Ο Άγιος Νεομάρτυρας Παΐσιος της Τρνάβα

Σαράντα οκτώ άνθρωποι υψώθηκαν εκείνη την ημέρα πάνω σε ξύλινους πασσάλους, έξω από το Βελιγράδι, μπροστά στα μάτια του βεζίρη. Ανάμεσά τους ένας ηγούμενος, παλουκωμένος, βρήκε τη δύναμη να φωνάξει με στεντόρεια φωνή «Δόξα τω Θεώ». Ο Άγιος Παΐσιος υπήρξε ηγούμενος της μονής του Ευαγγελισμού στην Τρνάβα, κοντά στο Τσάτσακ της Σερβίας.

Έζησε σε χρόνια ταραγμένα, γεμάτα αίμα, δάκρυα και βαθιά δοκιμασία για τον σερβικό λαό. Όταν κατέρρευσε η εξέγερση του Καραγεώργη, στα χίλια οκτακόσια δεκατρία, οι Τούρκοι εξαπέλυσαν ένα ανελέητο κύμα τρομοκρατίας εναντίον των Σέρβων. Στην περιοχή ξέσπασε επιπλέον θανατηφόρα επιδημία, καθώς πολλά σώματα έμεναν άταφα στους δρόμους και στα χωράφια.

Μέσα σε αυτό το κλίμα φόβου και απελπισίας ο λαός αποφάσισε να σηκώσει ξανά κεφάλι ενάντια στον δυνάστη. Επικεφαλής της νέας εξέγερσης βρέθηκε ο Χατζή Πρόνταν Γκλιγκόριεβιτς, και στο πλευρό του στάθηκαν και οι μοναχοί της Τρνάβα. Η εξέγερση ξέσπασε ανήμερα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, αλλά η τουρκική δύναμη την έπνιξε γρήγορα στο αίμα.

Πολλοί άνθρωποι πιάστηκαν αιχμάλωτοι, και αρκετοί εκτελέστηκαν επιτόπου ως παράδειγμα προς αποφυγήν για τους υπόλοιπους. Ένα μέρος από τους αιχμαλώτους στάλθηκε στο Βελιγράδι, στον Σουλεϊμάν πασά, ανάμεσά τους ο Άγιος Παΐσιος και ο Άγιος διάκονος Αβραάμιος. Μέσα στο σκοτεινό κελί της φυλακής οι δύο άνδρες προετοίμαζαν την ψυχή τους για τη μεγάλη ώρα της ομολογίας.

Ο διάκονος Αβραάμιος έψαλλε με καθαρή και σταθερή φωνή το «Μεθ’ ημών ο Θεός» από την ακολουθία του Αποδείπνου. Ο Άγιος Παΐσιος, γονατιστός δίπλα του, προσευχόταν θερμά και ζητούσε δύναμη από τον Κύριο για το τέλος που ερχόταν. Οι Τούρκοι τους έταξαν ζωή και ελευθερία, αρκεί να αρνηθούν την πίστη τους και να ασπαστούν τον ισλαμισμό.

Μερικοί λύγισαν μπροστά στον φόβο του θανάτου και δέχτηκαν την πρόταση των δημίων τους. Οι περισσότεροι όμως αιχμάλωτοι αρνήθηκαν με γενναιότητα να απαρνηθούν τον Χριστό και την πατρική τους παράδοση. Έτσι καταδικάστηκαν σε φρικτό θάνατο μπροστά στα μάτια ολόκληρης της πόλης.

Ο Άγιος Παΐσιος βγήκε από το κελί του χωρίς δισταγμό, με την ψυχή του σταθερά γαντζωμένη στον Κύριο. Οι στρατιώτες τον ανάγκασαν να σηκώσει στους ώμους του τον ίδιο τον πάσσαλο, πάνω στον οποίο επρόκειτο να μαρτυρήσει σε λίγο. Όταν η πομπή έφτασε στον τόπο της εκτέλεσης, οι δήμιοι ύψωσαν τον Άγιο και τον παλούκωσαν μπροστά στο πλήθος.

Στερέωσαν τον πάσσαλο όρθιο μέσα στο χώμα, ώστε όλοι να βλέπουν το μαρτύριο και να γεμίσουν φόβο. Εκείνη την τρομερή στιγμή ο Άγιος Παΐσιος ύψωσε τη φωνή του και αναφώνησε με δύναμη «Δόξα τω Θεώ». Η ομολογία του ακούστηκε μέσα στη σιωπή σαν σάλπισμα νίκης απέναντι στη βία και την απειλή.

Ο βεζίρης, οργισμένος από το θάρρος του ηγουμένου, χτύπησε τα χέρια του σε ένδειξη συνθήματος προς τους στρατιώτες. Αμέσως οι δήμιοι τράβηξαν τα σπαθιά τους και άρχισαν να σφαγιάζουν και άλλους αιχμαλώτους ολόγυρα. Σαράντα οκτώ άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εκείνη την ώρα, και τα σώματά τους υψώθηκαν σε ξύλινους πασσάλους.

Όλη η περιοχή μετατράπηκε σε ένα φοβερό θέαμα, που έδειχνε ταυτόχρονα τη σκληρότητα και την αγία υπομονή. Ο Άγιος Παΐσιος υπέφερε με γαλήνη και προσευχή για αρκετή ώρα πάνω στο όργανο του μαρτυρίου του. Στο τέλος παρέδωσε την ψυχή του στα χέρια του Θεού και έλαβε τον στέφανο της αιώνιας δόξας.

Το μαρτύριό του ολοκληρώθηκε στις δεκαεπτά Δεκεμβρίου του χίλια οκτακόσια δεκατέσσερα, και η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του με βαθιά ευλάβεια.