Η κατά σάρκα Γέννηση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού

Στο αποκορύφωμα της εξουσίας του, ο Καίσαρ Αύγουστος διέταξε μια γενική απογραφή όλων των υπηκόων της απέραντης αυτοκρατορίας του. Έτσι, χωρίς να το γνωρίζει ο ίδιος, έγινε όργανο για την εκπλήρωση του αιώνιου σχεδίου του Θεού πάνω στη γη. Ενώνοντας σε μια μεγάλη πολιτική ενότητα λαούς με διαφορετικά ήθη και γλώσσες, προετοίμασε την οικουμένη να δεχθεί την αποκάλυψη του ενός Θεού σε τρία πρόσωπα.

Άνοιξε τον δρόμο για το παγκόσμιο κήρυγμα του Ευαγγελίου σύμφωνα με τη θεϊκή υπόσχεση προς τον Υιό: «θα σου δώσω έθνη ως κληρονομιά». Η πρώτη εκείνη απογραφή έγινε προφητικό σημάδι της εγγραφής των εκλεκτών στο βιβλίο της ζωής, όπως μαρτυρούν οι θεόπνευστες Γραφές. Το διάταγμα έφτασε στην Παλαιστίνη όταν ο Κυρήνιος ήταν διοικητής της επαρχίας της Συρίας και κυβερνούσε εκεί.

Με τον τρόπο αυτό εκπληρώθηκε η παλιά προφητεία, σύμφωνα με την οποία ο Μεσσίας θα γεννιόταν από το γένος του Ιούδα, στη Βηθλεέμ, την πατρίδα του βασιλιά Δαβίδ. Ο Ιωσήφ, που τότε βρισκόταν με τη Μαρία στη Ναζαρέτ της Γαλιλαίας, αναγκάστηκε να ταξιδέψει στην πόλη των πατέρων του για την απογραφή. Η Παρθένος προχωρούσε στους τελευταίους μήνες της εγκυμοσύνης της και στα μάτια όλων φαινόταν σαν να ήταν σύζυγος του Ιωσήφ.

Όταν έφτασαν στην Βηθλεέμ, βρήκαν την πόλη γεμάτη ταξιδιώτες που είχαν συρρεύσει από παντού για το ίδιο διάταγμα. Δεν υπήρχε ελεύθερο δωμάτιο σε κανένα πανδοχείο και αναγκάστηκαν να καταφύγουν έξω από την πόλη. Εκεί βρήκαν ένα σπήλαιο που χρησίμευε ως στάβλος για τα ζώα και κατέλυσαν προσωρινά εντός του.

Η Μαρία ένιωσε τότε πως είχε φτάσει η στιγμή της γέννησης του θείου βρέφους. Ο Ιωσήφ την τακτοποίησε όσο μπορούσε πάνω στο άχυρο και βγήκε βιαστικά να αναζητήσει μια μαμή. Καθώς προχωρούσε στον δρόμο, αντιλήφθηκε πως η φύση ολόκληρη σταμάτησε ξαφνικά, σαν να την είχε καταλάβει βαθύς φόβος.

Τα πουλιά έμειναν ακίνητα στον αέρα, οι άνθρωποι πάγωσαν στις κινήσεις τους και η ροή των ποταμών διακόπηκε. Η αδιάκοπη πορεία της κτίσεως προς τη φθορά σταμάτησε για λίγο, γιατί ο Αιώνιος Θεός εισχωρούσε στην καρδιά του ιστορικού χρόνου. Μια καινούργια διάσταση ζωής εγκαινιαζόταν εκείνη τη στιγμή.

Ο Ιωσήφ βρήκε μια μαμή που κατέβαινε από το βουνό και την οδήγησε προς το σπήλαιο της γεννήσεως. Δεν μπόρεσαν όμως να εισέλθουν αμέσως, καθώς ένα πυκνό φωτεινό νέφος εμπόδιζε την είσοδο της σπηλιάς. Έμοιαζε με εκείνο που είχε σκεπάσει κάποτε το όρος Σινά κατά την αποκάλυψη του Θεού στον Μωυσή.

Η γυναίκα έπεσε στη γη ανακράζοντας πως η ψυχή της μεγαλύνθηκε σήμερα και πως τα μάτια της είδαν θαύμα ανέκφραστο. Όταν το νέφος υποχώρησε, εμφανίστηκε ένα ολόλαμπρο φως που λίγο λίγο τους άφησε να μπουν μέσα. Είδαν τότε την Παναγία καθισμένη ήρεμα στην άκρη της φάτνης, με το βρέφος σπαργανωμένο.

