Όσιος Ωρ ο Θηβαίος, ο πατέρας χιλίων μοναχών

Στην έρημο της Θηβαΐδας, ένας ενενηντάχρονος γέροντας με κατάλευκα γένια καθοδηγούσε χίλιους μοναχούς σε μια συνάθροιση που έμοιαζε με ολόκληρη πολιτεία της προσευχής. Το πρόσωπό του ακτινοβολούσε τέτοια πνευματική φωτεινότητα, ώστε όσοι τον αντίκριζαν νόμιζαν πως έβλεπαν μπροστά τους έναν άυλο άγγελο και όχι άνθρωπο της γης. Ο όσιος Ωρ ξεκίνησε τον ασκητικό του βίο στα βάθη της ερήμου, όπου παρέμεινε χρόνια πολλά μέσα σε απόλυτη μοναξιά και αυστηρότατη νηστεία.

Εκεί τρεφόταν μόνο με χόρτα και ρίζες, τα οποία του φαίνονταν γλυκύτατα φαγητά, ενώ νερό έπινε μόνο όταν τύχαινε να βρει κάποια πηγή. Το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας και της νύχτας το αφιέρωνε στη θερμή και αδιάλειπτη προσευχή προς τον Κύριο. Αυτή τη ζωή ακολούθησε μέχρι τα βαθιά γεράματά του, χωρίς ποτέ να παραπονεθεί για κόπο ή για στερήσεις.

Κάποια νύχτα όμως του εμφανίστηκε στον ύπνο άγγελος Κυρίου και του ανήγγειλε το θέλημα του Θεού. Του είπε ότι θα γινόταν πατέρας πολλών ανθρώπων και θα οδηγούσε χιλιάδες ψυχές στον δρόμο της σωτηρίας. Του υποσχέθηκε ακόμη ότι δεν θα του έλειπε τίποτε, αφού ο Θεός θα του χορηγούσε όσα ζητούσε με πίστη.

Μετά από αυτό το θεϊκό όραμα, ο όσιος πλησίασε προς τις κατοικημένες περιοχές και έκτισε μια μικρή ταπεινή καλύβα. Δίπλα της φύτεψε λίγα λαχανικά, για να καλύπτει τις στοιχειώδεις ανάγκες του χωρίς να εξαρτάται από άλλους ανθρώπους. Συνέχιζε όμως την ίδια αυστηρή δίαιτα, τρώγοντας μόνο λαχανικά και μάλιστα σε ελάχιστη ποσότητα, αρκετές φορές μία μόνο φορά την εβδομάδα.

Πριν φύγει από τη βαθιά έρημο δεν γνώριζε καθόλου γράμματα, καθώς από παιδί δεν είχε διδαχθεί ανάγνωση ή γραφή. Όταν όμως κάποιος αδελφός του έφερε ένα ιερό βιβλίο, ο γέροντας το άνοιξε και άρχισε να διαβάζει με άνεση και κατανόηση. Ο Κύριος του χάρισε τότε και το μεγάλο δώρο της εξουσίας πάνω στα πονηρά πνεύματα, φανερώνοντας τη μεγάλη αγιότητά του.

Έφερναν κοντά του δαιμονισμένους με τη βία, και τα δαιμόνια μαρτυρούσαν φωναχτά τις κρυφές αρετές και τα θεάρεστα έργα του οσίου. Σε πολλούς ακόμη χάρισε θαυμαστές θεραπείες με τη δύναμη της θείας χάριτος του Χριστού. Έτσι σιγά σιγά μαζεύτηκε γύρω του ένα πολυπληθές αδελφάτο, που τον είχε πνευματικό πατέρα και αλάνθαστο οδηγό.

Ο όσιος είχε συνήθεια να μεταλαμβάνει πρώτα των αχράντων μυστηρίων και έπειτα να καθίζει στην τράπεζα μαζί με τους αδελφούς του. Κατά τη διάρκεια του γεύματος δίδασκε τους μοναχούς με θεόπνευστα λόγια και τους διηγούνταν ωφέλιμες ιστορίες από τη ζωή άλλων ασκητών. Κάποτε τους μίλησε για έναν ερημίτη που επί τρία ολόκληρα χρόνια δεν δοκίμασε καθόλου επίγεια τροφή.

