Όσιος Αμφιλόχιος Μακρής της Πάτμου

Όταν ο γέροντας Αμφιλόχιος πληροφορήθηκε από την Παναγία και τον Θεολόγο πως το επόμενο Πάσχα θα το γιορτάσει στους ουρανούς, δέχθηκε την είδηση με βαθιά γαλήνη. Ο ίδιος άκουσε κάποτε μέσα στο κελί του τη φωνή μιας απελπισμένης χήρας από την Ικαρία και έτρεξε αμέσως να τη σώσει από βέβαιο πνιγμό. Γεννήθηκε στις δεκατρείς Φεβρουαρίου του χίλια οκτακόσια ογδόντα εννέα στην Πάτμο, με το κοσμικό όνομα Αθανάσιος.

Στις είκοσι επτά Αυγούστου του χίλια εννιακόσια έξι έλαβε το μοναχικό σχήμα στην Ιερά Μονή του Θεολόγου και ονομάστηκε Αμφιλόχιος. Σε ηλικία είκοσι τεσσάρων ετών εκάρη μεγαλόσχημος μοναχός στο Κάθισμα του Απολλώ από τον ασκητή Μακάριο Αντωνιάδη τον Σάμιο. Τον Ιανουάριο του χίλια εννιακόσια δεκαεννέα χειροτονήθηκε διάκονος στην Κω από τον Μητροπολίτη Αγαθάγγελο, και την Κυριακή του Θωμά του ίδιου έτους έγινε πρεσβύτερος στο Βαθύ της Σάμου.

Η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου τον κατέταξε επίσημα στις άγιες μορφές της Εκκλησίας στις είκοσι εννέα Αυγούστου του δύο χιλιάδες δεκαοκτώ. Από το χίλια εννιακόσια είκοσι έως το χίλια εννιακόσια είκοσι έξι διακόνησε ως εφημέριος της Ιεράς Μονής Πάτμου με ζήλο και αφοσίωση. Στη συνέχεια διορίστηκε προϊστάμενος του Ιερού Σπηλαίου της Αποκαλύψεως και παρέμεινε εκεί έως το χίλια εννιακόσια τριάντα δύο.

Τον Νοέμβριο του χίλια εννιακόσια τριάντα πέντε εκλέχθηκε ηγούμενος της Ιεράς Μονής της Πάτμου και ανέλαβε την πνευματική καθοδήγηση της αδελφότητας. Δύο χρόνια αργότερα ίδρυσε την Ιερά Μονή του Ευαγγελισμού, η οποία έγινε φυτώριο μοναχών και πνευματικό καταφύγιο πολλών ψυχών. Κατά τα έτη χίλια εννιακόσια τριάντα εννέα και χίλια εννιακόσια σαράντα προσέφερε τις υπηρεσίες του ως εφημέριος στο Ιερό Προσκύνημα της Παναγίας της Διασωζούσης.

Υπήρξε φίλος και πνευματικό παιδί του Αγίου Νεκταρίου, με τον οποίο τον συνέδεαν ιερά δεσμά αγάπης και κοινής πορείας. Ο Όσιος έγινε εμπνευστής της ιεραποστολής στην Αφρική, καθώς πνευματικά του τέκνα υπήρξαν ο αείμνηστος πατήρ Χρυσόστομος Παπασαραντόπουλος και ο Μητροπολίτης Γάνου και Χώρας Αμφιλόχιος Τσούκος. Από τα χέρια του πέρασαν πολλές μεγάλες μορφές της Εκκλησίας, Έλληνες και ξένοι, που βρήκαν κοντά του πνευματική στήριξη.

Ο παγκοσμίως γνωστός Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος Γουέαρ ομολογούσε πως ακριβώς η γνωριμία του με τον γέροντα τον οδήγησε στην αγκαλιά της Ορθοδοξίας. Στο βιβλίο του «Αρχή Ημέρας» θυμάται τα λόγια του Αμφιλοχίου, όταν ο ίδιος υπηρετούσε ως διάκονος στη Μονή του Θεολόγου τη δεκαετία του εξήντα. Ο γέροντας συνήθιζε να επαναλαμβάνει στους μαθητές του πως ο Θεός μας έδωσε μία επιπλέον εντολή, που δεν αναφέρεται ρητά στην Αγία Γραφή.

Επρόκειτο για την εντολή να αγαπούμε τα δέντρα και ολόκληρη τη δημιουργία ως δώρο του ουρανού. Με αυτόν τον τρόπο δίδασκε πως η οικολογική κρίση δεν μπορεί ποτέ να λυθεί χωρίς αληθινή και έμπρακτη αγάπη. Σε όλη του τη ζωή ταλαιπωρούνταν από αρρώστιες και κάθε χρόνο τον επισκεπτόταν επίμονα η γρίπη του χειμώνα.

Στα τέλη Μαρτίου του χίλια εννιακόσια εβδομήντα προσβλήθηκε από βαριά πνευμονία μέσα στις ημέρες της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Με δυσκολία δέχθηκε να πάρει λίγο γάλα και έδινε σε όλους τις πολύτιμες συμβουλές που είχε ανάγκη ο καθένας ξεχωριστά. Όταν τα πνευματικά του παιδιά προσπάθησαν να τον κρατήσουν στη ζωή με ορούς, εκείνος τους παρακαλούσε να τον αφήσουν να φύγει ήρεμα.