Ο Ιωσήφ, που είχε ενημερωθεί νωρίτερα από άγγελο για τη σύλληψη με Άγιο Πνεύμα, ατένιζε σιωπηλά τον αναμενόμενο Μεσσία. Έβλεπε μέσα στο φτωχικό άχυρο τον προφητευμένο από τους πατέρες σωτήρα ολόκληρου του ανθρωπίνου γένους. Πόσο θαυμαστή ήταν η σκηνή αυτή και πόσο αδύνατο να εκφραστεί με ανθρώπινες λέξεις.

Ο παντοδύναμος Δημιουργός του σύμπαντος γίνεται πλάσμα ταπεινό και τρυφερό, χωρίς να παύει να είναι άπειρος Θεός. Ο Λόγος προσλαμβάνει σάρκα και ντύνεται την ανθρώπινη φύση μας για να την στολίσει με βασιλική δόξα. Εκείνον που δεν μπορεί να χωρέσει ολόκληρη η κτίση και που τον υμνούν αδιάκοπα οι αναρίθμητες ουράνιες δυνάμεις, τον δέχεται τώρα μια στενή και σκοτεινή σπηλιά.

Γίνεται αντικείμενο περιφρόνησης και απόρριψης από τους πολλούς, μολονότι η φύση του παραμένει πάντοτε θεϊκή. Εκείνος που υπάρχει με μορφή Θεού, άδειασε τον εαυτό του και πήρε μορφή δούλου ανάμεσα στους ανθρώπους. Έγινε φτωχός για να μας πλουτίσει με τη δική του εκούσια πτωχεία.

Ο απρόσιτος Λόγος δέχεται να σκεπαστεί με σπάργανα, για να ντύσει με θεϊκή δόξα τους ατιμασμένους από την αμαρτία ανθρώπους. Ο μονογενής Υιός του Πατρός, που υπάρχει αιώνια στους κόλπους εκείνου, γίνεται και υιός ανθρώπου από Παρθένο. Με τον τρόπο αυτό μας χαρίζει την υιοθεσία και την αξιοπρέπεια των θετών τέκνων του Θεού.

Παράλληλα εκπληρώνεται και η αρχαία προφητεία που λέει πως ο Κύριος θα γνωριστεί ανάμεσα στα δύο ζώα της φάτνης. Δίπλα στα σπάργανα στέκονται ο βους και ο όνος, σύμβολα του ιουδαϊκού και του εθνικού λαού της οικουμένης. Εκείνος που τρέφει με την πρόνοιά του κάθε ζωντανό πλάσμα, ξαπλώνει τώρα στη φάτνη των άλογων ζώων ως άρτος αληθινός.

Έρχεται να θεραπεύσει τους ανθρώπους από την αλογία τους και να συμφιλιώσει όσους ήταν χωρισμένοι από το μίσος. Προσφέρει τον εαυτό του τροφή σε όλους, ως ο ζωντανός άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό. Στη σκηνή αυτή οι άγιοι πατέρες βλέπουν μια θαυμαστή εικόνα της Εκκλησίας.

Η φάτνη είναι το άγιο ποτήριο που κρατά τον σαρκωμένο Θεό, ενώ το σπήλαιο γίνεται ναός. Η Παρθένος είναι ταυτόχρονα θρόνος και θυσιαστήριο της θείας προσφοράς. Οι άγγελοι μαζί με τον Ιωσήφ και τους ποιμένες υπηρετούν ως διάκονοι αυτής της λειτουργίας.

Ο ίδιος ο Κύριος είναι ο μέγας Αρχιερέας που τελεί τη μυστική Λειτουργία του ουρανού. Μια γυναίκα της περιοχής, η Σαλώμη, έτυχε να περάσει εκείνη την ώρα από εκεί. Η μαμή της φανέρωσε το παράδοξο γεγονός, εκείνη όμως δεν έδειξε την ίδια πίστη ούτε ταπείνωση.

Της φαινόταν αδύνατο μια Παρθένος να γεννά και μάλιστα να παραμένει Παρθένος και μετά τη γέννηση. Στην απιστία της, σαν τον απόστολο Θωμά αργότερα, ζήτησε να εξετάσει η ίδια το άχραντο σώμα της Παναγίας. Αμέσως όμως το χέρι της πάγωσε και άρχισε να ξεραίνεται σαν να είχε καεί από φωτιά.

Φώναξε τότε με δάκρυα πως τιμωρείται για την απιστία και την ασέβεια προς τον Θεό της ζωής. Πέφτοντας στα γόνατα παρακάλεσε με συντριβή τον Κύριο για το έλεός του. Με τη μεσιτεία ενός αγγέλου, πήρε στα χέρια της το θεϊκό βρέφος ομολογώντας τη βασιλεία του στον Ισραήλ.

