Η Σύναξη των Αγίων της Ευβοίας

Σε μία μόνο γιορτή, η Εύβοια θυμάται είκοσι έξι αγίους που πάτησαν το χώμα της και αγίασαν τα νησιά γύρω της. Ο μακαριστός Μητροπολίτης Χαλκίδος Νικόλαος Σελέντης θέσπισε αυτή τη σύναξη το χίλια εννιακόσια εβδομήντα ένα, την Κυριακή του Παραλύτου. Η ιδέα ήταν να ενωθούν σε μία κοινή μνήμη όλοι όσοι συνδέθηκαν με την Εύβοια και τις Βόρειες Σποράδες.

Πρώτος στη χορεία τους στέκει ο Απόστολος Παύλος, που πέρασε από τον Πορθμό του Ευρίπου στη δεύτερη αποστολική περιοδεία του. Ακολουθεί ο άγιος Μεθόδιος Ολύμπου, ο οποίος μαρτύρησε στη Χαλκίδα το τριακόσια έντεκα μετά Χριστόν. Στα νησιά των Σποράδων λάμπει ο άγιος Ρηγίνος, επίσκοπος Σκοπέλου, ο οποίος μαρτύρησε μέσα στον τέταρτο αιώνα.

Η σύναξη συγκεντρώνει αποστόλους, ιεράρχες, ασκητές, νεομάρτυρες και διδασκάλους του Γένους κάτω από έναν κοινό ουρανό. Έτσι, ο πιστός νιώθει πως η Εύβοια δεν είναι μόνο τόπος γεωγραφικός, αλλά και πνευματικός. Είναι ένα νησί που φιλοξένησε άγιες μορφές από όλη την Ορθόδοξη Ανατολή και τη Δύση.

Ο Μητροπολίτης Νικόλαος ήθελε οι κάτοικοι να γνωρίσουν αυτό το πλήθος και να τιμούν τους προστάτες τους. Έτσι η Κυριακή του Παραλύτου έγινε γιορτή ολόκληρης της εκκλησιαστικής Εύβοιας. Ανάμεσα στους τιμώμενους ξεχωρίζει ο όσιος Νίκων ο Μετανοείτε, που γύρισε όλη την Ελλάδα κηρύττοντας μετάνοια στους πιστούς.

Κοντά του στέκει ο όσιος Χριστόδουλος της Πάτμου, ο οποίος έζησε τον ενδέκατο αιώνα και άφησε φωτεινό μοναστικό έργο. Η σύναξη τιμά επίσης τον όσιο Νικόλαο τον Σικελιώτη, που πέρασε από τα νησιωτικά χώματα της Ευβοίας. Στον ενδέκατο αιώνα ασκήθηκε και ο όσιος Γρηγόριος στη Στρογγύλη των Λιχάδων, λίγο έξω από τις ευβοϊκές ακτές.

Από την ίδια εποχή έρχεται ο όσιος Θεοφύλακτος Βουλγαρίας ο Χαλκιδεύς, λόγιος ιεράρχης με βαθιά μόρφωση. Τον δωδέκατο αιώνα ζουν δύο μεγάλες ασκητικές μορφές του νησιού, ο όσιος Ευθύμιος και ο όσιος Δανιήλ ο Στυλίτης. Ο πρώτος έζησε μέσα στη σιωπή της ερήμου, ενώ ο δεύτερος δοκίμασε στον στύλο μια ζωή σκληρής εγκράτειας.

Η εκκλησία της Χαλκίδος θυμάται και τον άγιο Άνθιμο Αθηνών και Ευρίπου, πρόεδρο Κρήτης και ομολογητή της πίστεως. Ο ιερός αυτός άνδρας κοιμήθηκε το χίλια τριακόσια εβδομήντα ένα, αφού πέρασε μέσα από διωγμούς και θλίψεις. Όλοι αυτοί φανερώνουν πόσο πλούσια ήταν η μοναστική και ποιμαντική παράδοση της Ευβοίας.

Έτσι η σύναξη γίνεται γέφυρα ανάμεσα στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες και στα χρόνια του μεσαίωνα. Η ευλάβεια του λαού ζωντανεύει κάθε όνομα ξεχωριστά μέσα στην ίδια θεία λειτουργία. Καθώς προχωρούν οι αιώνες, η αγιότητα δεν λιγοστεύει στην Εύβοια και στις Σποράδες.

