Ο Όσιος Νικήτας των Δασών του Ροσλάβλ

Μέσα στην καρδιά ενός πυκνού δάσους, ένας ασκητής υπέμενε αγόγγυστα τα κουνούπια που τον ρουφούσαν ώσπου να γεμίσει αίματα. Όταν αρρώστησε βαριά μια νύχτα του Ευαγγελισμού, η ίδια η Παναγία εμφανίστηκε στο κελί του ανάμεσα σε αγγέλους. Ο Όσιος Νικήτας γεννήθηκε στην πόλη του Ορέλ της Ρωσίας το χίλια εξακόσια ενενήντα πέντε και από παιδί αγαπούσε τα προσκυνήματα στους ιερούς τόπους.

Νέος ακόμη άφησε τους γονείς του και εγκαταστάθηκε κοντά στην έρημο της Λευκής Πλαγιάς, σε απόσταση περίπου ενός μιλίου. Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς πήρε το μοναχικό σχήμα ούτε από ποιον το έλαβε. Το χίλια επτακόσια ογδόντα έχτισε ένα κελί πάνω σε έναν λοφίσκο και έσκαψε ένα πηγάδι κοντά στην πλαγιά.

Τρεφόταν μόνο με το ψωμί που άφηναν οι διαβάτες μέσα σε ένα καλάθι κρεμασμένο σε δέντρο δίπλα στον δρόμο. Στο πυκνό εκείνο δάσος εμφανίζονταν συχνά άγρια ζώα γύρω από το ταπεινό του κελί. Τα κουνούπια τον βασάνιζαν ανελέητα και τον μάτωναν, αλλά εκείνος υπέμενε τα πάντα με θαυμαστή υπομονή και σιωπή.

Έλαβε από τον Θεό το χάρισμα των δακρύων και έκλαιγε πάντοτε για τις δικές του αμαρτίες και για τις αμαρτίες όλου του κόσμου. Έναν Μάρτιο αρρώστησε βαριά και έπεσε στο κρεβάτι χωρίς να μπορεί να κουνηθεί καθόλου. Παραμονή του Ευαγγελισμού άκουσε τις καμπάνες της ερήμου να σημαίνουν για την ολονύχτια ακολουθία της μεγάλης εορτής.

Προσπάθησε να ψάλει το απολυτίκιο της ημέρας, αλλά η αδυναμία του και η χαμένη φωνή δεν τον άφηναν. Ο γέροντας έκλαιγε πικρά, με συντετριμμένη καρδιά, επειδή δεν μπορούσε να υποδεχτεί επάξια τη μεγάλη εορτή της Θεοτόκου. Ξαφνικά το κελί του πλημμύρισε από ένα ουράνιο φως και είδε την Παναγία περιστοιχισμένη από πλήθος αγγέλων.

Η Μητέρα του Θεού τον ευλόγησε και τότε άρχισε να ψάλει το απολυτίκιο, αδύναμα μεν, αλλά με μια εξωκόσμια αγαλλίαση. Οι άγγελοι ένωσαν τις φωνές τους μαζί του και το ταπεινό κελί γέμισε από τους ύμνους των ουρανίων κατοίκων. Η οπτασία τελείωσε, αλλά ο όσιος έμεινε για πολύ καιρό βυθισμένος μέσα στην ανείπωτη γλυκύτητά της.

Όταν ανέκτησε την υγεία του, επέστρεψε για ένα διάστημα στην έρημο της Λευκής Πλαγιάς για να ησυχάσει. Φτάνοντας εκεί βρήκε μόνο στάχτες στη θέση όπου κάποτε στεκόταν το αγαπημένο του κελί. Κάποιος κακός άνθρωπος το είχε κάψει όσο εκείνος έλειπε μακριά από τον τόπο της ασκήσεώς του.

Ο πατέρας Νικήτας κάθισε πάνω στον λοφίσκο και άρχισε να κλαίει με πικρά και ασταμάτητα δάκρυα. Αργότερα εγκαταστάθηκε στο μοναστήρι, όπου εκπλήρωνε με ταπείνωση όλα τα διακονήματα που του ανέθεταν οι πατέρες. Υπηρετούσε τους αδελφούς χωρίς να λυπάται καθόλου τον εαυτό του, ώσπου μια φορά έπεσε λιπόθυμος από την εξάντληση κατά τη διάρκεια της ακολουθίας.

Όταν άκουσε για τους ερημίτες του Ροσλάβλ, πήγε και έζησε μαζί τους στη νότια άκρη του Φαραγγιού των Μοναχών. Η περιοχή βρισκόταν κοντά στο χωριό Γιακιμόφσκογιε, στα κτήματα της ευσεβούς Αλεξάνδρας Μπρονέφσκαγια, που προστάτευε με ζήλο τους πολλούς ασκητές της γης της. Εκείνη κοιμήθηκε σε ηλικία μεγαλύτερη των ογδόντα ετών, αφήνοντας πίσω της φωτεινή μνήμη ευεργεσίας προς τους ερημίτες.

Ο όσιος Νικήτας έμεινε σε εκείνον τον τόπο για περισσότερα από δέκα χρόνια και κατόπιν επέστρεψε ξανά στη Λευκή Πλαγιά. Το χίλια επτακόσια ενενήντα δύο όμως θέλησε να γυρίσει στην αγαπημένη του έρημο πριν φύγει από τον κόσμο. Κατόπιν παρακλήσεώς του, ο ερημίτης πατήρ Δοσίθεος νοίκιασε ένα άλογο από έναν χωρικό και ήρθε να τον παραλάβει.

Όταν έφτασε στη Λευκή Πλαγιά, βρήκε τον γέροντα βαριά άρρωστο, αλλά εκείνος βιαζόταν να φτάσει. Παίρνοντας την ευλογία του ηγουμένου, ο Δοσίθεος ξάπλωσε προσεκτικά τον γέροντα πάνω στο κάρο και τον σκέπασε με μουσαμά και άχυρα για να μην κρυώνει. Έτσι τον μετέφερε ενενήντα περίπου μίλια μακριά, ως το δάσος του Ροσλάβλ, μέσα στις δυσκολίες του χειμώνα.

Ο όσιος έζησε εκεί ακόμη έξι μήνες και αναχώρησε προς τον Κύριο στις είκοσι εννέα Μαρτίου του χίλια επτακόσια ενενήντα τρία. Ο πατήρ Δοσίθεος ετοίμασε το σώμα, το τοποθέτησε μέσα σε μια κυψέλη και κάλεσε τον γειτονικό ιερέα μαζί με τους ασκητές της περιοχής. Τον έθαψαν με συγκίνηση κοντά στο κελί του, στον τόπο όπου είχε αγωνιστεί τα τελευταία χρόνια της ζωής του.

Επειδή το Φαράγγι των Μοναχών είχε πάντοτε νερά, ο Δοσίθεος μετά από κάποια αποκάλυψη άνοιξε τον τάφο ύστερα από επτά χρόνια. Σκόπευε να μεταφέρει τα ιερά λείψανα σε ψηλότερο και στεγνότερο μέρος για μεγαλύτερη ασφάλεια. Η κυψέλη ήταν ολόκληρη και το σώμα και τα ρούχα του γέροντα βρέθηκαν εντελώς άφθαρτα.

Μόνο το ένα φλοιόπλεκτο σανδάλι, φτιαγμένο από κάποιον μαθητή του, είχε σαπίσει. Το άλλο σανδάλι, όμως, που το είχε φτιάξει ο ίδιος ο όσιος, παρέμενε ακέραιο και ανέπαφο.