Η Δ΄ Στάση των Χαιρετισμών προς την Παναγία

Κάθε χρόνο, είκοσι τρεις ημέρες πριν από το Άγιο Πάσχα, η Εκκλησία ψάλλει την τέταρτη στάση του Ακαθίστου Ύμνου. Σε αυτή τη στάση, η Παναγία υμνείται ως τείχος των παρθένων και ως φωτοδόχος λαμπάδα που οδηγεί τους ανθρώπους στη θεϊκή γνώση. Ο ύμνος ανοίγει με την εικόνα της Θεοτόκου ως ακαταμάχητου τείχους για όλους τους πιστούς που τρέχουν κοντά της.

Ο ποιητής του ουρανού και της γης την προετοίμασε ως άχραντο σκεύος και κατοίκησε μέσα στη μήτρα της για να σώσει το ανθρώπινο γένος. Από εκείνη τη στιγμή δίδαξε όλους τους πιστούς να την προσφωνούν με τους γνωστούς χαιρετισμούς. Την ονομάζουν στήλη της παρθενίας και πύλη της σωτηρίας, καθώς ανοίγει τον δρόμο προς τον Θεό.

Είναι ακόμη η αρχηγός της νοητής αναπλάσεως και η χορηγός της θεϊκής αγαθότητας προς τους ανθρώπους. Αναγέννησε όσους είχαν συλληφθεί με αισχύνη και νουθέτησε όσους τους είχε συληθεί ο νους από την αμαρτία. Καταργεί τον φθορέα των φρενών και γέννησε τον ίδιο τον σπορέα της αγνείας μέσα στον κόσμο.

Στη συνέχεια, ο υμνογράφος ομολογεί ότι κάθε ανθρώπινος ύμνος αποδεικνύεται ανίσχυρος μπροστά στο πλήθος των οικτιρμών της Παναγίας. Ακόμη και αν προσέφεραν ωδές ισάριθμες με τους κόκκους της άμμου, τίποτε άξιο δεν θα τελούσαν προς τον άγιο Βασιλέα και Θεό τους. Γι' αυτό η μόνη πρέπουσα απάντηση παραμένει το αγγελικό Αλληλούια προς τον δωρεοδότη Κύριο.

Ύστερα ο ύμνος στρέφεται στην εικόνα της Παρθένου ως φωτεινής λαμπάδας που φάνηκε στους ανθρώπους μέσα στο πνευματικό σκοτάδι. Με το άυλο φως που κρατά, οδηγεί τους πάντες προς τη γνώση του αληθινού Θεού. Φωτίζει τον νου με τη λάμψη της και δέχεται από τους πιστούς τη δοξολογία τους με ιερή κραυγή.

Την προσφωνούν ακτίνα του νοητού ηλίου και βολίδα του ανέσπερου φωτός του Χριστού. Είναι αστραπή που καταυγάζει τις ψυχές και βροντή που καταπλήττει τους εχθρούς της πίστης. Από αυτήν ανατέλλει ο πολύφωτος φωτισμός και αναβλύζει ο πολύρρυτος ποταμός της χάρης.

Σκιαγραφεί τον τύπο της κολυμβήθρας και αφαιρεί κάθε ρύπο της αμαρτίας από τους ανθρώπους. Στον επόμενο οίκο, ο ύμνος παρουσιάζει τον Χριστό ως τον χρεωλύτη όλων των ανθρώπων, που ήλθε ο ίδιος προς εμάς. Θέλησε να χαρίσει άφεση στα αρχαία οφλήματα και επεδήμησε αυτοπροσώπως κοντά στους αποδήμους της χάρης του.

Έσχισε το χειρόγραφο των αμαρτιών μας και άκουσε από όλους τους σωσμένους τη δοξολογική κραυγή του Αλληλούια. Έπειτα οι πιστοί ψάλλουν τον θείο τόκο και ανυμνούν την Παναγία ως έμψυχο ναό του Θεού. Μέσα στη γαστέρα της κατοίκησε ο Κύριος, που συνέχει τα πάντα με το χέρι του.

Εκείνος την αγίασε, την δόξασε και δίδαξε όλους τους ανθρώπους να τη μακαρίζουν με αδιάκοπη φωνή. Την προσφωνούν σκηνή του Θεού Λόγου και αυτή που έγινε μεγαλύτερη από τα ίδια τα Άγια των Αγίων. Είναι κιβωτός χρυσωμένη από το Άγιο Πνεύμα και θησαυρός της αιώνιας ζωής που δεν εξαντλείται ποτέ.

Στολίζει ως τίμιο διάδημα τους ευσεβείς βασιλείς και χαρίζει σεβάσμιο καύχημα στους ευλαβείς ιερείς της Εκκλησίας. Στέκεται ως ασάλευτος πύργος της Εκκλησίας και ως απόρθητο τείχος της Βασιλείας του Θεού πάνω στη γη. Η τέταρτη στάση κορυφώνεται με τη συγκινητική προσφώνηση της Παναγίας ως πανύμνητης Μητέρας.

Εκείνη γέννησε τον αγιότατο Λόγο, που είναι ο πιο άγιος ανάμεσα σε όλους τους αγίους του Θεού. Οι πιστοί την παρακαλούν θερμά να δεχθεί τη σημερινή προσφορά των ύμνων τους και των δακρύων τους. Της ζητούν να λυτρώσει όλους τους ανθρώπους από κάθε επίγεια συμφορά και πειρασμό της ζωής αυτής.

Παράλληλα την ικετεύουν να γλιτώσει όσους την επικαλούνται από τη μέλλουσα κόλαση και την αιώνια καταδίκη. Έτσι όλη η στάση κλείνει με την υμνολογική κραυγή του Αλληλούια προς τον Τριαδικό Θεό. Η εφύμνια φράση «Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε» επανέρχεται σε κάθε οίκο και συγκινεί τις καρδιές των πιστών.

Στους Χαιρετισμούς η Εκκλησία ζει ολόκληρο το μυστήριο της σαρκώσεως μέσα από τη μορφή της Θεοτόκου. Οι τέσσερις στάσεις ψάλλονται σταδιακά κατά τις Παρασκευές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, ως πνευματική προετοιμασία για το Πάσχα. Η τέταρτη στάση κρατά τη θέση της τελευταίας πριν από την ολόκληρη ανάγνωση του Ακαθίστου την επόμενη εβδομάδα.

Έτσι ο πιστός λαός φτάνει στον Σταυρό και στην Ανάσταση κρατώντας τη μητρική σκέπη της Παναγίας ως αληθινό στήριγμα.