Ο Νεομάρτυρας Ονούφριος ο Χιλανδαρινός

Ένα παιδικό ξέσπασμα οργής, μπροστά σε Τούρκους, παραλίγο να στοιχίσει στον μικρό Ματθαίο την πίστη του και την ψυχή του. Εκείνη η αστόχαστη κουβέντα, πως τάχα θα γινόταν μουσουλμάνος, βάραινε τη συνείδησή του τόσο, που τον οδήγησε αργότερα στο μαρτύριο. Γεννήθηκε στο χωριό Γκάμπροβο, κοντά στο Μεγάλο Τύρνοβο της Βουλγαρίας, μέσα σε οικογένεια ευσεβή και εύπορη.

Ο πατέρας του λεγόταν Δέτζιος και αργότερα έγινε μοναχός με το όνομα Δανιήλ, ενώ η μητέρα του είχε το όνομα Άννα. Οι γονείς του ανέθρεψαν το παιδί με αληθινό χριστιανικό φρόνημα και πολλή στοργή. Όταν όμως ο Ματθαίος ήταν οκτώ ετών, τον μάλωσαν για κάποια αταξία και εκείνος, θυμωμένος, ξεστόμισε μπροστά σε Τούρκους πως θα τουρκέψει.

Οι Αγαρηνοί άρπαξαν αμέσως την ευκαιρία και ζήτησαν να τον πάρουν για να τον περιτμήσουν στη θρησκεία τους. Οι γονείς του πέρασαν χίλια βάσανα μέχρι να καταφέρουν να αποτρέψουν εκείνη τη συμφορά και να κρατήσουν το παιδί τους κοντά τους. Ο μικρός μετάνιωσε πικρά για τα λόγια του, μα η πληγή της συνείδησής του δεν έκλεινε με τίποτα, καθώς μεγάλωνε μέσα στα χρόνια.

Όταν ενηλικιώθηκε, ο Ματθαίος πήρε τον δρόμο για το Άγιον Όρος, αναζητώντας τόπο μετανοίας και ησυχίας. Έφτασε στην ιερά μονή Χιλανδαρίου, όπου εκάρη μοναχός και χειροτονήθηκε διάκονος με το νέο όνομα Μανασσής. Όμως οι τύψεις από το παιδικό εκείνο περιστατικό δεν τον άφηναν να ησυχάσει ούτε στιγμή μέσα στο κελί του.

Παρέδωσε τον εαυτό του σε αυστηρότατη νηστεία, σε αδιάλειπτη προσευχή και σε σκληρή άσκηση, ζητώντας από τον Θεό συγχώρεση και εξιλέωση. Σιγά σιγά, μέσα του ωρίμασε η απόφαση να ομολογήσει τον Χριστό μπροστά στους απίστους και να υποστεί μαρτυρικό θάνατο για την αγάπη του. Πήγε λοιπόν στη σκήτη του Τιμίου Προδρόμου, για να βρει πνευματικό οδηγό άξιο της σπουδαίας απόφασής του.

Εκεί παρουσιάστηκε στον πνευματικό Νικηφόρο και τον παρακάλεσε να τον ευλογήσει για τον δρόμο του μαρτυρίου. Ο γέροντας τον δοκίμασε για τέσσερις ολόκληρους μήνες, μέσα σε νηστεία, σε προσευχή και σε διαρκή πνευματικό αγώνα. Αφού πείστηκε για το γνήσιο της επιθυμίας του, τον έκειρε μεγαλόσχημο μοναχό και του έδωσε το όνομα Ονούφριος.

Έτσι ο νέος αθλητής ετοιμάστηκε ψυχικά και σωματικά για τη μεγάλη του ομολογία ενώπιον των διωκτών της πίστεως. Με την ευλογία του πνευματικού του και έχοντας συνοδό κάποιον Γρηγόριο από την Πελοπόννησο, ο Ονούφριος ξεκίνησε για τη νήσο Χίο. Έφτασε εκεί, προετοιμάστηκε για άλλη μια φορά με προσευχή και έλαβε τα άχραντα μυστήρια από τον πνευματικό συνοδό του.

Στη συνέχεια φόρεσε ρούχα Αγαρηνών και πορεύτηκε με θάρρος προς το τουρκικό κριτήριο της πόλεως. Μπροστά σε πολλούς αγάδες και αξιωματούχους ομολόγησε με δυνατή φωνή τον Χριστό ως αληθινό Θεό και Σωτήρα. Αναθεμάτισε δημόσια τον μουσουλμανισμό και πέταξε στο έδαφος το πράσινο σαρίκι που είχε φορέσει για να μπει στο κριτήριο.

Οι Τούρκοι έμειναν άναυδοι από τη γενναιότητα του νεαρού μοναχού και αμέσως τον συνέλαβαν με μανία. Άρχισαν τότε φρικτά και ανελέητα βασανιστήρια, με σκοπό να τον αναγκάσουν να αρνηθεί τον Χριστό. Όμως ο Ονούφριος έμενε ακλόνητος στην πίστη του και δοξολογούσε τον Κύριο μέσα από τους πόνους και τις πληγές.

Στο τέλος οι βασανιστές τον μαχαίρωσαν θανάσιμα και έτσι παρέδωσε την αγία του ψυχή στα χέρια του Νυμφίου Χριστού. Μαρτύρησε στις τέσσερις Ιανουαρίου του χίλια οκτακόσια δεκαοκτώ, ημέρα Παρασκευή, σε ηλικία τριάντα δύο ετών. Το ιερό του λείψανο οι Τούρκοι το έριξαν στη θάλασσα της Χίου, ενώ αργότερα ο Ονούφριος Ιβηρίτης συνέγραψε την ακολουθία και τον βίο του.