Στον αρχιμανδρίτη Παύλο Νικηταρά, που τον ικέτευε να μείνει για το Πάσχα, αποκάλυψε με δισταγμό το ουράνιο μυστικό του. Είδε προ ολίγου την Παναγία και τον Θεολόγο και τους παρακάλεσε να παρατείνουν λίγο τη ζωή του κοντά στα παιδιά του. Όμως εκείνοι του απάντησαν πως η απόφαση είχε ήδη ληφθεί και πως το Πάσχα θα το γιόρταζε μαζί τους στους ουρανούς.

Έφυγε από τον κόσμο της ματαιότητας, αφού πρόσφερε τη ζωή του ολόκληρη για την αγάπη και τη σωτηρία των άλλων ανθρώπων. Εκοιμήθη στις δεκαέξι Απριλίου του χίλια εννιακόσια εβδομήντα σε πλήρη διαύγεια των αισθήσεών του, την ώρα δύο και τέταρτο το μεσημέρι. Το λείψανό του πήρε όψη ουράνια και χαρούμενη, με απέραντη γαλήνη να βασιλεύει στο ασκητικό του πρόσωπο.

Ετάφη την επόμενη ημέρα στο κοιμητήριο της Ιεράς Μονής του Ευαγγελισμού, την οποία ο ίδιος είχε θεμελιώσει με πολλούς κόπους και προσευχές. Συγκλονιστικό υπήρξε το θαύμα της Ελένης από την Ικαρία, που φανερώνει τη χάρη που είχε λάβει ο Όσιος. Καθώς βρισκόταν στο κελί του στη Μονή της Πάτμου, άκουσε ξαφνικά τη φωνή μιας άγνωστης γυναίκας να τον καλεί να σπεύσει.

Δεν έχασε καιρό, κατέβηκε αμέσως στο λιμάνι και ως εκ θαύματος βρήκε ιστιοφόρο που έφευγε για το νησί της Ικαρίας. Θαλασσοδαρμένος έφτασε στον προορισμό του και ρώτησε αν υπήρχε κάποια Ελένη χήρα, που μόλις πρόσφατα είχε χάσει τον άνδρα της. Καθώς βάδιζε προς το σπίτι της, αντίκρισε μια έξαλλη γυναίκα να τρέχει απελπισμένη προς τη θάλασσα για να πνιγεί.

Τη φώναξε με το όνομά της και της είπε πως είχε έρθει αποκλειστικά για εκείνη και τη σωτηρία της. Η πονεμένη γυναίκα συνήλθε, εξομολογήθηκε τον σκοπό της και έτσι σώθηκε από τον βέβαιο θάνατο. Άλλο πνευματικό του τέκνο διηγείται πως το χίλια εννιακόσια πενήντα τέσσερα ο γέροντας επέμενε να αλλάξει εκείνη δωμάτιο στον πύργο της Μονής του Ευαγγελισμού.

Τη νύχτα ακριβώς εκείνη έπεσε κεραυνός πάνω στο κρεβάτι όπου κοιμόταν τις προηγούμενες ημέρες, αποκαλύπτοντας έτσι το προορατικό του χάρισμα. Τις τελευταίες του ημέρες ο όσιος γέροντας έδινε ακατάπαυστα πνευματικές υποθήκες στα παιδιά του, με φωνή ειρηνική και βλέμμα φωτεινό. Τους τόνιζε πως στη βασιλεία των ουρανών βασιλεύει η ειρήνη και η αληθινή χαρά της θείας παρουσίας.

Τους παρακαλούσε να έχουν μεταξύ τους αγάπη ανυπόκριτη και να παρακαλούν τον Θεό να τον συγχωρήσει για τις αδυναμίες του. Δίδασκε πως πρέπει να γίνουν παιδιά της αγάπης, ώστε να μην φοβούνται ποτέ τον διάβολο και τις μεθοδείες του. Συμβούλευε τους πάντες να έχουν υπομονή, ταπείνωση και αγάπη, τις τρεις αυτές βασικές αρετές της χριστιανικής ζωής.

Έλεγε πως όπου υπάρχει εγωισμός, εκεί το Πνεύμα του Θεού δεν μπορεί ποτέ να κατοικήσει αληθινά. Πρόσθετε ακόμη πως όποιος δεν έχει αγάπη, μόνο προσποιείται τον χριστιανό χωρίς να είναι πραγματικά. Στον ιατρό της Πάτμου ευχήθηκε να γίνει ιεραπόστολος γιατρός, διότι η παρουσία του χριστιανού θεραπευτή στον άρρωστο παίζει σπουδαίο ρόλο.

Παρήγγειλε στα παιδιά του να ζήσουν βίο ειρηνικό και άγιο, κρατώντας πιστά τις παραδόσεις των πατέρων και την ορθόδοξη πίστη. Η μνήμη του τιμάται κάθε χρόνο στις δεκαέξι Απριλίου με ιδιαίτερη ευλάβεια.