Οι Άγιοι Είκοσι Έξι Μάρτυρες της Γοτθίας

Μέσα στις φλόγες μιας εκκλησίας που πυρπολήθηκε εν ώρα θείας λειτουργίας, τριακόσιες οκτώ ψυχές παρέδωσαν το πνεύμα τους ψάλλοντας προς τον Χριστό. Ένας απλός πιστός, καθώς πήγαινε το πρόσφορό του στον ναό, συνελήφθη, ομολόγησε τον Χριστό και ρίχτηκε ζωντανός στην ίδια φωτιά. Το μαρτύριο αυτό συντελέστηκε στη γη των Γότθων, στα χρόνια του βασιλιά Ιουγγουρίχου και των Ρωμαίων αυτοκρατόρων Ιουλιανού, Ουαλεντινιανού και Γρατιανού.

Η ιστορία διασώζει είκοσι έξι ονόματα μαρτύρων, ανάμεσα σε εκατοντάδες ανώνυμους πιστούς που χάθηκαν μέσα στις φλόγες της οργής του ειδωλολάτρη ηγεμόνα. Οι Γότθοι είχαν δεχτεί το κήρυγμα του χριστιανισμού και πολλοί από αυτούς ασπάστηκαν με θέρμη την πίστη του Χριστού. Ο βασιλιάς Αθανάριχος, βλέποντας τους υπηκόους του να εγκαταλείπουν την παλιά λατρεία, οργίστηκε σφοδρά και εξαπέλυσε σκληρό διωγμό.

Πρόσταξε τους αυλικούς του να στήσουν ένα ειδωλολατρικό άγαλμα πάνω σε άρμα και να το περιφέρουν μπροστά στις σκηνές όπου οι χριστιανοί τελούσαν τη θεία λατρεία τους. Όσοι προσκυνούσαν το είδωλο και πρόσφεραν θυσία γλίτωναν τη ζωή τους, ενώ οι υπόλοιποι παραδίδονταν στις φλόγες χωρίς δίκη και χωρίς έλεος μέσα στις ίδιες τους τις σκηνές. Ο Ιουγγουρίχος προχώρησε ακόμη πιο μακριά στην ωμότητά του απέναντι στους πιστούς.

Έδωσε εντολή να πυρποληθεί ένας ολόκληρος ναός την ώρα ακριβώς που τελούνταν μέσα η θεία λειτουργία και ψάλλονταν οι ύμνοι προς τον Κύριο. Οι στρατιώτες του εκτέλεσαν την προσταγή χωρίς δισταγμό, βάζοντας φωτιά στο ιερό οικοδόμημα όπου είχε συναχθεί όλη η κοινότητα. Μέσα στην πυρακτωμένη κάμινο βρήκαν τον θάνατο τριακόσιοι οκτώ άνθρωποι, άντρες, γυναίκες και παιδιά, που αρνήθηκαν να αρνηθούν τον Χριστό.

Από αυτούς, μόνο είκοσι ένα ονόματα διασώθηκαν από την παράδοση και τα αρχαία συναξάρια της Γοτθικής Εκκλησίας. Όσοι χριστιανοί συναντούσαν τους στρατιώτες κρατώντας το πρόσφορό τους για τον ναό συλλαμβάνονταν αμέσως και ανακρίνονταν με αυστηρότητα. Αν ομολογούσαν την πίστη τους στον Χριστό, παραδίδονταν χωρίς αναβολή στις φλόγες της πυράς.

Έτσι, αντί για άρτο και κρασί, οι ίδιοι οι πιστοί προσέφεραν τα σώματά τους ως ζωντανή θυσία στον Κύριο. Η μνήμη τους έμεινε ανεξίτηλη στους κόλπους της Εκκλησίας και τιμήθηκε από τους Γότθους χριστιανούς με ιδιαίτερη ευλάβεια. Ανάμεσα στους είκοσι έξι επώνυμους μάρτυρες περιλαμβάνονται ο πρεσβύτερος Βαθούσης και ο πρεσβύτερος Ουίρκας μαζί με τους δύο γιους και τις τρεις θυγατέρες του.

Συναριθμείται επίσης ο μοναχός Αρπύλας, καθώς και πολλοί λαϊκοί άνδρες με τα ονόματα Αβήπας, Αγνάς, Ρύαξ, Ηγάθραξ, Ησκόος, Σύλλας, Σίγητζας, Σουηρίλλας, Σεΐμβλας, Θέρμας και Φίλγας. Από τις γυναίκες μνημονεύονται με σεβασμό η Άννα, η Αλλάς, η Βάρις, η Μωικώ, η Μαμύκα, η Ουιρκώ και η Ανιμάις, που έδωσαν τη ζωή τους για την αγάπη του Χριστού. Τα ιερά λείψανα των μαρτύρων αυτών δεν έμειναν παραμελημένα μέσα στη γη της Γοτθίας.

Η ευσεβής σύζυγος ενός άλλου ηγεμόνα των Γότθων, η βασίλισσα Γκαάθα, που ήταν ορθόδοξη χριστιανή στην πίστη, ανέλαβε με τόλμη το έργο της περισυλλογής τους. Συγκέντρωσε με προσοχή τα τίμια οστά των μαρτύρων, βοηθούμενη από πρεσβυτέρους και ορισμένους ευλαβείς λαϊκούς της περιοχής. Παρέδωσε τότε την εξουσία στον γιο της Αγάθωνα και ξεκίνησε ένα μακρύ ταξίδι μαζί με τη θυγατέρα της Δουκλίδα.

Η βασίλισσα Γκαάθα περιπλανήθηκε από τόπο σε τόπο κρατώντας πάντοτε μαζί της τα πολύτιμα λείψανα των αγίων μαρτύρων. Έφτασε τελικά στη γη των Ρωμαίων και εγκαταστάθηκε στη Συρία μαζί με την κόρη της Δουκλίδα και τους συνοδούς της. Μετά από κάποιο διάστημα κάλεσε κοντά της τον γιο της και επέστρεψε μαζί του στην πατρίδα της, στη Γοτθία, αφήνοντας τα ιερά λείψανα στη θυγατέρα της ως πολύτιμη κληρονομιά.

Στα χρόνια της βασιλείας του Ουαλεντινιανού και του Θεοδοσίου, η Δουκλίδα έφτασε στην Κύζικο της Μικράς Ασίας κρατώντας τους θησαυρούς της πίστης. Παρέδωσε ένα τμήμα από τα λείψανα στην πόλη αυτή για τον αγιασμό και τα εγκαίνια ενός νέου ναού προς τιμήν των μαρτύρων. Η βασίλισσα Γκαάθα, όταν επέστρεψε στη Γοτθία, λιθοβολήθηκε μαζί με τον γιο της Αγάθωνα από τους ειδωλολάτρες συμπατριώτες της.

Έτσι έλαβε και εκείνη το στεφάνι του μαρτυρίου, ενώνοντας την ψυχή της με τους αγίους που είχε τιμήσει. Η Δουκλίδα εκοιμήθη εν ειρήνη ύστερα από λίγα χρόνια, αφήνοντας πίσω της μια παρακαταθήκη πίστης και θυσίας για όλη την Εκκλησία.