Άγγελος Κυρίου, έλεγε, του έφερνε ουράνια τροφή κάθε δύο ημέρες, η οποία αντικαθιστούσε ταυτόχρονα και το νερό του. Άλλη φορά διηγήθηκε την ιστορία ενός μοναχού στον οποίο εμφανίστηκαν δαίμονες με μορφή ουράνιων στρατιών και αγγελικών ταγμάτων. Του παρουσίασαν ένα πύρινο άρμα με κάποιον που έμοιαζε με βασιλιά περιβεβλημένο με δόξα, καλώντας τον να τον προσκυνήσει.

Ο μοναχός όμως αναλογίστηκε με σύνεση ότι ο αληθινός του Βασιλιάς γνωρίζει την προσκύνησή του και δεν τη ζητάει. Απάντησε λοιπόν με παρρησία ότι έχει δικό του Βασιλιά τον Χριστό και δεν αναγνωρίζει κανέναν άλλο κύριο πάνω από εκείνον. Αμέσως τα δαιμόνια εξαφανίστηκαν μαζί με το ψεύτικο άρμα και τον πλαστό βασιλιά τους.

Όλα αυτά τα διηγούνταν ο όσιος σαν να αφορούσαν άλλον άνθρωπο, αλλά οι παλαιότεροι αδελφοί γνώριζαν ότι περιέγραφε τους δικούς του πνευματικούς αγώνες. Ο όσιος Ωρ ήταν εξαιρετικά φιλόξενος και σπλαχνικός με όλους όσοι κατέφευγαν στη μοναστική του συντροφιά. Όταν ερχόταν κάποιος νέος αδελφός με πόθο να μείνει κοντά του, του ετοίμαζε αυθημερόν ολόκληρο κελί με τη βοήθεια όλης της συνοδείας.

Άλλοι μετέφεραν πέτρες, άλλοι άμμο, άλλοι νερό και άλλοι ξύλα, ώστε μέχρι το βράδυ το νέο κελί ήταν έτοιμο για κατοίκηση. Ο Θεός χορηγούσε άφθονα στον πιστό δούλο του όλα όσα ζητούσε για τη συντήρηση του πολυπληθούς ποιμνίου του. Διηγούνται μάλιστα ότι κάποτε, όταν είχε ακόμη έναν μόνο μαθητή, του υπενθύμισε εκείνος την εορτή του αγίου Πάσχα.

Ο γέροντας ομολόγησε ταπεινά ότι το είχε ξεχάσει, αλλά αμέσως βγήκε έξω από το κελί υπό τον ανοιχτό ουρανό. Στάθηκε με υψωμένα τα χέρια και έμεινε ακίνητος επί τρεις ολόκληρες ημέρες σε αδιάλειπτη προσευχή και θεωρία. Έπειτα επέστρεψε και είπε στον μαθητή ότι έτσι γιόρτασε με τον τρόπο του τη λαμπρή Ανάσταση.

Στον απορημένο μαθητή του εξήγησε ο όσιος πως για τον μοναχό η αληθινή εορτή και το Πάσχα έχουν εντελώς πνευματικό νόημα. Ο νους του μοναχού πρέπει να περνά πέρα από τη βοή του κόσμου, όπως πέρασε ο Ισραήλ την Ερυθρά Θάλασσα. Όταν ο ασκητής απομακρύνεται από τα ορατά και πρόσκαιρα πράγματα, τότε πλησιάζει αληθινά τον άυλο και αόρατο Θεό.

Όταν όμως προσκολλάται στα γήινα αγαθά, αυτομάτως απομακρύνεται από τον Δημιουργό και χάνει την εσωτερική του ειρήνη. Ως πνευματικός πατέρας τόσο πολλών αδελφών, ο όσιος γνώριζε τη ζωή και τα έργα του καθενός, ακόμη και όσα γίνονταν στα κρυφά. Κάποτε ένας περιπλανώμενος μοναχός με ροπή προς το ψέμα, καθώς ερχόταν προς αυτόν, έκρυψε επίτηδες τα ρούχα του.

Παρουσιάστηκε λοιπόν μπροστά του ημίγυμνος και του ζητούσε με ικεσίες ένδυμα για να καλύψει τη γύμνωσή του. Ο όσιος όμως αμέσως τον ήλεγξε ενώπιον όλων, φέρνοντας στο φως τα κρυμμένα ρούχα του ψεύστη μοναχού. Όλοι οι αδελφοί συγκλονίστηκαν τότε από φόβο και ευλάβεια προς τον προορατικό πατέρα.

Έτσι, αφού οδήγησε χιλιάδες ψυχές στον δρόμο της σωτηρίας, εκοιμήθη εν Κυρίω και κατατάχθηκε στη χορεία των μεγάλων οσίων.