Ο όσιος Γεράσιμος ο Σιναΐτης ο Ευβοεύς ζει τον δέκατο τέταρτο αιώνα και ασκείται με αυστηρότητα παλαιών πατέρων. Δίπλα του τιμάται ο όσιος Ιωσήφ ο Ευβοεύς, μια ταπεινή μορφή της ίδιας εποχής. Στο Άγιον Όρος μνημονεύεται ο όσιος Σάββας ο νέος, του οποίου η μνήμη τελείται τη δεύτερη Κυριακή του Ματθαίου.

Στον δέκατο έκτο αιώνα ξεχωρίζει ο Τιμόθεος, Μητροπολίτης Ευρίπου, ιδρυτής της ιστορικής Μονής Πεντέλης στην Αττική. Ο οσιομάρτυς Θεοφάνης μαρτύρησε στην Κωνσταντινούπολη το χίλια πεντακόσια ογδόντα οκτώ για την αγάπη του Χριστού. Στα ίδια χρόνια κοιμήθηκε και ο όσιος Συμεών ο ανυπόδητος και μονοχίτων, που πέρασε τη ζωή του με ακτημοσύνη.

Το χίλια πεντακόσια ενενήντα τέσσερα έκλεισε τους οφθαλμούς του ένας ασκητής που γύμνωσε τα πάντα για χάρη του Νυμφίου. Δόξα της Ευβοίας παραμένει ο όσιος Δαβίδ ο Γέροντας, ο οποίος έζησε μέσα στις σπηλιές της ορεινής Ροβιών. Η ασκητική του ζωή έγινε φάρος για πολλούς μοναχούς και απλούς ανθρώπους του τόπου.

Ο οσιομάρτυς Γεράσιμος ο Μεγαλοχωρίτης μαρτύρησε τον δέκατο όγδοο αιώνα και πρόσφερε το αίμα του ως ομολογία. Έτσι, οι αγωνιστές της Εύβοιας πληθαίνουν μέσα στους σκοτεινούς χρόνους της σκλαβιάς. Στους νεότερους χρόνους η Εύβοια αξιώθηκε να φιλοξενήσει και άλλους μεγάλους αγίους της ορθοδοξίας.

Ο όσιος Ιωάννης ο Ρώσος κοιμήθηκε στο Προκόπιο της Καππαδοκίας το χίλια επτακόσια τριάντα και αργότερα τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στο Νέο Προκόπιο. Σήμερα η χάρη του γεμίζει το νησί με προσκυνητές από όλη την οικουμένη. Ο όσιος Ιερόθεος ο εκ Καλαμών κοιμήθηκε το χίλια επτακόσια σαράντα πέντε, αφήνοντας πίσω φωτεινό παράδειγμα ασκήσεως.

Ο όσιος Νικόδημος ο Αγιορείτης κοιμήθηκε το χίλια οκτακόσια εννέα και πρόσφερε στην εκκλησία πλήθος ψυχωφελών συγγραμμάτων. Ο όσιος Κοσμάς ο Αιτωλός, διδάσκαλος του Γένους και εθνοϊερομάρτυς, κήρυξε τον θείο λόγο και στη νήσο Σκόπελο. Την ίδια χρονιά εκοιμήθη και ο όσιος Νήφων ο νέος, κοινοβιάρχης και ιδρυτής της Μονής Ευαγγελιστρίας Σκιάθου.

Ο άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως υπηρέτησε ως ιεροκήρυκας στην Εύβοια κατά τα έτη χίλια οκτακόσια ενενήντα ένα έως χίλια οκτακόσια ενενήντα τρία. Η σύναξη κλείνει με τον όσιο Νεόφυτο τον Προσμονάριο, ο οποίος ασκήθηκε στη Λίμνη και αργότερα στη Μονή Βατοπαιδίου. Όλοι μαζί σχηματίζουν έναν φωτεινό κύκλο πάνω από το νησί και τις Σποράδες.

Η Εύβοια προσφέρει στους πιστούς ένα ολόκληρο εορτολόγιο μέσα σε μία μοναδική Κυριακή. Η σύναξη αυτή στηρίζει τους χριστιανούς σε κάθε γενιά με φως, ελπίδα και βεβαιότητα.