Το χέρι της θεραπεύτηκε ολότελα και επανήλθε στην προηγούμενη υγεία του. Ο άγγελος της παρήγγειλε να κρατήσει κρυφά τα θαυμαστά γεγονότα μέχρι την επίσημη φανέρωση του Κυρίου στον κόσμο. Το θαύμα που τελείται σήμερα στο ταπεινό σπήλαιο της Βηθλεέμ είναι η εκπλήρωση των προφητειών των πατέρων του Ισραήλ.

Είναι η ολοκλήρωση της μακράς προετοιμασίας του ανθρωπίνου γένους, από τον Αδάμ ως τον Νώε, τον Αβραάμ και τον Δαβίδ. Στις έσχατες αυτές ημέρες, ο Θεός μας στέλνει τον μονογενή του Υιό, μέσω του οποίου δημιούργησε τους αιώνες. Φανερώνεται έτσι το μεγάλο μυστήριο της σωτηρίας, που έμενε κρυμμένο πριν από τη δημιουργία του κόσμου.

Αυτός είναι ο σκοπός για τον οποίο ο Θεός δημιούργησε τον ουρανό και τη γη μαζί με τα κτίσματα της κτίσεως. Πρόκειται για μυστήριο ασύλληπτο και ακατάληπτο, ακόμη και για τις νοερές δυνάμεις των αγγέλων. Ο Λόγος έγινε σαρξ και κατασκήνωσε ανάμεσά μας ως αληθινός άνθρωπος.

Εκείνος που είναι Θεός κατά φύση, παίρνει την ανθρώπινη φύση μας μέσα στα σπλάχνα της Παρθένου. Την προσλαμβάνει ως ένδυμα για να μας μεταδώσει τη θεότητά του και την άκτιστη χάρη του. Είναι Θεός και άνθρωπος, ένα πρόσωπο, ο Ιησούς Χριστός, σε δύο φύσεις ενωμένες ασύγχυτα και αδιαίρετα.

Ο Θεός γίνεται άνθρωπος σήμερα στη Βηθλεέμ, για να γίνει ο άνθρωπος κατά χάριν θεός. Αυτός είναι ο τελικός σκοπός για τον οποίο ο Δημιουργός έφερε όλα τα όντα από την ανυπαρξία στην ύπαρξη. Ο Λόγος, το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, κατεβαίνει μέχρι την ταπείνωσή μας με αμέτρητη συγκατάβαση.

Παίρνει την ανθρώπινη φύση μας, παλιωμένη και παραμορφωμένη από την αμαρτία των πρωτοπλάστων. Θεραπεύει τις πληγές μας με τα πάθη του και καθαρίζει τη μολυσμένη εικόνα του μέσα μας. Μας ανασταίνει από την άβυσσο του θανάτου στην οποία είχαμε πέσει εξαιτίας της παρακοής μας.

Μας ανυψώνει πιο πάνω από όλες τις ουράνιες δυνάμεις και μας καθίζει συνδόξους με τον εαυτό του. Ο Ιησούς, ο Εμμανουήλ, το όνομα που σημαίνει «μαζί μας ο Θεός», γεννιέται σήμερα ως τρυφερό βρέφος. Πάνω του σκύβουν οι άγγελοι με δέος και θαυμασμό προσκυνώντας το άρρητο μυστήριο.

Το αληθινό φως που φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο, ανατέλλει μέσα στη σκοτεινή σπηλιά. Έτσι παύει η εξουσία της φθοράς και ανατέλλει η εποχή της αφθαρσίας για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Ο Σολομών δεν έχει πια λόγο να θρηνεί πως τίποτε καινούργιο δεν υπάρχει κάτω από τον ήλιο.

Το μικρό αυτό παιδί είναι ο νέος Αδάμ που εγκαινιάζει μια καινούργια κτίση μέσα στον κόσμο. Όσοι ακολουθούν τον Χριστό με πίστη και υπακούουν στις εντολές του, καλούνται να γίνουν μέτοχοι της αφθαρσίας. Συμπάσχουν μαζί του στη ζωή για να συναναστηθούν μαζί του στη μέλλουσα δόξα του ουρανού.

Ο Λόγος προσλαμβάνει όλες τις αδυναμίες της φύσης μας, χωρίς όμως να μετέχει καθόλου στην ενοχή της αμαρτίας. Ντύνεται σώμα και ψυχή και ως βρέφος υποτάσσεται στους νόμους της πεσμένης φύσης, χωρίς αμαρτία. Πεινά, διψά, κοιμάται και κουράζεται, αν και είναι ο μόνος αναμάρτητος μέσα στην ιστορία της οικουμένης.

