωάννης συνήλθε σύντρομος και αμέσως έτρεξε σε έναν ευλαβή μοναχό, για να εξομολογηθεί όσα είχε δει. Ο μοναχός τον προέτρεψε να δοξάσει τον Θεό για τη μεγάλη διδασκαλία που αξιώθηκε να λάβει.

Στη συνέχεια του διηγήθηκε και μια άλλη παρόμοια ιστορία, ώστε να τον στηρίξει στον δρόμο της μετανοίας. Κάποιος Γεώργιος είχε δει σε οπτασία τον εαυτό του δεμένο, καθώς τον τραβούσαν προς φρικτό χάσμα. Ένας ευσπλαχνικός παρεστώς εγγυήθηκε για χάρη του, ζητώντας προθεσμία είκοσι ημερών για μετάνοια.

Ο φίλος που είδε την οπτασία πήγε αμέσως στον Γεώργιο και του φανέρωσε με αγωνία όσα είδε. Όμως ο Γεώργιος θεώρησε τα λόγια του φίλου του σαν ένα τίποτε και τα προσπέρασε με αδιαφορία. Έμεινε αδιόρθωτος και αμετανόητος, χωρίς να ωφεληθεί από την ουράνια προειδοποίηση που του δόθηκε.

Μόλις πέρασαν οι είκοσι μέρες, αρπάχθηκε ξαφνικά από αυτή τη ζωή και έφυγε για να πληρώσει το χρέος του. Ο μοναχός αφηγήθηκε αυτό το παράδειγμα στον Ιωάννη, ως πρόσθετο μάθημα για τη σοβαρότητα της μετανοίας. Ο Ιωάννης, έχοντας ολοζώντανα στον νου του όσα φοβερά είδε στο δικαστήριο του Θεού, δεν δίστασε καθόλου.

Εξομολογήθηκε χωρίς εντροπή όλα του τα αμαρτήματα, ανοίγοντας την ψυχή του ολόκληρη μπροστά στον πνευματικό πατέρα. Άλλαξε τη ζωή του προς το καλύτερο και πολιτεύτηκε θεάρεστα για πολλά χρόνια με βαθιά συντριβή και προσευχή. Όταν ήρθε η ώρα να αναχωρήσει από τη ζωή αυτή, απήλθε ειρηνικά στις αιώνιες μονές του Κυρίου.

Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη αυτής της διηγήσεως στις είκοσι τρεις Νοεμβρίου, για διδαχή και αφύπνιση κάθε πιστής ψυχής.