Έρχεται να κατοικήσει μέσα στη σάρκα που υποτάχθηκε στον θάνατο, για να γίνει η σάρκα ξανά λόγος. Παίρνει σώμα προορισμένο για τον τάφο και το γεμίζει με δόξα, φως και αιώνια ζωή. Στο πρόσωπό του κατοικεί σωματικά όλο το πλήρωμα της θεότητας, σύμφωνα με τη μαρτυρία του αποστόλου Παύλου.

Όσοι τον ακολουθούν με πίστη, μετέχουν στο πλήρωμα αυτό σε πνεύμα, σε ψυχή και σε σώμα. Γιορτάζοντας σήμερα την κάθοδο του Θεού ανάμεσα στους ανθρώπους, ομολογούμε την πληρότητα του μυστηρίου της σωτηρίας. Ο Χριστός γεννιέται και ο άνθρωπος γίνεται από τώρα κληρονόμος της αιώνιας δόξας του.

Βλέπουμε ακόμη ένα βρέφος μέσα στη φάτνη, οι άγιοι πατέρες όμως μας δίδαξαν να βλέπουμε περισσότερα. Στο ταπεινό σπήλαιο της Βηθλεέμ διακρίνουμε ήδη τα σημάδια της τελικής ολοκληρώσεως του μυστηρίου του Χριστού. Η εορτή της Γεννήσεως και η εορτή των εορτών, το Πάσχα, αποτελούν στην ουσία μία και την αυτή γιορτή.

Το σπήλαιο της φάτνης προεικονίζει τον τάφο και τα σπάργανα προεικονίζουν τα νεκρικά οθόνια. Εδώ ο Κύριος φανερώνεται στον κόσμο χωρίς να βλάψει την παρθενία της Μητέρας του. Εκεί θριαμβεύει επί του θανάτου και βγαίνει από τον τάφο χωρίς να σπάσει τις σφραγίδες των φυλάκων.

Στη Βηθλεέμ άγγελος ευαγγελίζεται τους ποιμένες με χαρά και φόβο, ενώ στην Ιερουσαλήμ άγγελος αναγγέλλει την Ανάσταση στις μυροφόρες γυναίκες. Παντού και πάντοτε ένας Χριστός υπάρχει, που έγινε άνθρωπος για χάρη μας μέχρι θανάτου. Με τη σάρκωσή του διορθώνει την πτώση που έγινε από έναν άνθρωπο, τον πρώτο Αδάμ.

Η αποκατάσταση τελείται με έναν νέο άνθρωπο, τον δεύτερο Αδάμ, που είναι ο ίδιος ο Κύριος. Ένας Θεός υπάρχει και ένας μεσίτης ανάμεσα στον Θεό και τους ανθρώπους, ο άνθρωπος Ιησούς Χριστός. Έδωσε τον εαυτό του λύτρο αντί όλων, για τη σωτηρία ολόκληρης της οικουμένης.

Αυτός είναι ο Σωτήρας και ο Κύριος μπροστά στον οποίο προσκυνεί κάθε κτίσμα του ορατού και αοράτου κόσμου. Όλα τα όντα της δημιουργίας αγάλλονται και συμφιλιώνονται μέσα στο σώμα του, που είναι η αγία Εκκλησία. Εκείνη είναι το πλήρωμα του Χριστού, ο οποίος γεμίζει τα πάντα μέσα σε όλους.

Η εορτή των Χριστουγέννων καθιερώθηκε από την αρχή της εκκλησιαστικής παραδόσεως ως μία από τις δώδεκα μεγάλες δεσποτικές γιορτές. Οι Αποστολικές Διαταγές μαρτυρούν τη γιορτή της Γεννήσεως του Χριστού στην εικοστή πέμπτη ημέρα του ενάτου μήνα. Ο άγιος Κλήμης ο Αλεξανδρεύς και ο άγιος Ιππόλυτος Ρώμης ορίζουν ως ημέρα της Γεννήσεως την εικοστή πέμπτη Δεκεμβρίου.

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, σε ομιλία του χαρακτηρίζει τη γιορτή αρχαία και ομολογουμένως πανάρχαια στη ζωή της Εκκλησίας. Έτσι η ένσαρκη οικονομία γίνεται για εμάς αιώνια πηγή χαράς, ευγνωμοσύνης και δοξολογίας προς τον σαρκωθέντα Λόγο του Θεού.